Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Азияның аспаздық дәстүрлері
Culinary traditions of Asia
Азия тағамдары бірнеше маңызды аймақтық пісіру стильдерін қамтиды: Орталық Азия, Шығыс Азия, Солтүстік Азия, Оңтүстік Азия, Оңтүстік-Шығыс Азия және Батыс Азия. Әлемдегі ең ірі және ең көп халқы бар континент – Азия, көптеген мәдениеттерге мекен, және әр мәдениеттің өзіне тән ас әдеттері бар. Ас – бұл әдетте нақты мәдениетпен байланысты тамақ дайындаудың ерекше тәсілдері мен салты. Азиялық тағамдар, сенімдерімен, пісіру әдістерімен және бүкіл процесте қолданылатын нақты ингредиенттерімен байланысты, қоғамдағы «тамақ мәдениеті» деп есептеледі. Азиялық тағамдар өте көптеген дәмдеуіштерімен де танымал. Азиялық тағамның маңызды дәмдік факторы – «умами» дәмі, ол Азия тағамдарындағы ерекше, күшті дәмділік, оны ашытылған тағам немесе ет экстракты арқылы қол жеткізуге болады. Континенттің шығыс және оңтүстік-шығыс аймақтарындағы көптеген мәдениеттерге тән ингредиенттерге күріш, имбирь, сарымсақ, кунжут тұқымы, чили, кептірілген пияз, соя және тофу жатады. Қуыру, бумен пісіру және майда қуыру – бұл жиі қолданылатын пісіру әдістері. Күріш Азияның көптеген тағамдарында кең таралған, бірақ әр аймақта оның әртүрлі сорттары танымал. Түрік асүйінде жармалау, пісіру, қайнату және майда қуыру маңызды техникалар болып табылады. Басмати күріші Үндістан субконтинентінде, жасмин күріші Оңтүстік-Шығыс Азияда, ал ұзын дәнді күріш Қытайда, ал қысқа дәнді күріш Жапония мен Кореяда танымал. Карри – Оңтүстік Азияда, Оңтүстік-Шығыс Азияда және Шығыс Азияда кең таралған тағам. Карри тағамдарының бастауы Үндістан субконтинентінде. Шығыс Азия елдері көбінесе кокос сүтіне негізделген карриді пайдаланады, ал Оңтүстік-Батыс Азия елдері йогурт негізіндегі карриді қолданады.
Asian food encompasses several significant regional cooking styles: Central Asian, East Asian, North Asian, South Asian, Southeast Asian, and West Asian. Cuisine is a distinctive way of cooking practices and customs, usually associated with a specific culture. Asia, as the largest and most populous continent, is home to many cultures, each with its own characteristic cuisine. Asian cuisine is considered the “culture of food within a society” due to the beliefs, cooking methods, and the specific ingredients used throughout the entire process. Asian cuisines are also renowned for their spices. A key taste factor in Asian cuisine is the “umami” flavor, a strong savoriness prominent in Asian cooking, which can be achieved through fermented food or meat extract. Ingredients common to many cultures in the East and Southeast regions of the continent include rice, ginger, garlic, sesame seeds, chilies, dried onions, soy, and tofu. Stir frying, steaming, and deep frying are common cooking methods. While rice is common to most Asian cuisines, different varieties are popular in the various regions. Grilling, baking, boiling, and deep frying are all important Turkish cooking techniques. Basmati rice is popular in the Indian subcontinent, jasmine rice is often found across Southeast Asia, while long grain rice is popular in China and short grain in Japan and Korea. Curry is a common dish in South Asia, Southeast Asia, and East Asia. Curry dishes have their origins in the Indian subcontinent. Countries in East Asia typically use a coconut milk base in their curries, whilst countries in South West Asia typically use a yoghurt base.
