Энтони Мандей: Англия драматургі және шпиондық қызметкері
Anthony Munday
Англия драматургі, Энтони Мандей (1560-1633) – Шекспирден бұрынғы сахна туындыларының авторы. Робин Гуд пьесалары, "Сэр Томас Мор" атты туындысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
16-17 ғасырдағы ағылшын драматургі, көркемдік кейіпкер.
16th/17th century English playwright
the fictional character
Энтони Мундей (немесе дүйсенбі) (1560? – 10 тамыз 1633) – ағылшын драматургі және түрлі жанрда жазатын автор. Ол 1560 жылғы 13 қазанда Лондондағы Сент-Грегори шіркеуінде крещениеден өтті. Оның әкесі Кристофер Мундей кітап сатушы, анасы Джейн Мундей болған. Ол ағылшын драмалық өнерінде Шекспирге дейінгі маңызды драматургтердің бірі және Робин Гуд туралы пьесалар жазған. Ол «Сэр Томас Мор» пьесасының негізгі авторы саналады, және осы пьесаны Генри Четтл, Томас Хейвуд, Уильям Шекспир және Томас Деккермен бірлесіп жазған деген болжам бар.
Anthony Munday (or Monday) (1560?10 August 1633) was an English playwright and miscellaneous writer. He was baptized on 13 October 1560 in St Gregory by St Paul's, London, and was the son of Christopher Munday, a stationer, and Jane Munday. He was one of the chief predecessors of Shakespeare in English dramatic composition, and wrote plays about Robin Hood. He is believed to be the primary author of Sir Thomas More, on which he is believed to have collaborated with Henry Chettle, Thomas Heywood, William Shakespeare, and Thomas Dekker.
Өмірбаян
Ол бір кезде 1553 жылы туған деп есептелген, себебі Сент-Стефан Коулман көшесіндегі шіркеудегі, кейіннен қиратылған ескерткіште, ол қайтыс болған кезде сексен жаста болғаны көрсетілген. Осы жазудан оның "қала тұрғыны және мата шебері" болғанын да білеміз. 1589 жылы ол қалада тұрған және "Пальмендос тарихы" аудармасын "Крипплегейттегі үйімнен" жасаған. Ол 1613 жылға дейін мата саудасымен айналысқан немесе осы саудамен байланысы болған, мұны Томас Миддлтонның сол жылғы қалалық шеруі – "Ақиқаттың жеңісі" кітабының соңындағы келесі мәтіннен көруге болады: "Оттықтарды өнерімен ерекше шебер Хэмфри Николс жасаған; ал Триумфтың барлық жұмысы мен денесі, барлық көркемдігімен, Джон Гринкиннің шеберлігімен және адалдығымен орындалған; ал киім-кешек пен жүкті тасушылар Энтони Мундей, джентльменмен қамтамасыз етілген". "Джентльмен" атағы оған, әдетте, жазған шығармаларының есебінен берілген болуы керек.
He was once thought to have been born in 1553, because the monument to him in the church of St Stephen Coleman Street, since destroyed, stated that at the time of his death, he was eighty years old. From the inscription we likewise learn that he was "a citizen and draper". In 1589 he was living in the city, and dates his translation of The History of Palmendos "from my house in Cripplegate". That he carried on the business of a draper or had some connection with the trade as late as 1613, may be gathered from the following passage at the close of The Triumphs of Truth, the city pageant for that year, by Thomas Middleton: "The fire work being made by Maister Humphrey Nichols, a man excellent in his art; and the whole work and body of the Triumph, with all the proper beauties of the workmanship, most artfully and faithfully performed by John Grinkin; and those furnished with apparel and porters by Anthony Munday, Gentleman." The style of "gentleman" was probably given to him with reference to the productions of his pen.
Алғашқы жылдар
Ол 1576 жылы сегіз жылға стационар Джон Оллдеге шәкірт болып, бірақ көп ұзамай босатылған кезде актер ретінде сахнада көрінген болуы мүмкін. 1578 жылы ол Римде болды. Өзінің «Ағылшын Romayne Lyfe» (1582) кітабының басында ол тек қана жаңа елдерді көру және шетел тілдерін үйрену үшін шетке кеткенін айтады; алайда, ол Римдегі иезуиттік ағылшын колледжі туралы хабарлау үшін жіберілген тыңшы немесе Франция мен Италияда тұратын ағылшын католиктерінің жоспарларынан әдеби пайда табуға ниеттенген журналист болуы да мүмкін. Ол өзінің және серігі Томас Ноуэллдің Булоньден Амиенге бара жатқанда барлық мүлкін тонағанын, содан кейін ағылшын дін қызметкерінің көмегімен Реймске жеткізілуге тиіс хаттарды алғанын жазды. Олар бұл хаттарды Париждегі ағылшын елшісіне тапсырды. Белгілі ағылшын католигінің ұлы ретінде жалған есіммен Мундей Римдегі ағылшын колледжіне қабылдануына көмектесетін ұсыныстар алды. Ректор доктор Моррис оны әкесі деп есептегендіктен, оған ерекше жақсы қарым-қатынас жасады. Ол осы орынның күнделікті өмірін, ағылшын және уэльс студенттері арасындағы дауды, Римдегі карнавалды және соңында Ричард Аткинстің шейіт болуын егжей-тегжейлі сипаттайды.
