Тыныш мұхитының алтын құсайындысы – Аляска мен Сібірде көбейетін көшпелі құс. Сипаттамасы 1789 ж. жасалған, таралу аймағы, таксономиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Тынық мұхитының алтын құрқағы (Pluvialis fulva) – Аляска мен Сібірде жазда көбейетін, қоныс аударатын жағалау құсы. Көбеймейтін кезеңде бұл орташа мөлшердегі құрқақ Тынық мұхиты арқылы кеңінен көшіп жүреді.
The Pacific golden plover (Pluvialis fulva) is a migratory shorebird that breeds during summer in Alaska and Siberia. During nonbreeding season, this medium sized plover migrates widely across the Pacific.
Таксономия
Тынық мұхитындағы алтын құс 1789 жылы неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің "Жаратылыс жүйесі" еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген нұсқасында ресми түрде сипатталған. Ол оны басқа алтын құстармен бірге Charadrius туысына қосты және Charadrius fulvus деген екі атау берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1785 жылы ағылшын орнитологы Джон Латэм сипаттаған "Fulvous plover" (сары-қоңыр алтын құс) түріне негіздеген. Тынық мұхитындағы алтын құс қазір 1760 жылы француз зоологы Матурин Жак Бриссон енгізген Pluvialis туысына жатқызылады. Туыс атауы латын тілінен шыққан және pluvia, "жаңбыр" деген сөзден туындаған. Жаңбыр жауар алдында алтын құстар жиналады деп есептелген. Түрлік епітеті де латын тілінен шыққан және "қоңыр" немесе "сары қоңыр" деген мағынаны білдіреді. Бұл түр монотипті: кез келген түршесі танылмайды.
The Pacific golden plover was formally described in 1789 by the German naturalist Johann Friedrich Gmelin in his revised and expanded edition of Carl Linnaeus's Systema Naturae. He placed it with the other plovers in the genus Charadrius and coined the binomial name Charadrius fulvus. Gmelin based his description on the "Fulvous plover" that had been described in 1785 by the English ornithologist John Latham. The Pacific golden plover is now placed in the genus Pluvialis that was introduced by the French zoologist Mathurin Jacques Brisson in 1760. The genus name is Latin and means relating to rain, from pluvia, 'rain'. It was believed that the plovers flocked when rain was imminent. The specific epithet is also from Latin and means 'tawny' or 'yellowish brown'. The species is monotypic: no subspecies are recognised.
Сипаттама
Ересектердің ұзындығы шамамен, қанаттарының ұзындығы орташа есеппен құрайды. Ең жеңіл, майсыз құстардың салмағы шамамен келеді. Наурыз айында құстар салмақ ала бастайды. Арктикалық көбейту орындарына аттанғанға дейін құстардың салмағы шамамен 7 унция (198 г) құрайды.
Adults are about long with a wingspan averaging At their lightest, fat free, the birds weigh around In March, the birds begin gaining weight. Before leaving for their Arctic breeding grounds, the birds weigh about 7 oz (198 g)
Көбейту кезіндегі қауырсынында аталықтың басы, арқасы және қанаттары алтын және қара түсті болады. Беті мен мойны қара, ақ жиектерімен шеңберленген, көкірегі қара, құйрық аймағы қара болады. Мұражайы қара, аяқтары сұрдан қараға дейін. Анасы да ұқсас, бірақ көкірегі қара ұсақ дақтармен жабылып, айқын емес. Көбейтуден тыс қауырсында екі жыныс та бірдей көрінеді. Беті мен көкірегіндегі ақ жиектері бар қара түс қара қоңыр, сұр және сары түсті өрнектермен және ашық түсті құрсақпен алмастырылады. Көші-қонға дейін наурыз және сәуір айларында көбейтуге дайын қауырсынға ауысу басталады. Көбейтуден тыс қауырсынға ауысу Арктикада жұмыртқаны шайқау кезінде басталады. Жұмсақ қауырсындағы балапандардың басы мен арқасы алтын және қара түсті, ал құрсақтары ақшыл сары болады. Аяқтары мен табандары шабалған кезде ересектердің мөлшерімен бірдей болады. Осы құстарға ұқсас құстар – Еуропалық алтын құс (Pluvialis apricaria) және Америкалық алтын құс (Pluvialis dominica). Тынық мұхиты алтын құсы Америкалық алтын құсына көбірек ұқсас, бұрын ол кіші алтын құс деп есептелген. Тынық мұхиты алтын құсы Америкалық алтын құсынан жіңішке, аяқтары ұзын және әдетте арқасында сары түс көбірек болады.
