Энтони Кенни: Аналитикалық Томизмнің көрнекті философы

Кіріспе

Аналитикалық томизмнің британдық философы (1931 жылы туған) сэр Энтони Джон Патрик Кенни (1931 жылғы 16 наурызда туған) – британдық философ, оның қызығушылықтары ақыл-ойының философиясы, ежелгі және схоластикалық философия, дін философиясы, сондай-ақ Витгенштейннің философиясы. Ол Витгенштейннің әдеби мұрасын басқарушылардың бірі. Питер Гейчпен бірге аналитикалық томизмге маңызды үлес қосты, бұл қозғалыстың мақсаты – қасиетті Тома Аквиннің ойларын аналитикалық философия стилінде ұсыну. Ол Британ академиясының және Корольдік философия институтының бұрынғы президенті.

Білім және ерте мансап

Кенни 1931 жылғы 16 наурызда Ливерпульде Джон мен Маргарет (Джонс) Кеннидің ұлы болып дүниеге келді. Кенни бастапқыда Рим католик шіркеуінің дін қызметкері ретінде Римдегі Әулие ағылшын колледжінде оқыды, онда ол қасиетті теология бойынша лицензиат (STL) дәрежесін алды. 1955 жылы дінге бекітіліп, Ливерпульде (1959–63) пастор болып қызмет етті. 1961 жылы Оксфорд университетінен (Сент-Бенетт залы) философия докторы (DPhil) ғылыми дәрежесін алғаннан кейін, Ливерпуль университетінде (1961–63) ассистент-оқытушы болып жұмыс істеді. Алайда, ол Рим-католик доктринасының дұрыстығына күмән келтірді және 1960 жылдардың соңынан бері агностик болып табылады. 1963 жылы ол мирян қатарына қайтарылды, бірақ канондық құқық бойынша оның дін қызметі жарамды күшінде қалды. Ол дін қызметкерлерінің бойдақ болу міндетінен ешқашан босатылмады, сондықтан Нэнси Гейлиге үйленгені үшін қауымнан шеттетілді.

Академиялық мансап

1963–1964 жылдары Кенни Оксфордтың Эксетер және Тринити колледждерінде философиядан дәріс оқыды, ал 1965–1978 жылдары университет оқытушысы болды. 1964 жылдан 1978 жылға дейін Оксфордтың Баллиол колледжінің мүшесі және 1971–1972 және 1976–1978 жылдары аға оқытушы болды. 1978–1989 жылдары Баллиолдың магистрі, кейін құрметті мүшесі болды. 1989–1999 жылдар аралығында Родос үйінің қамқоршысы (Родос стипендиясы бағдарламасының басқарушысы) және Сент-Джон колледжінің профессорлық мүшесі, одан кейін – эмеритус мүшесі болды. Ол 1984 жылдан 2001 жылға дейін Оксфорд университетінің провице-канцлері болды (Даму жөніндегі провице-канцлер, 1999–2001). Ол 2001 жылы зейнетке шықты. Университетте Кенни табиғи және салыстырмалы діндер бойынша Уайльд лекторы (1969–1972), Киелі кітаптану бойынша спикер лекторы (1980–1983), Хабдомадал кеңесінің мүшесі (1981–1993), кітапханалар кеңесі төрағасының орынбасары (1985–1988), Бодлейан кітапханасының кураторы (1985–1988) және Оксфорд университеті баспасының қаржы комитетінің мүшесі (1986–1993) болды. 1972 жылдан 1973 жылға дейін ол «The Oxford Magazine» журналының редакторы болды. 1980 жылы DLitt дәрежесін және 1987 жылы DCL құрметті дәрежесін алды. Ол 1991–1996 жылдары Британ кітапханасы кеңесінің мүшесі, 1993–1996 жылдары төрағасы, сондай-ақ ғылым мен білімді қорғау қоғамының (1989–1993), Британдық ұлттық корпустың кеңесші кеңесінің (1990–1995), Британдық-ирланд қауымдастығының (1990–1994) және Варбург институты кеңесінің (1996–2000) төрағасы болды. 1974 жылы Британ академиясының мүшесі болып сайланды және 1985–1988 жылдары академия кеңесінің мүшесі, 1986–1988 жылдары вице-президент, 1989–1993 жылдары президент болды. Кенни 1972–1973 жылдары Эдинбург университетінде Гиффорд лекторы, 1988 жылы Глазго университетінде, 1980–1983 жылдары Кембридж университетінде Стэнтон лекторы, 1983 жылы Колумбия университетінде Бэмптон лекторы болды. Чикаго университетінде, Сент-Луистегі Вашингтон университетінде, Мичиган университетінде, Миннесота университетінде, Корнелл университетінде, Стэнфорд университетінде және Рокфеллер университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1993 жылдан бері Америка философиялық қоғамының, 1993 жылдан бастап Норвегия ғылым және әдебиет академиясының мүшесі, 1996 жылдан бері Оксфордтағы Харрис Манчестер колледжінің, 2002 жылдан бері Лондон университетінің жоғары оқу мектебінің құрметті мүшесі (2002–2003 жылдары – Жоғары мәртебелі мүше). Ол Бристоль (1982), Ливерпуль (1988), Глазго (1990), Дублиндегі Тринити колледжі (1992), Халл (1993), Шеффилд (1995) және Уорвик (1995) университеттерінен D. Litt құрметті дәрежесін, Огайодағы Дениссон университетінен (1986) және Пенсильваниядағы Лафайетт колледжінен (1990) D. Hum. Litt., Белфаст Королева университетінен (1994) D. C. L. дәрежесін алды.