He probably already had appeared on the stage as an actor when he was bound apprenticed in 1576 for eight years to the stationer John Allde, an apprenticeship from which he was soon released. By 1578 he was in Rome. In the opening lines of his English Romayne Lyfe (1582), he states that he went abroad solely in order to see strange countries and to learn foreign languages; but he may have been a spy sent to report on the Jesuit English College in Rome or a journalist intent on making literary capital out of the designs of the English Catholics then living in France and Italy. He writes that he and his companion, Thomas Nowell, were robbed of all their possessions on the road from Boulogne to Amiens, where they were helped by an English priest who entrusted them with letters to be delivered in Reims. These they handed over to the English ambassador in Paris. Under a false name, as the son of a well known English Catholic, Munday gained recommendations which secured his reception at the English College in Rome. He was treated with special kindness by the rector, Dr Morris, for the sake of his supposed father. He gives a detailed account of the routine of the place, of the dispute between the English and Welsh students, of the carnival at Rome, and finally of the martyrdom of Richard Atkins.
Драматургиялық жылдары
Оның католиктерге қарсы саяси қызметі 1584 жылы Патшалық сарайында хабаршы лауазымымен сыйталды, және осы уақыттан бастап ол актерлік өнерден қол үзді. 1598–1599 жылдары, ол Пемброк графының труппасымен Төменгі елдерде саяхаттағанда, драматург ретінде ескі пьесаларды қайта жазумен айналысты. Ол өзін кітап сатушылар мен театрлар үшін жазуға, діни еңбектер жинастыруға, Амадис де Гоульді және басқа француз романдарын аударуға, сондай-ақ халыққа таныс әндерге сөз жазуға арнады. Миддлтон «Ақиқаттың жеңісі» атты шығармасында оны еске алады. Мундей өлең және проза жанрында, түпнұсқа және аударма түрінде көптеген еңбектер жазды, және оны Шекспирдің драмалық шығармашылығындағы алдастыры болғандардың қатарына қосуға болады. Оның ең алғашқы туындыларының бірі – 1579 жылғы «Өзгермеліліктің айнасы», ол оны ұзақ жылдар бойы оған демеушілік көрсеткен Эдвард де Верге, Оксфордтың 17-ші графына арнады, және ол Италиядан оралғаннан кейін графтың актерлер труппасына қайтадан қосылған болуы мүмкін. Мундейдің «Тамшақтық ойлар банкеті» 1588 жылы жарық көрді. Энтони Мундейдің драмалық туындылары туралы барлық дерлік ақпарат Филип Хенслоудың қолжазбаларынан алынған. Ол сахна үшін қашан жазуды бастағанын анықтау мүмкін емес: оның атымен байланысты осы қолжазбалардағы ең ерте мерзім – 1597 жылдың желтоқсаны, бірақ ол 1578 жылға дейін Римге аттанбас бұрын Оксфорд графының театрлық труппасының мүшесі болған болуы мүмкін. Ескі каталогтарда және Жерар Лангбейннің 1688 жылғы «Момус Триумфанс» еңбегінде «Фидель және Фортунатус» атты пьеса туралы айтылады, және мұндай пьеса 1584 жылдың 12 қарашасында Стационарлар залында тіркелген. Бұл – дәл сол туынды екеніне күмән жоқ, оның екі данасы табылған, «Екі итальяндық джентльмен» деген атпен, бұл «Фидель және Фортунатус» пьесасының екінші атауы болып табылады. Екі дананың да тақырыптық беттері жоқ, бірақ олардың біреуіне «А.М.» деген қолтаңбамен арналған кіріспе қойылған, сондықтан біз Энтони Мундейдің оның авторы немесе аудармашысы болғанын және ол Stationers' Books-қа тіркелген күніне дейін басылғанын сеніммен айта аламыз. Мундей Робин Гудтың өміріне арналған екі пьеса жазды: «Құлауы» және «Роберт Эрл Хантингтонның өлімі», алғаш рет 1597–98 жылдары Роуз театрының жазбаларында кездеседі және 1601 жылы жарық көрді.
