Кіріспе
Бұрынғы ғарышкерлер туралы псевдонауылдық мәлімдемелер, ғарышкерлердің ежелгі адамдарға келгені туралы идея – шын өмірдегі тақырып. Ежелгі астронавттар (немесе ежелгі ғарышкерлер) – бұл ғарыштан келген ақылды жаратылыстардың Жерге ежелгі және тарихи дәуірлерде келіп, адамдармен байланысқа түскенін айтатын псевдонауылдық сенімдер жиынтығы. Академиктер мен археологтар ежелгі ғарышкерлердің болғаны және Жерге келгені туралы идеяны қабылдамайды, мұндай талаптарды псевдоархеологиялық және/немесе ғылыми емес деп санайды. Сарапшылармен тексерілген зерттеулерде оған елеулі назар берілмеген. Бұл идеяны жақтаушылар өз сенімдерін растайтын дәлелдерді ұсынғанда, оларды жиі бұрмалайды немесе ойлап шығарады. Ежелгі ғарышкерлер, ғарышкерлер, палеоконтакт, ғарышкерлер немесе ғарыш құдайлары, немесе палео немесе Киелі кітаптағы SETI (жерден тыс ақылдылықты іздеу). Мұндай ежелгі ғарышкерлер оқиғаларына сенушілер көбінесе барлық немесе кейбір адамдардың ежелгі өткенде Жерге түскен ғарыш жаратылыстарының ұрпақтары немесе жаратылыстары екенін айтады. Бұған байланысты идея – адамзаттың білімі, діні және мәдениеті ежелгі ғарышкерлердің "ана мәдениеті" ретінде әрекет еткен жерден тыс келушілерден келді дегенді білдіреді. Сонымен қатар, жақтаушылар ғарыштан келген саяхатшылар Жердегі көптеген құрылыстарды (мысалы, Мысыр пирамидаларын және Пасха аралының Моаи тас басындағыларын) салған немесе оларды салуға адамдарға көмектескенін жиі айтады. Олар ежелгі астронавттардың бар екендігіне дәлел тарихи және археологиялық жазбалардағы құжаттамалық олқылықтардан келеді деп санайды, сондай-ақ археологиялық артефактілерді келтіріп, олардың негізгі түсініктемелерге қайшы келетінін, анахроникалық екенін және оларды жасаған адамдардың техникалық мүмкіндіктерінен тыс екенін айтады. Бұларды кейде "орналаспаған артефактілер" деп атайды, оларға экстратеррестік байланыс немесе технология туралы әңгімелерге сәйкес келетін көркем шығармалар мен аңыздар да кіреді. Псевдоархеология ретінде бұл идея "Тарих арнасының" "Ежелгі ғарышкерлер" сияқты шеткі ақпарат құралдарында ескертіледі. Мұндай шоулар "өрт шұңқыры" деп аталатын стратегияны қолданады, бұл өткенге қатысты ақ нәсілшіл, нативистік, империалистік, отарлаушы және христиандық сәйкестік сенімдеріне сәйкес келетін альтернативті өткен теорияларды тарату үшін шындықты ойдан шығарылғанмен араластыру. Ежелгі ғарышкерлердің танымал жақтаушылары өздерін "үлкен археологияның" құқығынан айыруға тырысатын академиялық азшылықтың бөлігі деп санайды, ал олардың жеке тұлғаларының алаяқтығы олардың біліктілігінің жоқтығына сәйкес келеді. Сынға алынған өткендегі археологиялық зерттеулер сияқты, бұл жақтаушылар негізінен монументалды археологиялық құрылымдарға назар аударады, олардың тек ғарышқа қатысқанда ғана салынғанын айтады. Бұл ескерткіштер пайда болған аймақтардағы ақ емес жергілікті халықтар оларды өздері салған жоқ дегенді білдіреді. Алайда, Дакота/Лакота Сиу жазушысы Рут Х. Бернс Atmos журналында ежелгі шетелдік теориясы және жалпы ғарышкерлер туралы идея жергілікті, еуропалық емес халықтардың көзқарастарын қолдайды деп қарсылық білдіреді. Жерден тыс адамдармен кездесуді және олардың шығу тегін жерден тыс адамдарға байланыстыратын жергілікті халықтардың оқиғаларын жоққа шығару "Түпкілікті халықтарды жоюдың" бір бөлігі болып табылады, өйткені ол жергілікті халықтардың көзқарастарын азайтады немесе мүлдем жоққа шығарады. Көптеген жергілікті халықтар өздерінің ата-бабаларын "жұлдызды адамдардан" немесе ұқсас жаратылыстардан шығарды, олар түпкілікті халықтардың ата-бабалары ретінде ақ немесе "арий" бола алмайды. Кейбір ежелгі астронавт жақтаушылары ақ нәсілдік үстемдікпен байланысты, дегенмен олардың теориялары кейде еуропалық мәдениеттерге де қолданылады. Бұл мәлімдемелер соншалықты таңғажайып болғандықтан, соңғы кезге дейін археологтар оларды ақымақтық деп елемеді, сондай-ақ Х. П. Лавкрафттың еңбектеріне де қатысты. Бұл идеяны 1954 жылы журналист Харольд Т. Уилкинс ұсынды. Ол 1960 жылдары танымалдыққа ие болды, негізінен ғарыш жарысы және Эрих фон Деникеннің еңбектерінің табысына байланысты, бірақ ол да маңызды гипотеза ретінде шектеулі қарастырылды. 1970 жылдары сыншылар пайда болды, олар фон Деникеннің мәлімдемесін жоққа шығарды. Уфологтар бұл идеяны НЛО дауларынан бөлек тұтты. 1980 жылдардың басына қарай қолдау табу қиын болды.
