Шағын қара арқалы шаяң – Еуропаның Атлант жағалауында көбейетін үлкен қанатты. Қыстау үшін Африкаға ұшып, Солтүстік Америкада да көбейіп келеді, бірақ саны азайып барады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қара арқалы кіші шаян (Larus fuscus) – Еуропаның Атлантика жағалауында көбейетін ірі шаян. Ол көшіп-қонатын құс, қыстау үшін Британ аралдарынан оңтүстікке қарай Батыс Африкаға дейін ұшып барады. Дегенмен, Солтүстік Америкада, әсіресе шығыс жағалауында оның саны күрт артқан. Бұрын Солтүстік Америкаға тек қыста келіп тұрған, қазір саны көбейіп, кейбір жылдары көптеп кездеседі және құстар жыл бойы тіркеледі. Алайда, оның таралған аймағының көп бөлігінде саны азайып бара жатыр деген алаңдаушылық бар. Бұл түр Ұлыбританияның "Amber List" тізіміне енген, себебі Ұлыбританияда Еуропалық популяцияның 40 пайызы және олардың жартысынан астамы оннан кем көбейетін жерлерде қоныстанады. Ғылыми атауы латын тілінен алынған. "Larus" сөзі шаян немесе басқа да ірі теңіз құстарын, ал "fuscus" – қара немесе қоңыр түсті білдіреді.
The lesser black backed gull (Larus fuscus) is a large gull that breeds on the Atlantic coasts of Europe. It is migratory, wintering from the British Isles south to West Africa. However, it has increased dramatically in North America, especially along the east coast. Formerly just a winter visitor to North America, it has increased and occurs in large numbers some winters and birds are now recorded year round. However, there is serious concern about decline in many parts of its range. The species is on the UK Amber List because the UK is home to 40 per cent of the European population and more than half of these are found at fewer than ten breeding sites. The scientific name is from Latin. Larus appears to have referred to a gull or other large seabird, and fuscus meant black or brown.
Сипаттама
Қара арқалы шаян еуропалық селеуші шаяннан кішірек. Селеуші шаян/қара арқалы шаян кешенінің таксономиясы өте күрделі; әртүрлі мамандар екіден сегізге дейін түрді мойындайды. Бұл топ Солтүстік жарты шардың айналасында сақина тәрізді таралымды құрайды. Бұл сақинадағы жақын формалар арасындағы айырмашылықтар шамалы, бірақ айналым аяқталғанда, соңғы түрлер – селеуші шаян мен қара арқалы шаян, анық түрлі түрлер болып табылады. Қара арқалы шаянның қанаттарының ені және салмағы орташа есеппен басқа екі түрге қарағанда кішірек. Жас құстардың үстіңгі жағы қабыршақты қара қоңыр түсті, қанаттарында анық өрнек бар. Олар толық жетілуіне төрт жыл кетеді. Жас селеуші шаяндардан ең оңай айыру жолы – қара түсті (жолақсыз) үшінші қауырсын қанаты. Олардың дауысы селеуші шаянның дауысына ұқсас "күлімдеген" дыбысқа ие, бірақ айқын түрде төменгі тембрлі.
The lesser black backed gull is smaller than the European herring gull. The taxonomy of the herring gull / lesser black backed gull complex is very complicated; different authorities recognise between two and eight species. This group has a ring species distribution around the Northern Hemisphere. Differences between adjacent forms in this ring are fairly small, but by the time the circuit is completed, the end members, herring gull and lesser black backed gull, are clearly different species. The lesser black backed gull measures , across the wings, and weighs , with the nominate race averaging slightly smaller than the other two subspecies. Young birds have scaly black brown upperparts and a neat wing pattern. They take four years to reach maturity. Identification from juvenile herring gulls is most readily done by the more solidly dark (unbarred) tertial feathers. Their call is a "laughing" cry like that of the herring gull, but with a markedly deeper pitch.
Тарату
Кіші қара арқалы шаяндар батысқа қарай кеңейіп, алғаш рет 1980-ші жылдары Гренландияда қоныстанды. Бұл түр Америка Құрама Штаттарында әлі көбеймеген, бірақ америкалық шағала шаяндарымен араласып будандасқан жұптар екі рет тіркелді.
Lesser black backed gulls have expanded their range westwards, first colonising Greenland in the 1980s. The species has not yet bred in the United States, although hybrid pairs with American herring gulls have been recorded twice.