Тарихи уақыт сызығы
Азия мәдениетінің маңызды бір бөлігі – тағам, әсіресе Азия асханасының әртүрлі дәстүрлі әдістері мен пісіру өнері. Азияның көптеген мәдениеттерінде отбасыны немесе топты жинап, тамақ үстінде әңгімелесу немесе тойлау дәстүрі кең таралған. Дегенмен, Азияның әртүрлі мәдениеттері тарих, мәдениет және ортаның өзара әсері арқылы тағамға қатысты өзіндік этникалық көзқарастарды қалыптастырған. Көбінесе қолданылатын ингредиенттерге зәйтүн және зәйтүн майы, пита, бал, кунжут, құрма, сумақ, бұршақ, ыстық бұрыш және ақ шөп жатады. Киббе және шаурма сияқты тағамдар да аса танымал. Батыс Азия диетасының негізін астық тұқымдастары құрайды, бұл тарихи және қазіргі кезде де сақталып келеді. Бидай мен күріш – негізгі азық-түліктің басты және бағаланатын көзі. Арпа да аймақта кеңінен қолданылады, ал жүгері кейбір аймақтарда жиі кездеседі. Нан – барлық топтар мен әлеуметтік топтардың күнделікті тағамы. Май және сары май (Семна деп те аталады) дәстүрлі түрде пісіруге арналған басты құралдар болып табылады. Жерорта теңізі жағалауында зәйтүн майы кеңінен қолданылады. Христиандар ораза кезінде, ет пен сүт тағамдарына шектеу қойылғанда оны пайдаланады, ал еврейлер ет пен сүт өнімдерін араластырудан сақтану үшін сары майдың орнына қолданады. Қой және қой еті Батыс Азияда ең сүйікті ет түрлері. Ислам және иудаизмде шошқа етіне тыйым салынғандықтан, бұл аймақта оны жеу сирек кездеседі. Ет дайындамаларының ішінде жармаланған ет, яки кебабтар ең танымал. Ет пен көкөніс қайнатпалары күріш, булгур немесе нанмен бірге беріледі. Батыс Азия халқының көп бөлігі үшін көкөністер мен бұршақтар негізгі азық болып табылады. Олар қайнатылып, пісіріліп, тоңдатылып, сондай-ақ ет пен күрішпен бірге дайындалады. Жасыл жапырақты көкөністердің ішінде капуста, шпинат және мангольд түрлері кеңінен қолданылады. Сондай-ақ, пияз, сарымсақ, сәбіз, репа және қызылша сияқты тамырлы және түйірлі көкөністер де көп қолданылады.
A heavily influential aspect of Asian culture is the food, especially the various traditional ways of Asian cuisine and cooking. Although many Asian cultures often share the traditions of bringing the family or group together to socialize or have celebrations over a meal, the various cultures of Asia each developed their own individual ethnic cultural takes on food through the interaction of history, culture, and environment. Some commonly used ingredients include olives and olive oil, pitas, honey, sesame seeds, dates, sumac, chickpeas, mint and parsley. Some popular dishes include kibbeh and shawarma. Cereals constitute the basis of West Asian diet, both historically and today. Wheat and rice are the major and preferred sources of staple foods. Barley is also widely used in the region and maize has become common in some areas as well. Bread is a universal staple, eaten in one form or another by all classes and groups practically at every meal. Butter and clarified butter (also known as Semna) are, traditionally, the preferred medium of cooking. Olive oil is prevalent in the Mediterranean coastal areas. Christians use it during Lent, when meat and dairy products are excluded, and Jews use it in place of animal fats such as butter to avoid mixing meat and dairy products. Lamb and mutton have always been the favored meats of West Asia. Pork is prohibited in both Islam and Judaism, and as such is rarely eaten in the region. Prominent among the meat preparations are grilled meats, or kebabs. Meat and vegetable stews, served with rice, bulgur, or bread, are another form of meat preparation in the region. Vegetables and pulses are the predominant staples of the great majority of the people in the West Asia. They are boiled, stewed, grilled, stuffed, and cooked with meat and rice. Among the green leafy vegetables, many varieties of cabbage, spinach, and chard are widely used. Root and bulb vegetables, such as onions and garlic, as well as carrots, turnips, and beets are equally common.