the idea that aliens visited ancient humans
the real life topic
Ancient astronauts (or ancient aliens) refer to a pseudoscientific set of beliefs that hold that intelligent extraterrestrial beings visited Earth and made contact with humans in antiquity and prehistoric times. The idea that ancient astronauts existed and visited Earth is not taken seriously by academics and archaeologists, who identify such claims as pseudoarchaeological and/or unscientific. It has received no credible attention in peer reviewed studies. When proponents of the idea present evidence in favor of their beliefs, it is often distorted or fabricated. ancient ufonauts, ancient space pilots, paleocontact, astronaut or alien gods, or paleo or biblical SETI (search for extraterrestrial intelligence). Believers in such ancient astronaut stories often maintain that all or some humans are either descendants or creations of extraterrestrial intelligence who landed on Earth at some point in the ancient past. An associated idea is that human knowledge, religion, and culture came from extraterrestrial visitors in ancient times, in that ancient astronauts acted as a "mother culture". Additionally, proponents often claim that travelers from outer space built many of the structures on Earth (such as Egyptian pyramids and the Moai stone heads of Easter Island) or aided humans in building them. Proponents contend that the evidence for ancient astronauts comes from documentary gaps in historical and archaeological records while citing archaeological artifacts that they believe, contrary to the mainstream explanations, are anachronistic and supposedly beyond the technical capabilities of the people who made them. These are sometimes referred to as "out of place artifacts"; and include artwork and legends which believers reinterpret to fit stories of extraterrestrial contact or technologies. As a pseudoarcheology, the idea receives notice in fringe pulp media, such as the History Channel series Ancient Aliens. Such shows use a strategy known as 'fire hosing’ to co mingle fact with fiction in order to spread theories of an alternate past with tropes that follow white supremacist, nativist, imperialist, settler colonial, and Christian Identity beliefs relevant to the past. The celebrity proponents of ancient aliens profess to be a part of an oppressed minority of academics that 'big archaeology' is conspiring to disenfranchise while their identity of being a maverick or a rogue aligns with the individuals' lack of credentials. Like archaeological endeavors of the criticized past, these proponents focus primarily on monumental archaeological structures claiming they could have only been constructed with extraterrestrial intervention. The implication is that the non white Indigenous people in the regions in which these monuments appear could not have built them on their own. However, Dakota/Lakota Sioux writer Ruth H. Burns, in Atmos magazine, counters that ancient alien theory and the idea of extraterrestrials in general supports the viewpoints of indigenous, non European peoples. The denial of extraterrestrial encounters and indigenous peoples’ stories tracing their origins to extraterrestrials is part of “Indigenous erasure,” as it minimizes or completely discounts the viewpoints of indigenous peoples. Many indigenous peoples trace their ancestry to “star people” or the like—extraterrestrials who as the progenitors of indigenous peoples cannot by definition be white or “Aryan.”
A common feature in the stories portray the aliens as light skinned or Aryan in complexion, as prominent alien astronaut proponent Erich von Däniken claims in his foundational work Chariots of the Gods? Some ancient astronaut proponents are thus associated with white supremacism, although their theories are sometimes applied to European cultures as well. These claims are so outlandish that up until recently, mainstream archaeologists essentially ignored them as absurdities. and the works of H. P. Lovecraft. The idea was proposed in earnest by journalist Harold T. Wilkins in 1954. It grew in popularity in the 1960s, mainly due to the Space Race and the success of Erich von Däniken's works, although it also received limited consideration as a serious hypothesis. Critics emerged throughout the 1970s, discrediting Von Däniken's claims. Ufologists separated the idea from the UFO controversy. By the early 1980s little remaining support could be found.
Шкловский мен Саган
Карл Саган кеңестік астрофизик Иосиф Шкловскиймен бірге жазылған, кеңінен танымал болған "Ғаламдағы зиялы өмір" атты кітаптың авторы болды, бұл кітап 1966 жылы жарық көрді. 1979 жылы жарық көрген "Броктың миы" атты кітабында Саган, ол және Шкловский 1970-ші жылдардағы ежелгі астронавттар туралы кітаптар толқынына түрткіс берген болуы мүмкін деп айтты, сонымен бірге "фон Дэникен және басқа да сынсыз жазушылардың" бұл идеяларды сақтықпен болжаудың орнына, "шеттен келгендермен байланысқа нақты дәлел" ретінде пайдаланғанына наразылық білдірді. Саган атап көрсетті, ежелгі астронавттар гипотезасын қолдау үшін көптеген аңыздар, артефакттар және орын ауысқан артефакттар келтірілгенімен, "өте азына ғана тоқталу қажет" және оларды дәстүрлі гипотезалармен оңай түсіндіруге болады. Саган Жерге шеттен келгендердің келуі мүмкін екенін, бірақ бұл әлі дәлелденбеген және ықтимал емес екенін қайта баялады.
