Кіріспе

Ағылшын тілінде "badger" – белгісіз тегі бар (мүмкін, сөмке немесе оны көтеріп жүретін адамды білдіретін "bagger" сөзінен туындаған) термин. Ол бір жерде сатып алынып, басқа жерде сатуға әкелінетін азық-түлік немесе тағам саудагерін таныстырады. Оксфорд ағылшын сөздігінде бұл термин алғаш рет 1500 жылы Бристоль қаласында тіркелген, бірақ 1243 жылы Йорк және 1252 жылы Линкольн қалаларында "багерлік қақпалар" болған. Бұл термин Ұлыбританияда 19 ғасырға дейін қолданылып келді. "Badger" термині көбінесе азық-түлік тауарларымен сауда жасайтындарға қатысты қолданылған. Олардың ішінде сыра жасауға арналған дәнді (малстерлер) немесе нан пісіруге арналған ұнды (мелмендер) сатумен айналысатындар, сондай-ақ май және ірімшік сатушылары бар еді. Бидай мен арпа бағасының жоғары болған жылдары басқа да дәнді дақылдар, бұршақ, жасыл бұршақ немесе тіпті веч та саудаға шығарылды. Заңда мал өсірушілер, мал айдаушылар, жүк тиеушілер және тасымалдаушылар да айтылған. Негізгі заңдар: 4 және 5 Эдуард VI, тарау 14, "Регреторларға, орманшыларға және жинақтаушыларға қарсы заң", 1552 жыл, және 5 Елизавета I, тарау 12, "Дән сатушыларды және ірі қара мал айдаушыларды лицензиялау туралы заң", 1563 жыл. Бұл заңдар жинақтау (спекуляциялық жинақтау), алдын ала сатып алу (тауар нарыққа шығармас бұрын сатып алу) және қайта сату (бір нарықта немесе төрт шақырым ішінде сатып алып, қайта сату) сияқты құқық бұзушылықтарға жазалар белгіледі. Заң бойынша, "badger"-лер үш бейбіт судьядан лицензия алуға міндетті болды және олар үйленген, 30 жасқа толған және кем дегенде үш жылдан бері округте тұратын үй иелері болуы керек еді. Үй шаруасының қызметкерлері немесе жалдамалы жұмысшылар "badger" бола алмайтын. Кейбір округтерде судьялар лицензияларға шектеулер қойып, "badger"-лердің қай нарықта сатып алуға немесе сатуға құқығы бар екенін, қанша мөлшерде сатып ала алатынын немесе нарықтар арасында тауар тасымалдау үшін қанша жүк аттарын пайдалана алатынын анықтаған. 1562 жылғы заңның кіріспе бөлімінде көптеген адамдар тек оңай тіршілік көру және адал еңбегінен бас тарту мақсатымен "badger"-лік кәсібіне кірісетіні айтылған. Тюдор заманының көптеген реттеуші заңнамаларын орындау сияқты, бұл да сауданың нақты жағдайынан гөрі орталық үкіметтің қорқынышын көрсетеді. "Badger"-лердің теріс әрекеттері туралы шағымдар болғанымен, оларды жою шаралары әртүрлі болды. Азамат соғысына дейінгі лицензиялау туралы мәліметтер аз сақталған, және ол толыққанды болмауы мүмкін. Осы кезеңде заң бұзушылықтар бойынша көптеген қудалаулар нашар беделді қарапайым хабар берушілер тарапынан қозғалған. Лицензиялау жүйесі округтік бейбіт судьялардың билігінің бірі ретінде қарастырылды, олар оны жергілікті жағдайлар талап еткенде немесе Таза кеңес бұйырғанда пайдаланды. Заңнама 1772 жылы жойылды, бірақ алдын ала сатып алу 1844 жылға дейін жалпы құқық бұзушылығы болып саналды. Провинциялық қалалар мен өнеркәсіптік кенттерді азық-түлікпен қамтамасыз етуде "badger"-лердің қосқан үлесін анықтау қиын. Дегенмен, олардың маңызды рөл атқарғаны сөзсіз, өйткені жергілікті судьялар көрші судьялардың немесе ынталы хабар берушілердің олардың қызметін шектегеніне наразылық білдірген. Сондай-ақ, жергілікті қоғамдастықтар сотқа өтініш білдіріп, олардың нарығын қамтамасыз ету үшін астық сатып алуға арнайы тағайындалған адамға лицензия беруді сұраған жағдайлар бар. Бұл термин қазір қолданылмайды.