Кіріспе

Құс түрі. Жасыл құмқұйрық (Tringa ochropus) – Ескі әлемге тән кішкентай су құсы (shorebird). Жасыл құмқұйрық Tringa туысының ежелгі тегін көрсетеді; оның ең жақын туысы – жалғыз құмқұйрық (T. solitaria). Екеуінің де қанаттары қоңыр, ашық нүктелермен және нәзік, бірақ контрастты мойын мен кеуде суретімен ерекшеленеді. Бұған қоса, екі түр де көптеген сколопацидтерден айырмашылығы, ағаштарда ұялайды. Tringa туысының атауы – 1599 жылы Альдровандус жасыл құмқұйрыққа берген нео-латынша атауы, ол ежелгі грек тіліндегі trungas сөзінен шыққан, бұл Аристотель есімдерінде айтылған, құйрығын қимылдатып, құрттай денелі, ақ түсті құс. «Ochropus» деген сөз ежелгі грек тіліндегі «okhros» – «охр» және «pous» – «аяқ» сөздерінен алынған. Түр монотипті: кез келген түршелері танылмайды.

Сипаттама

Бұл түрдің денесі біраз дөңгелек келген, арқасы мен қанаттары қара-жасыл қоңыр, басы мен кеудесі сұр, ал бауыры ақ түсті. Арқасы әртүрлі деңгейде ақ дақты болады, көбейген ересектерде дақтың мөлшері көп, ал қыста және жас құстарда азырақ. Аяқтары мен қысқа мүсіні қоңыр жасыл түсті. Ұшқанда көзге шалынады, қанаттары жоғары да төмен қараңғы, ал құйрығы жарқын ақ түсті болып келеді. Осы ерекшелік оны Солтүстік Америкадағы сәл кішірек, бірақ сыртқы түрі ұқсас жалғыз құмқұмырасынан (T. solitaria) сенімді түрде ажыратады. Ұшқанда ерекше үш ноталық сыбызғы үні шығарады.

Таралу және көші-қон

Жасыл құмқұйрық Еуропаның субарктикалық аймақтарында және шығыс Палеарктика бойынша көбейеді, көшпенді құс болып табылады және Оңтүстік Еуропа, Үндістан субконтиненті, Оңтүстік-Шығыс Азия және тропикалық Африкада қыстайды. Оның тамағы – лайдан теріп алған ұсақ жәндіктер мен омыртқасыз жануарлар. Бұл түр таңдаған тоғандарының жиегінде тынышпен жұмыс істейді. Жасыл құмқұйрық әлеуметтік құс емес, бірақ кейде қолайлы тамақтанатын жерлерде шағын топтарға жиналады. Жасыл құмқұйрық негізінен тұщы су құсы, сондықтан басқа су құстарына тым тар келетін жерлерде оны жиі кездестіруге болады, себебі олар айналасын толық көруді жақсы көреді.

Өсіру

Ол басқа түрдің, мысалы, далалық торғайдың (Turdus pilaris) ескі ағаш ұясына 2–4 жұмыртқа салады. Жұмыртқалар шамамен үш аптада жарылады.

Мәртебе

Кеңінен таралған және жиі кездесетін жасыл құмқұйрық, IUCN бойынша әлемдік деңгейде қорғауға алынған түрлерге жатпайды.