Кіріспе

Дупондий (лат. two pounder) – Рим Республикасы және Рим империясы кезінде қолданылған мыс монета. Оның құны 2 ассқа тең болған (Республика кезінде 4/5 сестерций немесе 1/5 денарий, ал Август кезінде 1/2 сестерций немесе 1/8 денарий). Дупондий Рим Республикасы кезінде ірі мыс құйма монета ретінде енгізілді, бірақ енгізілген кезде-ақ салмағы 2 рим фунтынан (либра) кем болды. Алғашқы монеталардың бет жағында Романың бюсті, ал арт жағында алты спицалы дөңгелек бейнеленген. Рим империясының гүлдену кезеңінде бір нан немесе шамамен 0,5 литрлік секстарий шарапқа бір дупондий төленген, бірақ келесі ғасырда денарийдің құны төмендегендіктен дупондий қолданыстан шығарылды. Шамамен 23 жылға дейін Август жүргізген ақша реформасының нәтижесінде сестерций және дупондий римдіктер мен нумизматтар орихалкум деп атаған мыс қоспасынан жасалды, ал төменгі номиналдар қызыл мыстан соғылды. Дегенмен, Август тұсындағы кейбір дупондийлер толығымен мыстан жасалса, Нерон тұсындағы кейбір асс монеталары бұрынғыдай тек мыстан емес, орихалкум мен мыстан жасалды. Сондықтан, соңғыларын дупондийлерден металдың түсі емес, тек өлшемі арқылы ғана ажыратуға болады. Дупондий әдетте императордың бюстіне 66 жылы Нерон тұсында сәулелі тәж қосылуы арқылы ұқсас өлшемді асс монеталарынан ерекшеленді. Сәулелі тәжді қос құнды белгілеу үшін Антониниан (қос денарий) және қос сестерцийде де қолданды. Нерон тұсында және кейіннен шақылған дупондийлерде сәулелі тәж болмағандықтан, монетаның түпкілікті түсін жиі жасыратын ауыр патинаға байланысты асс пен дупондийді ажырату қиын. 2007 жылы Лондонның Дрейпер бақшасындағы археологиялық қазбалар барысында Марк Аврелийдің билігі кезінде 154 немесе 155 жылдары соғылған, өте сирек кездесетін және жақсы сақталған дупондий табылған.