Кіріспе

1935 жылдан 1980 жылға дейін Испаниядағы солшыл саяси партия.

Марксистік бірігудің жұмысшы партиясы (исп. Partido Obrero de Unificación Marxista; POUM) – Екінші республика кезінде құрылған және негізінен Испания азамат соғысы кезінде белсенділік танытқан испандық коммунистік партия. Ол Троцкишіл Коммунистік Испания сол жағы (исп.) және Жұмысшылар мен шаруалар блогының (BOC, Оң оппозициямен байланысты) бірігуі арқылы құрылды, бұл Леон Троцкийдың қарсылығына қарамастан болды, одан бұрынғысы онымен арасын үзген болатын.

Құрылу

1935 жылы Андреу Нин және Хоакин Маурин революционерлері Кеңес Одағы тарапынан қолдау тапқан сталиндік коммунизмнің түріне қарсы коммунистік оппозиция ретінде POUM құрылды. Нин Леон Троцкийнің, әсіресе оның үнемі революция туралы тезисіне зор ықпал етті. Бұл, Испания Коммунистік партиясының Сол қанаттағы оппозициясы (Испанияның троцкишіл коммунистік сол жағы) мен Оң қанаттағы оппозициясының (Жұмысшылар мен шаруалар блогы) бірігуі нәтижесінде туындады. Бұл одақ Троцкийдің пікіріне қайшы болды, және Испания Коммунистік партиясының Сол қанаты одан бөлінді.

Орны

Партия Испанияның ресми Коммунистік партиясынан (ПСЕ) ұлттық деңгейде де, Каталония мен Валенсияның коммунистік ошақтарында да басып өтті, онда ПСЕ-ні Каталонияның Біріккен Социалистік партиясы (PSUC) өкілдік етті. POUM Иосиф Сталин мен Коминтерн жақтаған халық фронты стратегиясын қатаң сынады; алайда, ол Аксьон Републикана жетекшісі Мануэль Азанья бастаған испандық Халық фронтына қатысты. POUM Халық фронты үкіметінің құрамында өздерінің кейбір радикалды саясатын іске асыруға тырысты, бірақ оларға көбінесе орталықшыл фракциялар қарсылық көрсетті. Азамат соғысында POUM-мен бірге шайқасқан Джордж Оруэлл 1936 жылдың шілдесінде партия мүшелерінің саны шамамен 10 000, 1936 жылдың желтоқсанында 70 000, ал 1937 жылдың маусымында 40 000 болғанын хабарлады, бірақ бұл көрсеткіштер POUM деректерінен алынғанын және шамадан тыс екенін атап өтті. POUM Барселонада кеңсесі бар шағын партия ретінде және ай сайын жарық көретін «La Batalla» газеті арқылы түрлі солшыл партиялар арасындағы ынтымақтастыққа шақырды, бірақ 1978 жылы өткен «Бірігу конгресінде» Коммунистік әрекет және Марксистік бірігу үшін ұжыммен бірігу әрекеті сәтсіз аяқталды. Осы соққыдан кейін POUM 1979 жылғы сайлауға қатыспауға шешім қабылдады. POUM филиалдары бірнеше қалаларда жергілікті коалицияларға қосылып, әртүрлі солшыл топтармен бірігуге тырысты. 1980 жылы POUM соңғы сайлау науқанын жүргізіп, Баск елінде Херри Батасунаны қолдады және Каталония парламенті сайлауында Ұлттық азаттық үшін солшыл блок (BEAN Unitat Popular) коалициясына қатысты, бірақ партия ыдырауға бет бұрды. 1980 жылдың мамырында «La Batalla» газеті жабылды, бұл POUM-нің ұйымдасқан партия ретінде өмірінің аяқталғанын білдірді, бірақ ол ресми түрде таратылмады. Соңғы қалдық ретінде Валенсия филиалы 1981 жылға дейін белсенді қызметін жалғастырды. POUM-нің бұрынғы мүшелері партиялық және идеологиялық ағымның мұрасын сақтау мақсатында Андреу Нин қоры (Fundación Andreu Nin) құрды.

Мәдени сілтемелер

Британдық жазушы Джордж Оруэлл POUM жасақтарының құрамында Тәуелсіз Еңбек партиясының мүшелерімен бірге соғысты; ол өзінің "Каталонияға құрмет" кітабында осы тәжірибені баяндады. Сондай-ақ, Кен Лоуч режиссерлік еткен "Жер мен бостандық" фильмі соғыста күресетін POUM сарбаздарының тобы туралы, Ұлыбритания Коммунистік партиясының мүшесінің көзқарасынан айтады. Ол бастапқыда POUM үшін күресіп, кейін Халықаралық бригадалардағы CPGB жолдастарына қосылды. Әсіресе, фильмде оның Халықаралық бригадалармен соғысып жүрген кезінде Кеңес Одағының саясатына деген көңілі толуы көрсетіледі. Содан кейін ол 1937 жылғы маусымда POUM-ның тараттырылуына аз уақыт қалғанда POUM жолдастарына қайта оралуға шешім қабылдады. POUM Джо Холдеманның "Мәңгілік соғыс" ғылыми-фантастикалық романында қысқаша еске алынады, онда “(с)із бұйрықты толық түсіндіргеннен кейін ғана орындайсыз; егер ол түсініксіз болса, бас тарта аласыз” делінеді. Виктор Серж "Жарты ғасырдың түн ортасы" кітабын Андреу Нин мен POUM-ның басқа да қаза тапқан көшбасшыларына арнады. Хемингуэйдің "Кім үшін қоңырау соғылады" (Коллиер басылымы, 247-бет) кітабында POUM туралы айтылады. Уильям Херриктің "Германос!" романында американдық коммунист кейіпкер Испанияға фашизмге қарсы күресу үшін келеді, бірақ POUM мүшелерін іздеуге бұрылады. Басты кейіпкер азаптап өлтіретін POUM белсенділері өте мейірімділікпен бейнеленген, олар батыл түрде қарсылық көрсетеді және соңына дейін өз ұстанымдарында тұрады, нәтижесінде басты кейіпкер ар-ождан дағдарысына ұшырап, партиядан бөлініп, өзі де диссидент болады. Иан Флемингтің "Ресейден махаббатпен" (Signet басылымы, 50-бет) романында Роза Клебб POUM-ға кіріп, Андрес Нин Пересті өлтірген болуы мүмкін екені айтылады. Маргарет Атвудтың жүлделі "Соқыр сасқан" романындағы ойдан шығарылған газет есебі Барселонада POUM мен Сталин қолдаған коммунистер арасындағы нақты шайқастарды баяндайды. Газет мақаласының тақырыбы – "Барселонадағы қызыл кек", онда Сталиндік коммунистердің POUM-ға қарсы тазалаулары "Ресеймен жақсы қаруланған" деп сипатталады.