Эрих фон Деникен
Эрих фон Деникен 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында осы гипотезаның басты жақтаушысы болды, 1968 жылы жарық көрген және көптеп сатылған «Құдайлардың күймелері?» кітабы және оның жалғасы арқылы үлкен аудиторияға қол жеткізді. Деникеннің сөзіне қарағанда, кейбір артефактілерді жасағанда ежелгі мәдениеттерге қарағанда, олардың құрылысында қажетті күрделі технологиялық мүмкіндіктер болған. Фон Деникен бұл артефактілерді тікелей ғарыштан келгендер жасаған немесе қажетті білімді олардан алған адамдар жасаған деп санайды. Олардың қатарында Стоунхендж, Пумапунку, Пасха аралындағы моаи, Гизадағы Ұлы пирамида және Бағдадтың ежелгі электр батареялары бар. Фон Деникен бүкіл әлемдегі ежелгі өнер мен иконографияда әуе және ғарыш кемелері, адам емес, бірақ зиялы жаратылыстар, ежелгі астронавттар және анахронизмдік деңгейде дамыған технологияның артефактілері бейнеленгенін жазады. Фон Деникен сондай-ақ географиялық тұрғыдан алшақ жатқан тарихи мәдениеттердің көркемдік тақырыптарын ортақ тегімен байланыстырады. Мұндай мысалдың бірі – фон Деникеннің классикалық дәуірдегі Паленкедегі Майя билеушісі Пакалдың қабірінен табылған саркофаг қақпағының интерпретациясы. Фон Деникен бұл суретте отырған астронавт бейнеленгенін айтады. Дегенмен, иконография және онымен бірге жазылған Майя мәтіні оны Майя мифологиясының Дүние ағашымен бірге билеушінің өзінің суреті ретінде анықтайды. Фон Деникен көптеген діндердің пайда болуын ғарыздық жаратылыстармен кездесуге реакция ретінде қарастырады. Оның пікірінше, адамдар ғарыздық жаратылыстардың технологиясын табиғаттан тыс күш деп санаған, ал оларды өздерін құдайлар деп есептеген. Фон Деникеннің сөзіне сүйенсек, көптеген діндердің ауызша және жазбаша дәстүрлерінде жұлдыздар мен әуе мен ғарыш арқылы саяхаттайтын көлік құралдарының сипаттамаларында ғарыздық келушілер туралы айтылады. Олардың бірі – Езекиелдің аяны, оны Деникен қонуға дайындалып тұрған ғарыш кемесінің егжей-тегжейлі сипаттамасы ретінде түсіндіреді («Езекиелдің ғарыш кемелері»). Фон Деникеннің гипотезалары Род Серлинг жүргізген «Ежелгі астронавттарды іздеу» атты NBC телеарнасының деректі фильмінен және «Құдайлардың күймелері» фильмінен кейін АҚШ-та кеңінен танымал болды. Сыншылар фон Деникен деректерді дұрыс емес көрсеткенін, оның көптеген талаптары негізсіз екенін және оның негізгі талаптарының ешқайсысы расталмағанын айтады. Әсіресе христиандық жаратылысшылдар қауымдастығы фон Деникеннің көптеген еңбектерін қатты сынап-қана қоймай, оларға қарсы шығады. Жас Жер жаратылысшыл авторы Клиффорд А. Уилсон 1972 жылы «Crash Go the Chariots» атты кітап жариялады, онда ол «Құдайлардың күймелері?» кітабындағы барлық талаптарды жоққа шығаруға тырысты. «Құдайлардың күймелері?» кітабында Назка сызықтарына қатысты фон Деникен: «60 шақырымдық Назка жазығын ауадан қарағанда, ол менде әуежай әсерін қалдырды» дейді. Ол ежелгі ғарышкерлердің бар екенін іздеу процесінде болғанын ескерсек, фон Деникен растауға бейімділік танытады, өйткені ол «Құдайлардың күймелері?» кітабы жарық көргенге дейін Назка сызықтарын адамның жасағанын мойындамайды. Оның ұсынған этикалық көзқарасын әуе саяхатымен таныс оқырман және геоглифтердің табиғаты туралы білімі жеткіліксіз адам оңай қабылдауы мүмкін. Сонымен қатар, «Құдайлардың күймелері?» кітабын оқыған көптеген оқырмандар ежелгі өркениеттердің артефактілерін зерттеумен таныс емес болғандықтан, олардың интерпретациялары фон Деникеннің артефактілер туралы пікірлеріне тәуелді. Кеннет Л. Федер оқырманның ғарышкерлер туралы кітапта алғаш рет Назка сызықтарын көрген жағдайда, оларды Жерде болған өркениеттен емес, ғарыштан келген жаратылыстармен байланыстыруға бейім екенін айтады. 1970 жылы фон Деникен Назка белгілерінің «координаттар жүйесін пайдалана отырып, үлкен масштабта модельден жұмыс істеу арқылы жасалғанын» мойындады.
