Кіріспе

Сюзанна Муди (Strickland; 6 желтоқсан 1803 – 8 сәуір 1885) – Англияда туған канадалық автор, сол кездегі британдық колония болған Канадада қоныс аударған тәжірибесі туралы жазған.

Отбасы

Сюзанна Муди Суффолк графтығындағы Уэвени өзенінің жағасындағы Бунгейде дүниеге келді. Ол Агнес Стрикленд, Джейн Маргарет Стрикленд және Катарина Парр Трейл сияқты жазушылар отбасының ең кіші қарындасы болған.

Ерте мансап

Ол өзінің алғашқы балалар кітабын 1822 жылы жазды және Лондонда Спартак пен Югурта туралы кітаптарды қоса, басқа балалар әңгімелерін жариялады. Лондонда ол сондай-ақ құлдықты жоюға қарсы Anti-Slavery Society ұйымының жұмысына қатысып, бұрынғы Кариб теңізі құлы Мэри Принстің естеліктерін жазды.

Үйлену және Жоғарғы Канадаға көшу

1831 жылы 4 сәуірде ол Наполеон соғыстарында қызмет еткен зейнеткер офицер Джон Мудиге тұрмысқа шықты. 1832 жылы күйеуі, британдық армия офицері және қызымен бірге Моуди Үстіргі Канадаға көшіп келді. Отбасы Питербороның солтүстігіндегі Лейкфилдке жақын Дуро қалашығындағы фермаға қоныстанды, онда оның ағасы Сэмюэл Стрикленд (1804–1867) геодезияшы болып жұмыс істеді, ал қазір мұражайда артефакттар сақталған. Сэмюэл құрған мұражай бұрын англикан шіркеуі болған және Отонаби өзеніне қарап тұрады, сол өзенде Сусанна бір кезде каноэмен жүзген. Мұражайда Сэмюэлге қатысты артефакттармен қатар, оның үлкен әпкесі және әріптес жазушысы Катаринаға арналған экспонаттар да бар, ол Джон Мудидің досымен тұрмысқа шығып, Сусанна мен Джоннан бірнеше апта бұрын осы аймаққа көшіп келген. Моуди Канадада да жазуын жалғастырды, оның хаттары мен күнделіктері колониядағы өмір туралы құнды ақпараттарды қамтиды. Ол сол кездегі Онтарионың шет аймандарындағы өмірді, оның ішінде жергілікті салты-дәстүрлерді, климатты, жануарлар дүниесін, канадалықтар мен жақында келген американдық қоныс аударушылар арасындағы қарым-қатынастарды, сондай-ақ қауымдық бірлік пен "биз" деп аталатын бірлескен жұмыстың (оған ол, әйтпесе, қарсы болған) күшті сезімін байқады. Ол 1836 жылғы экономикалық дағдарыстан зардап шекті, ал күйеуі 1837 жылы Жоғарғы Канада көтерілісінде Уильям Лайон Маккензиге қарсы жасақ құрамында қызмет етті. Орта тапқа жататын ағылшын әйелі Моуди "буш" деп атаған осы аймақты аса ұнатпады. 1840 жылы ол күйеуімен бірге Беллвиллге көшіп барды, оны ол "ашық кеңістіктер" деп атады. Ол "Отбасылық келісімді" зерттеді және Роберт Болдуин басқаратын орташа реформаторларға көңіл білдірді, сонымен бірге Уильям Лайон Маккензи сияқты радикалды реформаторларды сынға алды. Бұл оның көзқарасын бөлісетін күйеуі үшін қиындық тудырды, бірақ Беллвиллдің шерифі ретінде ол "Отбасылық келісімнің" мүшелерімен және жақтастарымен жұмыс істеуге міндетті болды.

Мемуар жазушысы

1852 жылы ол 1830 жылдардағы шаруадағы өмірін толық баяндайтын "Roughing it in the Bush" атты мемуарын жариялады. 1853 жылы ол Беллвильде өткізген уақыты туралы "Клирингтердегі өмір Бушқа қарсы" атты екінші мемуарын шығарды. Ол күйеуінің қайтысынан кейін Беллвильде әртүрлі туыстарымен (әсіресе ұлы Робертпен) бірге тұрды және Канада Конфедерациясының құрылуын көрді. Ол 1885 жылдың 8 сәуірінде Онтарионың Торонто қаласында қайтыс болды және Беллвиль зиратына жерленді. Оның ең үлкен әдеби жетістігі – "Roughing it in the Bush". Мемуар жазу идеясы оның редакторынан Канадаға көшуді жоспарлаған британдықтарға арналған "эмигранттар нұсқаулығы" жазу туралы ұсыныс түскеннен кейін пайда болды. Муди колониядағы мүмкіндіктерге емес, "жаңа канадалық" ретінде кездескен сынақтар мен қиындықтар туралы жазды. Ол өз мақсатының иммигранттарды ынталандырмау, ал өзі сияқты салыстырмалы байлықта өскен және фермерлік тәжірибесі жоқ адамдарды Канададағы өмірге дайындау екенін айтты.

Отбасы мұрасының көрінісі

Муди қызы Агнеске гүл салуды үйретті, ал Агнес кейіннен 1868 жылы жарық көрген «Канада жабайы гүлдері» кітабын суреттеді.

Тану

Мудидің кітаптары мен өлеңдері Маргарет Атвудтың 1970 жылы жарық көрген «Сусанна Мудидің күнделіктері» атты өлеңдер жинағына шабыт берді. Бұл сондай-ақ Атвудтың кейінірек жазылған «Алиас Грейс» романына да маңызды ықпал етті, ол «Клирингтердегі өмірге қарсы жартастар» кітабында жарияланған қылмыскер Грейс Маркс туралы есепке негізделген. Ол Кэрол Шилдс үшін де шабыт көзі болды, ол Мудидің туындыларына сын тұрғысынан талдау жасап, «Сусанна Муди: Дауыс және көзқарас» деген еңбегін жариялады. Сонымен қатар, Шилдстің «Кішкентай рәсімдер» романының басты кейіпкері Мудидің өмірбаянын жазумен айналысады.

Еске алу пошта маркасы

2003 жылдың 8 қыркүйегінде Канада Ұлттық кітапханасының 50 жылдығын еске алуға арналған ретінде Canada Post "Канада жазушылары" атты арнаулы ескерткіш сериясын шығарды. Каталина Ковацтың дизайнымен жасалған серияда екі ағылшын канадалық және екі француз канадалық марка болды. Барлығы үш миллион марка басылды. Муди және оның қарындасы Кэтрин Парр Трейл ағылшын канадалық маркалардың бірінде бейнеленген.