Кіріспе

Андернах шахматы – шахматтың бір түрі, онда фигура қолға түсірген кезде (патшалардан басқа) түсі өзгереді. Мысалы, егер а2-дегі ақ піл g8-дегі қара жылқыны қолға түсірсе, нәтижесінде g8-де қара піл пайда болады. Қолға түсірмейтін жүргілістер дәстүрлі шахматтағыдай ойналады. Егер піл сегізінші қатарда қолға түсірсе, ол бірінші кезекте жоғарылайды, содан кейін түсі өзгереді. Ойынға Германияның Андернах қаласының аты берілген, себебі осы қалада жыл сайынғы қияли шахмат әуесқойларының жиындары өтеді. 1993 жылғы жиында Андернах шахматы Андернах проблемалары бойынша шахмат проблемаларын құрастыру турнирімен бірге таныстырылды. Одан бері ол проблемалық композицияда кең таралған нұсқаға айналды, бірақ әлі күнге дейін ойын түрі ретінде танымал бола қойған жоқ.

Мәселе мысалы

Диаграммада Андернах шахмат мәселесінің мысалы көрсетілген. Тапсырма – үш жүргіліштен кейін көрсетілген позицияға жететін дәлелдеу ойынын табу. Шешімі мынадай: 1. Nf3 Nc6 2. Ne5 Nxe5(=wN) Қара жылқы e5-те соққаннан кейін ақ жылқыға айналады. Ақ енді осы жылқыны жылжыта алады. 3. Nxd7(=bN) Бұл жолы ақ жылқы қара жылқыға айналады. 3. Nb8 (диаграмманы қараңыз).

Вариациялар

Андернах шахматының алдында тибет шахматы болды, онда қара бірліктер (ламалар деп аталады) әртүрлі типтегі ақ фигураларды ұстағанда түсін және фигураның түрін өзгертеді. Андернах шахматындағыдай, патшаға тұтқынға алу әсер етпейді. Мысалы, егер d7-дегі қара пион c6-дағы ақ патшайымды ұстаса, ол ақ патшайымға айналады және келесі жүрісте ақпен жылжуға болады. Бұл ойын Тибетте ойналған шахматтың түрі болуы мүмкін Чандракимен байланысты емес. Андернах шахматының бір түрі – анти-Андернах, онда патшалардан басқа фигуралар ұстамағанда түсін өзгертеді, бірақ ұстағаннан кейін сол түсте қалады. Сондай-ақ, супер-Андернах та бар, онда патшалардан басқа барлық фигуралар әрбір жүрісте түсін өзгертеді, ұстаса да, ұстамаса да. Супер-Андернахты Джон Райс 2006 жылдың наурыз айында "The Problemist Supplement" журналында таныстырды.