Захария Ситчин
Зәкәрия Ситчиннің "Жер хроникалары" сериясы, "12-ші планета" кітабымен басталады. Бұл серия Ситчиннің ежелгі шумер және Таяу Шығыс мәтіндерін, мегалитикалық ескерткіштерді және әлемнің түкпір-түкпірінен табылған артефакттарды ерекше түсіндіруіне негізделген. Ол ежелгі Месопотамия құдайларының "Нибиру" планетасынан келген ғарышкерлер болғанын болжайды, Ситчиннің сөзіне қарағанда, шумерлер бұл планетаны Мардук құдайымен байланысты қашық "12-ші планета" (күн, ай және Плутонды планеталар ретінде есептегенде) деп санаған. Ситчиннің мәліметінше, Нибиру Күнді 3600 жылдық созылған орбитамен айналып өтеді. Қазіргі астрономия Ситчиннің идеяларын қолдайтын ешқандай дәлел тапқан жоқ. Алан Ф. Алфорд, "Жаңа мыңжылдықтың құдайлары" (1996) кітабының авторы, ежелгі астронавт гипотезасының жақтасы болды. Оның көптеген жұмыстары Ситчиннің гипотезаларына сүйенеді. Бірақ, терең талдаудан кейін ол Ситчиннің гипотезасында кемшіліктерді анықтады, былай деп мәлімдеді: "Мен енді осы құдайлар құлаған аспанды бейнелеген деген пікірдемін; яғни, құдайлардың түсуі – ежелгі Таяу Шығыс діндерінің негізінде жатқан апат туралы мифтің поэтикалық көрінісі".
Роберт Темпл
Роберт К. Г. Темплдің 1976 жылы жарық көрген «Сириус құпиясы» атты кітабында Малидің солтүстік-батысындағы догон халқының шамамен 5000 жыл бұрын келген ғарыштан тыс цивилизация туралы хабарды сақтап қалғаны айтылады. Ол түрлі дәлелдер келтіреді, оның ішінде тайпадан мұраға қалған дамыған астрономиялық білім, сипаттамалар және ежелгі Египет және Шумер сияқты ежелгі өркениеттермен салыстырылатын наным жүйелері бар. Оның еңбегі мәдени антропологтар Марсель Гриаул мен Жермен Дитерленнің зерттеулеріне көп сүйенген. Оның қорытындылары ғалымдар тарапынан сынға алынды, олар Темплдің баяндамасындағы қарама-қайшылықтарды көрсетті және догон халқының астрономиялық ақпаратының бір бөлігін жақында, әсіресе еуропалық көздерден алған болуы мүмкін екенін, сондай-ақ догон этнографиясын дұрыс емес көрсеткен болуы мүмкін деген болжамдар айтылды.
НЛО діндері
Түрлі жаңа діни ағымдар, оның ішінде теософияның кейбір салалары, Саентология, Раелизм, Этериус қоғамы және Аспан қақпасы ежелгі және қазіргі кездегі сыртқы әлемнен келген интеллектпен байланысқа сенеді. Осы діндердің көптегені ежелгі кітаптарды да, соңғы ашылуларды да басқа планеталық жүйелерден келген шетелдіктердің іс-әрекетімен байланысты деп санайды. Психологтар НЛО діндерінің ұқсастықтарын анықтады, бұл топтардың мүшелері саналы немесе санасыз түрде ғажайыпты ғылыми фантастиканың идеяларымен байланыстырады.
Ұсынушылардың талаптары
Ғалымдар арасында ежелгі ғарышкерлер гипотезасы мүмкін емес емес, бірақ негізсіз және қажетсіз деген консенсус қалыптасқан. Гипотезаны дәлелдеу үшін келтірілген "жұмбақтарды" ежелгі ғарышкерлерді тартусыз-ақ түсіндіруге болады; жақтастары жоқ нәрселерде де жұмбақ іздейді. Ежелгі ғарышкерлердің қажеті болмағандықтан, Окамның қырқасы қолданылып, ғылыми консенсус бойынша гипотеза қабылданудан бас тарту керек.
Ежелгі діни мәтіндер
Көзқарасты қолдайтындар ежелгі мифологияларды пайдаланады, олардың пікірінше, ежелгі құдайлардың адамзатты құру немесе оқыту үшін көктен жерге түсетін жаратылыс мифтері – бұл шетелдік келушілердің бейнесі, олардың жоғары технологиясы оларды құдайлар ретінде қабылдауға себеп болған. Көзқарасты қолдайтындар қазіргі замандағы оқиғалармен салыстырады, яғни оқшауланған мәдениеттердің озық технологиямен танысуы, мысалы, 20 ғасырдың басында Оңтүстік Тынық мұхитында "жүк культтері" табылды: Батыс кемелері мен олардың жүгін құдайлардың оралу туралы болжамдарды орындау ретінде жібергенін сенген мәдениеттер. Енума Элиш туралы ежелгі шумер мифі, клинопись тақташаларына жазылған және Ашшурбанипал кітапханасының бөлігі, адамзатты "Аннунаки" деп аталатын құдайларға қызмет ету үшін жаратылғанын айтады. Гипотезаны қолдайтындар Аннунакилердің өздері үшін алтын өндіруге Жерге келген ғарышкерлер болғанын санайды. Гипотезаны қолдайтындардың пікірінше, Аннунакилер алтын өндірудің олардың нәсіліне зиян келтіріп жатқанын түсініп, адамзатты құл ретінде жаратқан.
