Кіріспе

XVII ғасырдағы ағылшын драматургі Томас Наббс (1605 – 6 сәуір 1641 жылы жерленген) – ағылшын драматургі. Ол Вустерширде қарапайым отбасында дүниеге келді, Вустердегі Король мектебінде корольдік шәкірт ретінде білім алды (1616–1620), ал 1621 жылы Оксфордтағы Эксетер колледжіне қабылданды. Бітім алмай университетті тастап, шамамен 1630 жылы Лондонда драматург қызметін бастады. Бір кезде Вустер маңындағы бір дворянның үйінде жұмыс істеген, көңілді мінезді болған көрінеді. Оның Бриджит және Уильям деген кем дегенде екі баласы болды, екеуі де оның қайтысынан екі жыл ішінде дүниеден өтіп, Сент-Джайлз-ин-Филдс-те осымен бірге жерленді.

Шығармалары

Шамамен 1630 жылы Наббс Лондонға қоныс аударған секілді, драматур ретінде өзін сынап көруге бекінген. Ол әрқашан ең жақсы әдеби ортаға жат болды, бірақ Чемберлен, Джордан, Мармион және Татам секілді жақын достар тапты және көптеген "Сот үйлерінің мырзаларына" танымал болды (қ. Қалыңдық, алғы сөз). 1632–1633 жылдардың қаңтар айында оның алғашқы комедиясы «Ковент-Гарден» патшайымның труппасымен қойылды және 1638 жылы сэр Джон Саклингке арналған қарапайым арнаумен жарияланды. Прологте ол өзін пьесаның атауын ұрлағандықтан қорғайды – бұл, әрине, Ричард Бромның 1632 жылы қойылған «Covent Garden Weeded» пьесасына сілтеме – және өзінің «музасын» «жеке» деп сипаттайды. Оның екінші комедиясы «Тоттенхэм-Корт» 1633 жылы Солсбери-Корттағы жеке үйінде қойылды, сондай-ақ 1638 жылы Уильям Миллске арналған арнаумен басылды. Үшінші туындысы «Ганнибал мен Сципион» – бес актілі бос өлеңде жазылған тарихи трагедия – 1635 жылы патшайымның труппасымен Дрюри-Лейндегі жеке үйінде қойылды. Наббс пьесасын Марстонның «Софонисба» пьесасы үлгісінде жазған. Ол 1637 жылы актерлердің тізімімен бірге жарияланды. Үшінші комедиясы «The Bride» 1638 жылы патшайымның труппасымен Дрюри-Лейндегі жеке үйінде қойылды және екі жылдан кейін «оның асыл достарының барлығына, сот үйлерінің әр түрлі құрметті үйлерінің мырзаларына» арналған алғы сөзбен жарияланды. Кейіпкерлердің бірі, әйелі Феррет, билеуші әйел, Бен Джонсонның «Миссис Оттер» кейіпкерімен салыстырылды. Жерард Лангбейн өзінің «Англия драматурлары туралы есеп» (1691) еңбегінде Наббсты үшінші санаттағы ақындардың қатарына жатқызады. Теофил Сиббердің «Ұлыбритания мен Ирландия ақындарының өмірбаяндары» (1753) кітабының авторы әділдік үшін «ол бесіншіден жоғары көтеріле алмайды» деп мәлімдейді. Бұл қатаң бағалауға негіз жоқ. Ол комедияларды жақсы жазады, өзінің сюжеттерін ойлап табады және Лондонның орта тап қоғамының кемшіліктерін жеңіл сынға алады. Сэмюэл Шепард өзінің «Times Display'd» (1646) алтыншы сестиадасында («Аполлонның сот ісі») Наббстың есімін Джон Дэвенант, Джеймс Ширли, Фрэнсис Бомонт және Джон Флетчер есімдерімен байланыстырады және «Ганнибал мен Сципион» трагедиясын ерекше мақтауға илайық деп табады. Наббс драмалық бос өлеңнің ережелерін жақсы меңгерген, оның барлық пьесалары, ең алғашқы екі комедиядан басқа, негізінен осы стильде жазылған. Ол замандастарының көпшілігінен гөрі сезімтал болса да, кейде өте қатал сөздерге барады.

Жерлеу

Ғасырлар бойы Наббтың тағдыры мен жерленуі туралы белгісіздік болды. 1628 жылы жазған өлеңінде ол бір күні туған жері Ворчестерширдегі Ворчестер соборында мәңгілікке топыраққа тапсырылуға лайық болатынына үміттенді, ал 18 ғасырдағы театр тарихшысы оның Лондонның Храм шіркеуінде жерленгенін мәлімдеді. Алайда, екі орында да оның қабіріне қатысты ешқандай жазба қалмаған. 1900 жылдардың ортасында Набб 1641 жылғы 6 сәуірде Сент-Джайлс шіркеуінің маңындағы бейістікте жерленгені анықталды. Оның Бриджит және Уильям атты екі кішкентай баласы келесі екі жылдың ішінде оның қасына қойылды.