In breeding plumage, the male is spotted gold and black on the crown, back, and wings. Face and neck are black bordered with white, breast is black, rump is dark. Bill is black, legs are gray to black. Female similar but black breast mottled and less distinct. In nonbreeding plumage, sexes look identical. The black on the face and breast bordered by white is replaced with dark brown, gray, and yellowish patterning and lighter underparts. Molt to breeding plumage begins in March and April, prior to migration. Molt to nonbreeding plumage begins in the Arctic during egg incubation. Downy chicks are spotted gold and black on head and back with whitish yellow underparts. Legs and feet are adult size at hatching. Similar birds are the European golden plover, Pluvialis apricaria, and the American golden plover, Pluvialis dominica. The Pacific golden plover is more similar to the American golden plover, with which it was once considered the lesser golden plover. The Pacific golden plover is slimmer than the American golden plover, has longer legs, and usually has more yellow on the back.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Тынық мұхитының алтын құсы көшіп-қонушы, мамыр, маусым және шілде айларында Аляска мен Сібірде көбейеді. Тамыз және қыркүйек айларында Азия, Австралия және Тынық мұхиты аралдарына көшіп, сәуір-мамыр айларына дейін сонда қалады. Батыс Еуропаға сирек кездесетін қонақ. Жағалау құсы болғанымен, алтын құс көбінесе ішкі аймақтарда, қысқа өсімдіктер өсетін кең жайларда тамақтанады. Алтын құстар солтүстікке көшіп барар алдында бірнеше күн бұрын үйірге жиналады және шамамен 5 метрден жоғары биіктікте ұшады. Аналықтары туындас іздеу үшін тундрада іздейді. Аталықтары құрғақ, ашық жерде жерге қазылған ұяларға лишайник, мүк және шөптерден ұя салады. Аналық 4 жұмыртқа салады, олар қара және қоңыр дақтармен сары түсті болады. Аталық және аналық жұмыртқаны күтіп, балаларын бағады және түлкілер мен жыртқыш құстардан қорғайды. Шабақтар ұядан шыққаннан кейін көп ұзамай жем іздеу үшін ұядан шығып, жылу мен қорғаныс үшін ата-аналарына оралады. 26-28 күн өткен соң, жас құстар ұшуға қабілетті болғанда, ата-аналары оңтүстікке көшіп кете бастайды. Тамақ іздеу әдісі – қайталамалы жүгіру, тоқтау, шоқып алу. Алайда, популяция азайып барады, басты қауіп – климаттың өзгеруі және ауа райының нашарлауы салдарынан мекендеу ортасының өзгеруі.
The Pacific golden plover is migratory, and breeds during May, June, and July in Alaska and Siberia. It migrates south to Asia, Australasia, and Pacific islands in August and September, and stays until April or May. A rare vagrant to western Europe. Although a shorebird, the Pacific golden plover feeds mostly inland, preferring open spaces with short vegetation. Pacific golden plovers gather in flocks some days prior to migrating north, and fly at altitudes of about to as high as Females have been observed searching for breeding partners on the tundra. The male builds a nest of lichen, moss, and grasses, in shallow scrapes on the ground in a dry open area. The female lays 4 eggs, buff colored with splotches of black and brown. Both male and female share incubation, care of young, and defense from foxes and avian predators. Soon after hatching, chicks leave the nest to forage, returning to the parent birds to seek warmth and shelter. When juveniles are capable of flight around 26–28 days after hatching, parent birds begin leaving to migrate south. Foraging pace is a repeated run stop peck. However, the population trend is decreasing, the main threat being a global shift in habitat and alteration due to climate change and severe weather.