Жаратылыс және Енох кітаптары
Жаратылыс кітабының 6-тарауының 1-2 және 4-аяттарында былай делінген: «Жер бетінде адамдар көбейе бастағанда және оларға қыздар туғанда, Құдайдың ұлдары адам қыздарының әдемі екенін көріп, өздері қалағандарына үйленді. Сол кезде және одан кейін жер бетінде нефилимдер болды. Құдайдың ұлдары адам қыздарына барып, олардан балалар туды». – Жаратылыс 6:1–2, 4 (Жаңа халықаралық нұсқасы)
Көптеген христиандар бұл топтарды Адам мен Хауаның балаларының әртүрлі туысқандықтары деп санайды. Тағы бір түсінікте нефилимдер «Құдайдың ұлдары» мен «адам қыздарының» ұрпақтары екені айтылады, бірақ ғалымдар бұл мәселеде нақты пікір білдірмейді. Жаңа патшалық нұсқасы «нефилимдерді» «батырлар» (немесе гибборимдер) деп аударады. Ежелгі ғарышкерлерді жақтаушылар Адам мен Хауаның тыйым салынған жемісті жеп, «құдайға ұқсау» үшін, бұл адам эволюциясының алғашқы қадамы болды деп санайды. Апокрифтік Енох кітабының алғашқы бөлімі Жаратылыс 6:1-ді кеңейтіп түсіндіреді: «Құдайдың ұлдары» 200 «періште» тобы, «Құқықшылар» деп аталады, олар адамдармен көбею үшін жерге түсті. Олардың ұрпақтары – «адамдардың барлық игілігін жеген» «нефилимдер» – «батырлар» болды. Адамдар нефилимдерді көтере алмағанда, олар адамзатқа қарсы шықты. Құқықшылар сондай-ақ адамдарды металлургия мен металл өңдеуге, косметикаға, сиқырға, астрологияға, астрономияға және метеорологияға үйретті. Содан кейін Құдай Құқықшыларды жерге тіктеп тастауға бұйрық берді және Жерді нефилимдерден және Құқықшылар берген білімнен тазарту үшін Ұлы су тасқынын (немесе көптеген су тасқыны туралы мифтерді) жасады. Адамзаттың аман қалуын қамтамасыз ету үшін Нұхқа алдағы құрылыс туралы ескерту жасалды. Олар Құдайға бағынбағандықтан, кітапта Құқықшылар «құлаған періштелер» деп сипатталады. Кейбір ежелгі ғарышкерлерді жақтаушылар бұл оқиғаның Жерге келген ғарышкерлердің тарихи есебі екенін айтады, олар адамзатты бақылау миссиясы болғандықтан «Құқықшылар» деп аталды. Кейбір ғарышкерлер бұйрықтарға бағынбады, адамдармен байланыс орнатты, олармен араласқан және олармен білімді бөлісті. Осылайша, нефилимдер жартылай адам, жартылай ғарыштан келген гибридтер болды. Чак Мисслер мен Марк Истман қазіргі заманғы НЛО-лар құлаған періштелерді немесе құлаған періштелердің ұрпақтарын алып жүреді және «Нұхтың шежіресі құлаған періштелердің араласуымен бұзылмады. Адамның гендік қорының бұзылуы планетадағы басты мәселе болған сияқты». Фон Деникен сондай-ақ Жаратылыс 19-та Лотты зиярат еткен екі періште ежелгі ғарышкерлер болған деп санайды, олар Содом қаласын жою үшін атомдық қаруды қолданды. Марк Дема Жаратылыс кітабын қайта түсіндіріп, адамзаттың басқа планетадан басталғанын және Киелі кітаптағы Құдайдың ғарыштан келгенін жазды.
Езекиел кітабы
Езекиел кітабының 1-тарауында Езекиел көріген аянда "ұлы бұлт" сипатталады, ол отты қамтиды және молнылар мен "көркем жарық" шығарады. Бұдан әрі былай делінеді: "Оттың ортасы жарқыраған металл сияқты көрінді, ал оттың ішінде төрт тірі жаратылыс бар еді". Бұл жаратылыстар, керубимдер деп аталады, қанатты және адам тәрізді сипатталған, олар "шағылысқандай жылдамдықпен алға-артқа қозғалды" және "жаратылыстардың арасында от қозғалды". Мәтінде төрт жылтыр заттар туралы айтылады, олар офанимдер деп аталады, әрқайсысы "бір дөңгелек екінші дөңгелекпен қиылысқандай" көрінеді. Бұл заттар ұша алатын және жаратылыстармен бірге қозғалды: "Тірі жаратылыстар қозғалғанда, олардың жанындағы дөңгелектер де қозғалды; тірі жаратылыстар жерден көтерілгенде, дөңгелектер де көтерілді". Эрих фон Дэникеннің "Құдайлар арбалары?" кітабының 4-тарауындағы "Құдай ғарышкер ме еді?" деген тақырыпта, Езекиел ғарыш кемесін немесе ғарыш кемелерін көргенін айтады; бұл гипотеза 1956 жылы Моррис Джессуп, ал 1961 жылы Артур У. Орттон тарапынан ұсынылған. Бұл гипотезаның толық нұсқасын Йозеф Ф. Блюмрих өзінің "Езекиелдің ғарыш кемелері" (1974) кітабында сипаттады.
