Арктика арыстаны (Lepus arcticus) – суық өлкелерде тіршілік ететін, қалың жүні, қысқа естілігі және денесіндегі май қабатымен ерекше қоян түрі. Төзімділігі зор!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүтқоректілер түрі.
Species of mammal
Арктикалық қоян (Lepus arcticus) – Арктика тундрасы және басқа да мұзды биомдерде өмір сүруге өте бейімделген қоян түрі. Арктикалық қоян қысқа құлақтары мен аяқтары, кішкентай мұрыны, денесінің шамамен 20% құрайтын майы және тығыз жұнымен сақтайды. Ол көбінесе жылу үшін немесе ұйықтау үшін жерге немесе қардың астына қазып ойық жасайды. Арктикалық қоян сырттан қарағанда қоянға ұқсас, бірақ құлақтары қысқа, тік тұрғанда сәл биік, және қояндардан айырмашылығы, қатал суықта да жақсы тіршілік ете алады. Олар көптеген қояндармен бірге жүре береді, кейде ондаған немесе одан да көп қоянмен бірігіп, бірақ көбінесе жалғыз кездеседі, кейде бірнеше серігі болады. Арктикалық қоян жылдам жүгіре алады.
The Arctic hare (Lepus arcticus) is a species of hare highly adapted to living in the Arctic tundra and other icy biomes. The Arctic hare survives with shortened ears and limbs, a small nose, fat that makes up close to 20% of its body, and a thick coat of fur. It usually digs holes in the ground or under the snow to keep warm and to sleep. Arctic hares look like rabbits but have shorter ears, are taller when standing, and, unlike rabbits, can thrive in extreme cold. They can travel together with many other hares, sometimes huddling with dozens or more, but are usually found alone, sometimes taking more than one partner. The Arctic hare can run up to .
Таксономия
1819 жылы Арктиканы зерттеуші Джон Росс Арктика қоянын сипаттаған.
Arctic explorer John Ross described the Arctic hare in 1819.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Арктикалық қоян Гренландияның ең солтүстік аймақтарында, Канаданың Арктикалық аралдарында және Солтүстік Канадада, соның ішінде Эльсмир аралында, ал оңтүстікке қарай Лабрадор мен Ньюфаундлендте таралған. Ньюфаундленд пен Оңтүстік Лабрадорда арктикалық қоян жазда қоңыр немесе сұр түстен қыста ақ түске дейін түстерін өзгертіп, жаңа түктерін өсіреді. Бұл маусымдық түлеу басқа да Арктикалық жануарларға, соның ішінде ермін мен птармиганға қоршаған ортаның өзгеруімен жасырынуға мүмкіндік береді. Алайда, Канаданың солтүстігінде жаз өте қысқа болғандықтан, арктикалық қоян жыл бойы ақ түсте қалады. Арктикалық қояндар негізінен ағаш тәрізді өсімдіктермен қоректенеді, олардың рационында арктикалық елік жыл бойы 95% құрайды. Жазда арктикалық қоянның тамақтануы көбірек әртүрлі болады. Бұрын негіздік тамағы елік, құрғақ шөптер және шөптер деп есептелсе, соңғы зерттеулер олардың рационында бұршақтар басым екенін көрсетеді, жазда олар рационның 70% құрайды. Арктикалық қоянның метаболизмінің төмендеуі энергияны үнемдеуге мүмкіндік береді, бұл оның суық және шөлді ортасына бейімделуіне көмектеседі. Арктикалық қоянның ақ түкі қыста жасырынудың қанағаттандырушылығынан басқа, күндіз тым көп жылуды сіңірмеуге көмектесетін жоғары шағылыстыру қасиетіне ие. Тынышқанда арктикалық қояндар шар тәрізді пішінде сақталады және әдетте топта болады, бірақ біріне-бірі жабыспайды. Ал жоғары ендікте, температураның жоғарылауымен арктикалық қоянның дене мөлшері кішірейеді. Арктикалық қоянның жүктілік мерзімі 53 күнге созылады, сондықтан балалары мамыр, маусым немесе шілде айларында туылады. Жастар шілде айының соңында (туылғаннан кейін бірнеше аптадан кейін) толыққандай өлшемге жетеді және бір жасқа келгеннен кейін алғаш рет көбейеді. Арктикалық қасқыр арктикалық қоянның ең табысты жыртқышы болып саналады, тіпті жас қасқырлар да алғашқы күзінде ересек қояндарды ұстай алады. Арктикалық қоянды мекендейтін төрт түрлі паразиттік топ белгілі: протозойлар (Eimeria exigua, Eimeria magna, Eimeria perforans және Eimeria sculpta); нематодалар (соның ішінде Filaria және Oxyuris ambigua); биттер (соның ішінде Haemodipsus lyriocephalus және Haemodipsus setoni) және блохалар (соның ішінде Euhoplopsyllus glacialis және Megabothris groenlandicus). Блохалар паразиттік құрттарға қарағанда көбірек кездеседі.
The Arctic hare is distributed over the northernmost regions of Greenland, the Canadian Arctic islands and Northern Canada, including Ellesmere Island, and farther south in Labrador and Newfoundland. In Newfoundland and Southern Labrador, the Arctic hare changes its coat color, moulting and growing new fur, from brown or grey in the summer to white in the winter. This seasonal moulting also enables other Arctic animals, including ermine and ptarmigan, to remain camouflaged as the environment changes. However, the Arctic hares in the far north of Canada, where summer is very short, remain white all year round. Arctic hares feed primarily on woody plants, with arctic willow constituting 95% of their diet year round. Arctic hare diets are more diverse in summer. Although previously believed to still be primarily willow, dryas, and grasses, recent studies show that their diet becomes dominated by legumes, constituting 70% of their diet in the summer. The lowered metabolic rate also allows the Arctic hare to save energy, making it adaptive for its cold and barren habitat. The white fur of Arctic hares, in addition to their camouflage benefits in the winter, have a high reflectance which may prevent excessive heat gain during the day. When resting, Arctic hares maintain a nearly spherical shape and typically stay in groups, but do not huddle. The opposite is true at higher latitudes in which Arctic hares had smaller body sizes with increased temperature. Gestation period of the Arctic hare is 53 days, so the babies are born around May, June, or July. Young Arctic hares are almost full size by late July (some weeks after birth) and breed for the first time after a year of age. The Arctic wolf is probably the most successful predator of the Arctic hare, and even young wolves in their first autumn can catch adult hares. Four groups of parasites have been known to use Arctic hares as a host: protozoans (Eimeria exigua, Eimeria magna, Eimeria perforans, and Eimeria sculpta); nematodes (including Filaria and Oxyuris ambigua); lice (including Haemodipsus lyriocephalus and Haemodipsus setoni) and fleas (including Euhoplopsyllus glacialis and Megabothris groenlandicus). Fleas are more common than parasitic worms.