His political services against the Catholics were rewarded in 1584 by the post of messenger to her Majesty's chamber, and from this time he seems to have given up acting. In 1598–1599, when he travelled with the Earl of Pembroke's men in the Low Countries, it was in the capacity of playwright to rewrite old plays. He devoted 'himself to writing for the booksellers and the theatres, compiling religious works, translating Amadis de Gaule and other French (sic) romances, and putting words to popular airs. and Middleton mentions him in his The Triumphs of Truth. Munday was a prolific author in verse and prose, original and translated, and may be counted among the predecessors of Shakespeare in dramatic composition. One of his earliest works was The Mirror of Mutability, from 1579: he dedicated it to his long time patron Edward de Vere, 17th Earl of Oxford, and perhaps then belonged to the Earl's company of players, to which he had again attached himself on his return from Italy. Munday's Banquet of Dainty Conceits was printed in 1588. Nearly all the existing information respecting Anthony Munday's dramatic works is derived from Philip Henslowe's papers. At what period he began to write for the stage cannot be ascertained: the earliest date in these manuscripts connected with his name is December 1597, but he may have been a member of the Earl of Oxford's theatrical company before he went to Rome prior to 1578. In the old catalogues, and in Gerard Langbaine's Momus Triumphans, 1688, a piece called Fidele and Fortunatus is mentioned, and such a play was entered at Stationers' Hall on 12 November 1584. There is little doubt that this is the same production, two copies of which have been discovered, with the running title of Two Italian Gentlemen, that being the second title to Fidele and Fortunatus in the Register. Both copies are without title pages; but to one of them is prefixed a dedication signed A. M., and we may with tolerable certainty conclude that Anthony Munday was the author or translator of it, and that it was printed about the date of its entry on the Stationers' Books. Munday wrote two plays on the life of Robin Hood, The Downfall and The Death of Robert Earl of Huntington, first mentioned in the Rose theatre records in 1597–8 and published in 1601.
Пьесалар каталогы
Эдмонд Малоун ұсынған материалдар негізінде Мундей жеке немесе басқалармен бірлесіп жазған пьесалардың тізімі жасалды. Энтони Мундейдің «Фиделе және Фортунио» немесе «Феделе және Фортуна». шамамен 1584 ж. «Сер Томас Мор», Энтони Мундей, Генри Четтл, Томас Хейвуд, Уильям Шекспир, Томас Деккер, шамамен 1591–3 ж. «Қызыл бас киімді ана», Энтони Мундей және Майкл Дрейтон. 1597 жылғы желтоқсан. Баспаға шығарылмаған, сондықтан сақталмаған. «Роберт Хантингтон графының құлдырауы», Энтони Мундей. 1597 жылғы ақпан. 1601 ж. басылған. «Роберт Хантингтон графының өлімі», Энтони Мундей және Генри Четтл. 1597 жылғы ақпан. 1601 ж. басылған. «Ричард Корделионның қоштасу рәсімі», Роберт Уилсон, Генри Четтл, Энтони Мундей және Майкл Дрейтон. 1598 жылғы мамыр. Баспаға шығарылмаған. «Валентин мен Орсон», Ричард Хатвей және Энтони Мундей. 1598 жылғы шілде. Баспаға шығарылмаған. «Чанс Медли», Роберт Уилсон, Энтони Мундей, Майкл Дрейтон және Томас Деккер. 1598 жылғы тамыз. Баспаға шығарылмаған. «Оуэн Тюдор», Майкл Дрейтон, Ричард Хатвей, Энтони Мундей және Роберт Уилсон. 1599 жылғы қаңтар – 1600 жыл. Баспаға шығарылмаған. «Римдегі әділ Констанс», Энтони Мундей, Ричард Хатвей, Майкл Дрейтон және Томас Деккер. 1600 жылғы маусым. Баспаға шығарылмаған. «Римдегі әділ Констанция», ІІ бөлім, сол авторлар. 1600 жылғы маусым. Баспаға шығарылмаған. «Кардинал Вулсидің көтерілуі», [154] Энтони Мундей, Майкл Дрейтон, Генри Четтл және Вентворт Смит. 1601 жылғы 12 қараша. Баспаға шығарылмаған. «Екі Харпи», Томас Деккер, Майкл Дрейтон, Томас Миддлтон, Джон Вебстер және Энтони Мундей. 1602 жылғы мамыр. Баспаға шығарылмаған. «Жесірдің сүйкімділігі», Энтони Мундей. 1602 жылғы шілде. 1607 ж. Малоун болжамы бойынша «Пуритан» немесе «Уотлинг көшесінің жесірі» деген атпен басылып, Шекспирге жатқызылған. «Теннис ойыны», Энтони Мундей. 1602 жылғы желтоқсан. Баспаға шығарылмаған. «Сэр Джон Олдкаслдың өмірі» кітабының бірінші бөлігі, Энтони Мундей, Майкл Дрейтон, Роберт Уилсон және Ричард Хатвей; 1600 ж. (Q1) және 1619 ж. (Q2) Уильям Шекспир есімімен анонимді түрде басылған. Лондонның сүйіспеншілігі, корольдік ханзада Генри Темза өзенінде оны Ричмондтан оралғанда қарсы алып, азаматтарының құрметті флотымен мамыр айының соңғы бейсенбісінде (Лондон, 1610).