Киелі кітаптың басқа жерлерінде
Келісім сандығының ерекшеліктері мен Урим мен Туммим жоғары технологияны, мүмкін ғарыштан шыққанды білдіреді. Роберт Дион мен Пол Мисраки 1960 жылдары кітаптар жариялады, онда Киелі кітаптағы оқиғалардың себебін ғарыш технологиясы деп түсіндірді. Барри Даунинг, пресвитериан дін қызметкері, 1968 жылы Исаның ғарыштан келгенін дәлелдейтін кітап жазды, дәлел ретінде Иоанн 8:23 және басқа да библиялық аяттарды келтірді. Кейбір ежелгі астронавттар жақтастары, мысалы, фон Деникен мен Барри Даунинг, Киелі кітаптағы тозақ туралы ұғым – ғарышкерлердің Венера планетасының ыстық бетінің суреттерін көрсеткеннен кейін Жерге әкелген нақты сипаттама болуы мүмкін деп санайды. Гипотеза жақтастары «Құдай» пен «Шайтанның» адамзатқа білім ағашынан алынған ақпаратты беруге рұқсат беру керек пе, жоқ па деген мәселеде келіспеген ғарышкерлер екенін айтады. Ежелгі астронавттардың жаратылысы гипотезасының жетекші жақтаушысы Дэвид Чайлдрес бұл оқиғаны грек мифологиясындағы Прометей туралы әңгімемен салыстырады, ол адамзатқа оттың білімін берген. Ежелгі астронавттар жақтастары Киелі кітаптағы шайтан туралы түсінік – ғарышкерлердің келуінің дұрыс түсінілмегеніне негізделген деп санайды. Эрих фон Деникен ғарышкерлердің ұрпақтары гоминидтермен балалы болды деп болжайды, ал бұл Киелі кітапта «Түпкі күнә» деп аталады. Фон Деникеннің пікірінше, Киелі кітаптағы топан су – ғарыштан келген «Құдай» Жердегі құлаған періштелердің маймылға ұқсас ерте адамдармен жыныстық қатынаста болғанын білгеннен кейін салған жазасы.
Ирландиялық басқыншылықтар кітабы
Чайлдресс және басқалар жазғандай, "Ирландияны басып алулар кітабындағы" Туатха Де Дананның Ирландияға келуін сипаттаған бөлім "Слив Аниерінде" көзге көрінбейтін құрылғылары бар ғарыш кемесімен келген шетелдіктердің қонғанын" жазады. Мәтінде былай делінген: "Олар Ирландияға келген Туатха Де Данан болды. Олар осылайша, қара бұлттармен келді. Олар Коннахт аймағындағы Конмайк Рейн тауларына қонды және үш күн, үш түн бойы күнге қараңғылық түсірді".
Дүниежүзілік петроглифтік жазбалар
Ежелгі ғарышкерлерді жақтаушылар Хопи үңгірлеріндегі Качиналардың (рухтардың) суреттері шөлде табылған Хопи және Зуни тайпаларының тегін "жұлдыз адамдарымен" байланыстырады деп санайды. Олар басқа жерлердегі ұқсас өрнектерді ғарышкерлердің көптеген ежелгі цивилизацияларды барғандығының дәлелі ретінде келтіреді. Палеолиттік үңгір суреттерінде де ежелгі ғарышкерлер гипотезасын қолдайтын көркемдік жақтау ізделіп келінді. Австралиядағы Вонджина және Италиядағы Валкамоникадағы (жоғарыда көрсетілген) тас суреттері қазіргі ғарышкерлерге ұқсас екендігі айтылады. Ежелгі ғарышкерлер гипотезасын қолдаушылар кейде ғарыш шлемі киген адамдар ретінде түсіндірілетін күмбез тәрізді бас сияқты ұқсастықтардың ерте адамды сыртқы кеңістіктен келген бір нәсілдің барлағандығын дәлелдейтінін мәлімдейді.
