Кіріспе
Мүмкін египеттік Птолемей патшайымы Клеопатра VI Трифана (Κλεοπάτρα Τρύφαινα, ) немесе Клеопатра Трифана II (б.з.д. шамамен 57 жылы қайтыс болды) – Береника IV-пен бірге билеген Птолемей Египетінің патшайымы, олар қарындас немесе анасы мен қызы болуы мүмкін. Кейбір қазіргі тарихшылар оны Клеопатра VI Трифана деп атаса, ол Клеопатра V-ке сәйкес келуі мүмкін, ол Береника IV-нің анасы және фараон Птолемей XII Аулеттің әйелі еді. 58 жылы римдіктер Кипрді жаулап алды, ал тақтан түскен патша өз-өзіне қол жұмсады. Кипрдың жоғалтылуы және Цезарьға пара бергеннен кейін Мысыр экономикасының нашарлауы Птолемей Аулеттің астанасы Александрияда азаматтық наразылықтарды тудырды. Птолемей Аулет өз күшімен наразылықты басаңдата алмағандықтан, 58 жылы Римге әскери көмек сұрап, отбасын Мысырда қалдырды. Ол болмағанда, александриялықтар оны тақтан түсірді және оның орнына оның қызы Береника IV Эпифанияны және (ежелгі тарихшы Порфирийдің сөзіне сүйенсек) "[Аулеттің] үлкен қызы" Клеопатра VI Трифананы бірлескен монархтар деп жариялады. Птолемей Аулет римдіктерден дереу қолдау ала алмағандықтан, бастапқыда екі патшайымнан патшалығын қайтарып ала алмады. 58 жылдан 57 жылдың соңына дейін ол Римде немесе Альбан төбелерінде Помпейдің вилласында тұрып, сенаторларға пара беру немесе уәде беру арқылы ықпал етуге тырысты, сондай-ақ Александриядан Римге жіберілген елшілердің өлтірілуін ұйымдастырды. Содан кейін ол Римді тастап, Эфеске барып, Артемиданың қасиетті аумағында қоныстанды. Осы уақытта Клеопатра Трифана 57 жылы белгісіз себептермен қайтыс болды деп есептеледі, нәтижесінде жас Береника тағы екі жыл Александрияда жалғыз патшайым болып биледі. 55 жылдың көктемінде Птолемей және рим әскері Мысырға басып кірді. Береника жеңіліске ұшырады, ал Птолемей Аулет римдіктердің көмегімен Александрияда қайтадан патша болып орнатылды. Птолемей Аулеттің таққа қайта келгеннен кейінгі алғашқы әрекеттерінің бірі – оның тағын басып алғандығы үшін қызы Берениканы өлім жазасына кесу болды.
Cleopatra VI Tryphaena (Κλεοπάτρα Τρύφαινα, ) or Cleopatra Tryphaena II (died c. 57 BC) was a queen of Ptolemaic Egypt who ruled alongside Berenice IV, who was either her sister or daughter. Although called Cleopatra VI Tryphaena by some modern historians, she may be identical with Cleopatra V, the known mother of Berenice IV and wife of pharaoh Ptolemy XII Auletes. In 58 BC the Romans annexed Cyprus, and the deposed king committed suicide. The loss of Cyprus, and the poor state of the Egyptian economy following the bribes to Caesar, triggered civil unrest in Ptolemy Auletes' capital Alexandria. Unable to quash the unrest on his own, Ptolemy Auletes went in 58 BC to Rome to ask for military support, leaving his family behind in Egypt. In his absence, the Alexandrines declared him deposed, and in his place nominated his daughter Berenice IV Epiphaneia and (according to the ancient historian Porphyry) "[Auletes'] eldest daughter" Cleopatra VI Tryphaena as joint monarchs. Unable to muster up immediate support from the Romans, Ptolemy Auletes was initially unable take his kingdom back from the two queens. From 58 BC till the end of 57 BC he resided in Rome or at Pompey's villa in the Alban hills, busily working upon the senators by bribes or promises, and procuring the assassination of envoys sent from Alexandria to Rome; he then left Rome and went to Ephesus, and lived in the sacred precinct of Artemis. In the meantime Cleopatra Tryphaena is believed to have died in 57 BC of unknown causes, leaving the young Berenice sole queen in Alexandria for another two years. In the spring of 55 BC Ptolemy and a Roman force invaded Egypt. Berenice was defeated, and Ptolemy Auletes was installed once more as king in Alexandria by the Romans. One of Ptolemy Auletes' first acts after his restoration was to execute his daughter Berenice, for the crime of usurping his throne.
Клеопатра VI-нің Птолемей әулетімен туыстық қатынасы
Клеопатра VI Трифенаның кім екені немесе оның Птолемей XII Аулет және Береника IV Эпифаниямен туыстық байланысы толыққанды анық емес. Оның әулетінің кейінгі ұрпақтары – Птолемей әулетінің шежіресін қайта құруға ешқандай сенімділікпен қол жеткізу мүмкін емес. Осы кезеңдегі Птолемейлер туралы мәліметтер толық емес, көбінесе сынықты, кейде бір-біріне қайшы келеді, ал Клеопатра VI Трифенаның болғанын куәландыратын деректер өте шектеулі. Тек бір дереккөз – жоғарыда аталған Порфирийдің еңбегі, Береника IV-нің Клеопатра Трифена есімді патшайыммен бірге билік еткенін нақты көрсетеді, және дәл Порфирий осы еңбегінде Птолемей XII Аулеттің Клеопатра Трифена есімді қызы болғанын жазады. Егер Порфирий дұрыс айтса, онда Клеопатра VI Трифена Птолемей XII Аулеттің әйелі Клеопатра V Трифенадан туған қызы болуы мүмкін. Оның дүниеге келген жылы шамамен б.з.д. 75 жыл. Алайда, Порфирийдің мәліметіне Страбон толығымен қарсы келеді, ол Птолемей XII Аулеттің үш қызы болғанын хабарлайды: оларды анық айтуға болады – IV Береника, VII Клеопатра және IV Арсиноя, Клеопатра VI-ға орын қалдырмайды. Басқа тарихшылар Клеопатра VI Трифенаның Птолемей XII Аулеттің жалғыз әйелі Клеопатра V Трифенамен бір адам болуы мүмкін деген пікірде. Клеопатра V Трифена Птолемейге үйленгеннен бастап б.з.д. 79 жылдан, оның жазбалардағы түсініксіз жоғалуына дейін, б.з.д. 69 жылға дейін Египет патшайымы болды. Кейбір тарихшылар оның б.з.д. 69 жылы жоғалуы өлімімен байланысты деп санайды. Мәтінде келтірілген: «Птолемей, жас Озирис, оның әпкесі, патшайым Клеопатра, Трифена атымен белгілі» делінеді. Бұл жазудағы патша – Птолемей XII (бірақ ол сол кезде Мысырда болмаған). Жазуда аталған Клеопатра Трифена патшаның қызы емес, әйелі болуы мүмкін, және Птолемей XII-нің әйелі он екі жыл бұрын қайтыс болған болса, оның есімі пайда болуы күмәнді. Егер Клеопатра V б.з.д. 57 жылы тірі болса, және Страбонның Птолемей XII Аулеттің үш қызы ғана болғанын ескерсек, кейбір тарихшылар Береника IV-нің серігі оның анасы Клеопатра V Трифена болғанын дұрыс көреді (Порфирий айтқандай, басқа білмеген әпкесі емес).