The subsequent catalogue of plays which Munday wrote, either alone or in conjunction with others, is derived from the materials supplied by Edmond Malone. Fidele and Fortunio or Fedele and Fortuna, by Anthony Munday. c. 1584. Sir Thomas More, by Anthony Munday, Henry Chettle, Thomas Heywood, William Shakespeare, Thomas Dekker, c. 1591–3. Mother Redcap, by Anthony Munday and Michael Drayton. December 1597. Not printed and therefore did not survive. The Downfall of Robert Earl of Huntington, by Anthony Munday. February 1597–8. Printed in 1601. The Death of Robert Earl of Huntington, by Anthony Munday and Henry Chettle. February 1597–8. Printed in 1601. The Funeral of Richard Cordelion, by Robert Wilson, Henry Chettle, Anthony Munday, and Michael Drayton. May 1598. Not printed. Valentine and Orson, by Richard Hathwaye and Anthony Munday. July 1598. Not printed. Chance Medley, by Robert Wilson, Anthony Munday, Michael Drayton, and Thomas Dekker. August 1598. Not printed. Owen Tudor, by Michael Drayton, Richard Hathwaye, Anthony Munday, and Robert Wilson. January 15991600. Not printed. Fair Constance of Rome, by Anthony Munday, Richard Hathwaye, Michael Drayton, and Thomas Dekker. June 1600. Not printed. Fair Constance of Rome, Part II., by the same authors. June 1600. Not printed. The Rising of Cardinal Wolsey, [154] by Anthony Munday, Michael Drayton, Henry Chettle, and Wentworth Smith. 12 November 1601. Not printed. Two Harpies, by Thomas Dekker, Michael Drayton, Thomas Middleton, John Webster, and Anthony Munday. May 1602. Not printed. The Widow's Charm, by Anthony Munday. July 1602. Printed in 1607, as Malone conjectured, under the title of The Puritan or Widow of Watling Street, and ascribed to Shakespeare. The Set at Tennis, by Anthony Munday. December 1602. Not printed. The first part of the Life of Sir John Oldcastle, by Anthony Munday, Michael Drayton, Robert Wilson, and Richard Hathwaye; printed anonymously in 1600 (Q1), and again in 1619 (Q2) under the name of William Shakespeare. London's love, to the Royal Prince Henrie meeting him on the river of Thames, at his returne from Richmonde, with a worthie fleete of her citizens, on Thursday the last of May (London, 1610).
Қазіргі кездегі қабылдау
Мундейдің ең алғашқы мақтауы Уильям Уэббтің 1586 жылғы "Англия поэзиясы туралы әңгімесінде" кездеседі, онда оның "Шепехардтар мен нимфалардың тәтті зарлары" ерекше түрде "өте сирек поэзия" деп аталады. Франсис Мерес 1598 жылы ("Палладис Тамия", п. 283, б.) өз заманының көптеген ең жақсы драмалық ақындарын, Шекспир, Хейвуд, Чапман, Портер, Лодж және т.б. сияқтыларды тізімдеп, Энтони Мундейді "біздің ең шебер сюжет құрушымыз" деп бағалады.
The earliest praise of Munday is contained in William Webbe's "Discourse of English Poetrie", 1586, where his "Sweete Sobs of Sheepheardes and Nymphes" is especially pointed out as "very rare poetrie." Francis Meres, in 1598 ("Palladis Tamia," fo. 283, b. ), enumerating many of the best dramatic poets of his day, including Shakespeare, Heywood, Chapman, Porter, Lodge, etc., gives Anthony Munday the praise of being "our best plotter".