Ортағасырлық және қайта өрлеу дәуіріндегі өнер
Бұл гипотезаны одан әрі қолдайтыны – орта ғасыр мен Ренессанс кезеңдеріндегі өнерде ұшқыш табақтар және басқа да белгісіз ұшқыш объектілердің бейнеленгендігі туралы айтылатын мәліметтер. Осы айтылған объектілердің мысалдары: «Мадонна мен Бала және Сәби Иоанн» картинасындағы аспандағы жұмыртқа тәрізді пішін, Карло Кривеллидің «Жарлау» (Annunciazione) (1486) картинасындағы белгісіз ұшқыш объект, Бонавентура Салимбенидің «Киелі Үштік» (Santissima Trinita) (1595) картинасындағы «антеннасы бар шар тәрізді нысан», ол «Спутникке» ұқсас, және Мазолино Да Паникаленің «Қар кереметі» (Miracolo della neve) (1428) картинасындағы көптеген белгісіз ұшқыш объектілер. Итальяндық өнер сарапшысы Диего Куогидің сөзіне сәйкес, бұл объектілердің артында діни символизм жатыр, себебі сол кездегі көптеген картиналар діни тақырыптарға арналған. Оның айтуынша, мұндай туындыларда аспанда періштелер мен «жарықтандыратын бұлттар» жиі кездеседі. Ол «Мадонна мен Бала» картинасындағы нысан – осы сәулелі бұлттардың бірі, «Жарлау» картинасындағы нысан – періштелердің құйыны, «Киелі Үштік» картинасындағы «Спутникке» ұқсас нысан – Құдай мен Мәсіхтің қолындағы екі жездені ұстаған жаратылысты бейнелейтін шар, ал «Қар кереметі» картинасында көптеген линза тәрізді бұлттар бейнеленген.
Наска сызықтары
Ежелгі Наска сызықтары – Перудің оңтүстігіндегі жоғары орналасқан шөл даласына қазылған жүздеген ірі жер суреттері. Олардың кейбіреулері стилделген жануарлар мен адам тәрізді бейнелерді көрсетеді, ал қалғандары – жүздеген метрлік тік сызықтар ғана. Бұл суреттер алыстан көру үшін жасалғандықтан, олар ежелгі астронавттар туралы гипотезамен байланыстырылған. 1970 жылдары псевдотарихи автор Эрих фон Дэникен Наска сызықтары мен бейнелері "ұшақтардан нұсқаулар бойынша" жасалған болуы мүмкін деген пікірді танымал етті, сондай-ақ ұзын және кең сызықтар ғарыш кемелері үшін қону-көтеру жолақтары болуы мүмкін деген болжам айтты. Археолог Кеннет Федердің сөзіне қарағанда, фон Дэникеннің сыртқы әлемге қатысты түсіндірмесі ешқандай дәлелмен қолдау таппаған. Федер: "Археологтар бұл сызықтарды ежелгі Наска халқының салтанатты жолдары деп түсіндіреді; олар дәл осы мақсатта салыстырмалы түрде жақын өткенде қолданылған" деп жазды. Кентукки университетінің өкілі Джо Никель тек ағаш қазықтар мен жіптерді пайдаланып, суреттердің бірін қайта жасады.
Ежелгі ұшу машиналары
Ежелгі астронавттар идеясын қолдаушылар Египетте (Саққара құсы) және Колумбия мен Эквадорда (Кимбайя артефактілері) табылған кейбір заттардың заманауи ұшақтар мен жолғыштарға ұқсас екенін айтады. Дегенмен, археологтар бұл заттарды құстар мен жәндіктердің бейнеленген стильдік өрнектері деп түсіндіреді.
Ежелгі құрылыстар мен мегалитикалық орындар
Ежелгі астронавттар туралы ұсынылған дәлелдерге ежелгі ескерткіштер мен мегалитикалық қираған орындар жатады, мысалы, Мысырдың Гиза пирамидалары, Перудегі Мачу-Пикчу немесе Ливанның Баалбегі, Пасха аралының Моаи және Англияның Стоунхенджі. Бұл идеяның қолдаушылары осы тас құрылыстар сол заманғы адамдардың техникалық мүмкіндіктері мен құралдарымен салынған болуы мүмкін емес дейді, сондай-ақ олардың көпшілігін бүгін де қайта жасау қиын екенін айтады. Олардың пікірінше, құрылыс тастарының үлкен өлшемдері, олардың орналасуындағы жоғары дәлдік және олардың тасымалданған қашықтығы осы нысандарды кім салғаны туралы сұраққа толық жауап бермейді. Археологияның бағытты қалыптастырған ғалымдары бұл идеяларды нақты жоққа шығарады. Кейбір археологтар ірі мегалиттерді жылжыту бойынша тәжірибелер жүргізді. Бұл тәжірибелер кем дегенде 40 тонна салмақты мегалиттерді жылжытуға мүмкіндік берді, ал кейбіреулер үлкен еңбек күші жұмылдырылғанда, белгілі ежелгі технологияларды пайдалану арқылы одан да ірі мегалиттерді тасымалдауға болатынын болжайды.
