Кіріспе

Британдық куртизан, әлеуметтанушы және балалардың кедейлігімен күрескен белсенді Харриетт Уилсон (2 ақпан 1786 – 10 наурыз 1845) «Харриетт Уилсонның естеліктері: өзі жазған» (1825) кітабының авторы болды. Уилсон – 15 жасында Уильям, Крейвен лордының сүйіктісі болған, британдық Регенттік дәуіріндегі танымал куртизан. Мансабында ол Артур Уэллисли, Веллингтонның 1-ші герцогы және басқа да көрнекті саясаткерлермен ресми қарым-қатынас жасады.

Ерте өмір

Харриетт Дубушеттің 2 Карингтон көшесінде, Шепард базарында, Мейфэр, Лондонда тууы Сент-Джордж, Ганновер скверінің приходтық тіркелімінде тіркелген. Оның әкесі әйелі Амелиямен бірге шағын дүкен ұстаған. Оның әкесі шамамен 1801 жылы Уилсон тегін қабылдаған. Швейцариялық Джон Джеймс Дубуше (немесе Де Буше) –нің он бес баласының бірі, Уилсон отбасындағы төрт қарындасының бірі болды. Оның қарындастары Эми, Фанни және София да куртизандар болды. Уилсон өз естеліктерінде Эмидің басқаларына жаман үлгі көрсеткенін, оларды осы арсыз өмірге бастағанын айтады:

«Біз бәріміз адал қыздар едік, бір күні Эми әкесінің үйінен шығып, Дон Кихоттай, оқиғалар іздеп кетті. Оған бірінші болып мистер Тренч жүгінді; қаланың көпшілігі білетін, көзі нашар, педант адам. Менің ойымша, ол оған әкесінен қашып бара жатқанын айтқан. Мен білетінім, Фани мен мен оның тұратын жерін тауып, барып сұрадық. Оған не үшін өзін мүлдем білмейтін жат адамға тастағанын сұрағанда, ол: «Бірінші күні оған бас тарттым; екінші күні бас тартсам, ол қызбаға шалығар еді», – деді». Кейіннен ол герцогпен араласыпты, бұл Эмидің кіші қарындасының клиенттерін «ұрлағанының» бір мысалы. Фанни, керісінше, Уилсонмен жақын дос болып қалды және оны жағымды мінезді деп сипаттады. Ең кіші қарындасы София 17 жасында аристократиядан лорд Бервикке үйленді.

Мансап

Уилсон өзінің мансабын он бес жасында бастады, Уильям Крейвеннің сүйіктісі болды, Крейвеннің 1-ші графы, 7-ші барон Крейвен. Оның қаржылық келісімдері болған басқа сүйіктілерінің арасында Артур Уэлсли, Веллингтонның 1-ші герцогы болды, ол естеліктерін жазу жоспарлары туралы естігенде "жариялап, тозаққа түсіңіз" деген пікір білдіргені хабарланады. Вильсон тіпті Джордж IV-тің назарын өзіне аударды, ол "Харриеттің [оның сүйіктісі] Леди Конингем туралы айтқандарын жасыру үшін барлық шараны қолданар едім" деп мәлімдеді. Вильсон мемуарларында Фредерик Лэмб, 3-ші Виконт Мелбурн, оған шабуыл жасағаны туралы айтады. Ол оның зорлық-зомбылығын Аргилль герцогымен және лорд Понсонби атты бір сүйіктісімен танысқандықтарына байланысты қызғаныштан туды деп санайды. Оның сөзіне сүйенсек, Лэмб оны бас тартқандықтан шабуыл жасаған. Әрине, онымен қарым-қатынасы болған көптеген саясаткерлер олардың араласуын құпия ұстау үшін көп ақша төледі. Ол 1924 жылы Наварр қоғамымен қайта басылды, сондай-ақ 1935 жылы Хейвуд Хиллдің кіріспесімен "Париж арыстары мен Лондон жолбарыстары" (1825) атты еңбегі де қайта басылды, бірақ осы соңғы еңбектің Харриетт Уилсонның өзі жазған бөлігі қанша екені күмәнді.

Мұра

Қазіргі заманда Уилсон Уэльс ханзадасы Джорджтың сүйіктісі болғаны туралы болжамдар айтылып жүргенімен, оның естеліктерінде мұндай мәліметтерге ешқандай дәлел жоқ. Ол Лорд Крейвеннің куртизандығы қызметін атқарып жүрген кезінде Уэльс ханзадасына хат жазады: «Мен өте сұлу екенімді естідім, сондықтан сіз мені көргіңіз келуі мүмкін». Ол ханзаданың келуін сұрап келген жауабы полковник Томас арқылы жеткенін болжайды. Ханзада одан саяхат етуді сұрағанына наразы болып, былай деп жауап береді:

«Мырза, – дейді ол, – осындай жаман ауа-райында, тек қана аяқ-қолы бар адамды көру үшін елу екі миль саяхаттау, өзім сияқты, кішкентай саусағының ұшынан сүйіп құрмет көрсетуге дайын, қарапайым жанкүйерлермен қоршалған қыз үшін ақылға сыймас еді. Бірақ егер сіз маған, менің бұйрығыма орындауға дайын кез келген адамнан сіз біршама жақсы екеніңізді дәлелдей алсаңыз, онда Лондонға бірден аттанамын. Сондықтан, егер сіз әйелге ұнату үшін қарапайым еркектерден артық нәрсе жасай алсаңыз, дереу жазыңыз: әйтпесе, қош сау болыңыз, мырза ханзада». Уилсонның клиенттері Уэльс ханзадасымен саяси байланыста болған, бірақ ол өз естеліктерінде онымен кездескенін немесе бірге жатқанын жазбаған. Дегенмен, «Уилсон Уэльс ханзадасының ұзақ жылдар бойы сүйіктісі болған әйелге 20 000 фунт стерлинг беруге уәде берілген, бірақ ол ешқашан орындалмағандықтан кедей күйде қайтыс болғанын еске салады». Уилсон бұл адаммен кездеспеген немесе онымен бірге жатпаған болуы мүмкін, бірақ ол Уэльс ханзадасының, көптеген саясаткерлер сияқты, өз куртизандарын қаржылық тұрғыдан қолдамағанын білген. Оның естеліктері – ағылшын шенеуніктерінің осы даулы кемшіліктерін көрсетеді.