Мысыр пирамидалары
Фон Деникен ежелгі Египет, Гиза пирамида кешенінің Гиза пирамидасы мен Гизаның Ұлы сфинксі сияқты алып құрылыстарымен бірден, кез келген ауысулар мен дамусыз "фантастикалық, дайын өркениетке" айналды деп мәлімдейді. Ежелгі ғарышкерлерді қолдайтындар Гиза пирамидалары сияқты нысандарды басқа планеталық азаматтар салғанын ұсынады. Дегенмен, археологиялық дәлелдер ежелгі Египеттің ұзақ мәдени даму жолын ғана емес, сонымен қатар ежелгі египеттіктердің өтуіне тиіс даму процестерін де көрсетеді. Фараон Снеферу өз пирамидасын сатылы пирамидадан Гизадағы танымал пирамидалар сияқты нағыз пирамидаға өзгертіп жасаған. Сонымен қатар, "Мерр" инспекторы аталған лауазымды тұлғаның күнделігі сияқты папирус құжаты, Ұлы пирамиданың құрылысы туралы жазбаларымен бірге табылған.
Моаи
Пасха аралындағы моаи мүсіндері Рано Рараку карьерінен шақырымдар қашықтыққа қазіргі орналасқан жерлеріне жылжытылған, және археологтар осындай алып мүсіндерді қалай тасымалдауға боларын таңданды. Рапа-Нуи тайпасының халық ауыз әңгімелерінде басшылар мен дін қызметкерлері арал мүсіндерін қозғалту үшін мана күшін қолданған делінеді. 1982 жылы чех инженері Павел Павел және он алты адамнан тұратын топ мүсіндерді тасымалдауға мүмкіндік беретін әдісті сынау үшін бетоннан жасалған моаидің көшірмесін пайдаланды. Олар оған арқан байлап, екі топқа бөлініп, оны алға-артқа тартып, дөңгелете қозғалтты. Олар бұл әдісті "тоңазытқыш әдісі" деп атады және алып мүсіндерді шағын топтың күшімен оңай жылжытуға болатынын көрсетті.
Діни және мәдени үрдістер
Көптеген ежелгі мәдениеттер, мысалы, ежелгі египеттіктер және кейбір американдықтар, өз балаларының бас сүйектерін жасанды түрде созуға тырысты. Кейбір ежелгі ғарышкерлерді қолдайтындар бұл олардың құдайлар деп есептеген басқа планеталық келушілерге ұқсау үшін жасалған деп санайды.
Акенендер
Көне билеушілердің арасында созылған бас сүйектерімен бейнеленгендердің қатарында перғауын Ахенатон мен Нефертити де бар. Амарна өнерінде Ахенатон мен оның отбасының созылған бас сүйектері, аяқ-қолдары, жетілмеген денелері және гинекомастия сияқты ерекшеліктері тұқымдық аурудың салдары болуы мүмкін деп болжанады. Ежелгі Мысыр патшалық отбасындағы туыстардың, әсіресе бауырлардың арасындағы некелер кең таралған, бұл мұндай аурулардың қаупін арттырды.
Танымал мәдениетте
Ежелгі ғарышкерлер туралы көптеген түрлі ақпарат құралдарында ғылыми фантастика мен қорқынышты көркем әдебиеттерде жиі айтылады. 2004 жылы Skeptic журналында жарияланған мақаласында Джейсон Колавито фон Дәникеннің кітаптағы көптеген түсініктерді Le Matin des Magiciens (Самалдардың таңы) кітабынан алғанын, ал бұл кітаптың Ктулху мифологиясынан күшті әсер алғанын және ежелгі астронавт гипотезасының негізі Х.П. Лавкрафттың «Ктулху шақыруы» және «Безумия тауларында» атты туындыларынан бастау алатынын жазды. Колавито бұл ойды кейіннен «Шетелдік құдайлар культі: Х.П. Лавкрафт және ғарыштық поп-мәдениет» кітабында одан әрі дамытты. Бұрынғы кезде ғарышкерлер Жерге келген деген идея көркем әдебиеттерде жиі кездеседі. Мысалы, «Тор» комиксінде барлық скандинавия мифологиясы басқа өлшемдерде өмір сүретін, викингтер құдайлар ретінде қастерлеген және қазіргі заманда Жерге оралатын нақты тіршілік иелеріне негізделген деп есептеледі. Алайда, Дәникеннің еңбектері уақыт өте келе бірнеше туындылар мен франшизаларға шабыт берді, мысалы, «Мәңгіліктер», «Жұлдыздар қақпасы», «Индиана Джонс және кристалл бас сүйегінің патшалығы», «Прометей» және «Х-файлдар». Бұл туындылардың ешқайсысы бұл идеяны қалыс қалдырмайды, оны жай ғана сюжеттік құрал ретінде пайдаланады. Тағы бір мүмкіндік – шетелдіктерді оқиғадан тыс қалдырып, олар қалдырған құрылғыларға назар аудару, мысалы, «Қызыл арман», «Галактикалық қирау», «Птавв әлемі», «Құрал жасаушы Коан» және «Телеңгі от» романдарында. Шетелдіктер ерте заманда адамдарды жаратқан немесе тәрбиелеген ежелгі нәсіл ретінде де бейнеленуі мүмкін, және олар туындының қазіргі уақытында болуы да, болмауы да мүмкін. «Ежелгі ғарышкерлер» – бұл ежелгі астронавт гипотезасын қолдайтындарды, мысалы, Джорджио А. Цукалос, Дэвид Чайлдресс, Эрих фон Дәникен, Стивен М. Грир және Ник Поупты көрсететін телесериал.