During 1963–64, Kenny was a lecturer in philosophy at Exeter and Trinity Colleges, Oxford, and he served as University Lecturer 1965–78. From 1964 until 1978, he was a Fellow of Balliol College, Oxford and Senior Tutor during the periods 1971–72 and 1976–78. He was Master of Balliol from 1978 to 1989 and subsequently an Honorary Fellow. During the period 1989–99, he was both Warden of Rhodes House (manager of the Rhodes Scholarship program) and Professorial Fellow of St John's College and thereafter Fellow Emeritus. He was Pro Vice Chancellor of the University of Oxford from 1984 to 2001 (Pro Vice Chancellor for Development, 1999–2001). He retired in 2001. Within the university, Kenny was Wilde Lecturer in Natural and Comparative Religion (1969–72), Speaker's Lecturer in Biblical Studies (1980–83), a member of the Hebdomadal Council (1981–93), Vice chairman of the Libraries Board (1985–88), Curator of the Bodleian Library (1985–88) and a Delegate, and member of the Finance Committee, of Oxford University Press (1986–93). From 1972 until 1973 he was the editor of The Oxford Magazine. He received the degree of DLitt in 1980 and the honorary degree of DCL. in 1987. He was a member of the Board of the British Library 1991 96 and Chairman 1993–96, and has served as Chairman of the Society for Protection of Science and Learning (1989–93), of the British National Corpus Advisory Board (1990–95), of the British Irish Association (1990–94), and of the Board of the Warburg Institute (1996–2000). He was elected a Fellow of the British Academy in 1974 and served as a member of the Council of the Academy 1985–88, as Vice President 1986–88 and President 1989–93. Kenny was Gifford Lecturer at the University of Edinburgh 1972–73 and at the University of Glasgow in 1988, Stanton Lecturer at the University of Cambridge 1980–83, and Bampton Lecturer at Columbia University in 1983. He was a visiting professor at University of Chicago, Washington University in St. Louis, University of Michigan, University of Minnesota, Cornell University, Stanford University and Rockefeller University. He has been a member of the American Philosophical Society since 1993, and of the Norwegian Academy of Science and Letters since 1993, and an Honorary Fellow of Harris Manchester College, Oxford since 1996, and of the School of Advanced Study, University of London since 2002 (Senior Distinguished Fellow 2002–3). He has received the honorary degrees of D. Litt. from Bristol (1982), Liverpool (1988), Glasgow (1990), Trinity College, Dublin (1992), Hull (1993), Sheffield (1995), and Warwick (1995), of D. Hum. Litt. from Denison University, Ohio (1986) and Lafayette College, Pennsylvania (1990) and of D. C. L. from the Queen's University of Belfast (1994).

Философиялық еңбектері

Дәстүрлі католиктік ілімге терең қызығушылық танытып, католиктік әдетке шектеулі қатысуын жалғастырса да, Кенни қазір өзін агностик деп нақты анықтайды. Ол өзінің «Мен неге сенемін» (2006) кітабының үшінші тарауында неге теист емес және неге атеист емес екенін түсіндіреді: «Құдай» сөзіне көптеген әртүрлі анықтамалар берілуі мүмкін. Осы фактіні ескерсек, атеизм теизмге қарағанда күштірек талап қояды. Атеист қандай анықтаманы таңдаса да, «Құдай бар» деген мәлімдеме әрқашан жалған дейді. Теист тек «Құдай бар» дегенді шындыққа айналдыратын бір анықтама бар деп мәлімдейді. Менің ойымша, ешқайсысы – күшті де, әлсіз де – нақты дәлелденген жоқ. Ол одан әрі былай дейді: «Нағыз бастапқы ұстаным – теизм де, атеизм де емес, агностицизм. Білімді талап етуді негіздеу керек; білмеуді мойындау ғана қажет». Алайда Хаскер атап көрсетеді, Кенни (кітаптың соңғы тарауында) «дәстүрлі табиғи теологияның Құдайынан біршама өзгеше болғанымен, теистік сенімнің құтқарушы Құдайымен сәйкес келуі мүмкін Құдайдың болуын мұқият қарастырады». Егер мұндай Құдай бар болса, онда оған бағытталған дұға «адам баласы маңызды немесе қиын мәселеде қызығушылық танытпаған, немесе адам күшінен асып түсетін көмекке мұқтаж екенін білмейтін адамның көзқарасынан гөрі оған ұнамдырақ болар еді». Ол Сент-Томас Аквинскийдің Құдайды дәлелдеудің бес жолын қарастырады. Онда Томас ұсынған ешбір дәлел толыққанды жарамды емес екенін, оның орнына бес жолдағы кемшіліктерді көрсетуге тырысатынын айтады. Оның аргументтері қазіргі ғылым контекстінде Аристотельдік қозғалыс мәселесінен бастап, басқа контингентті жаратылыстарда мәңгілікке себеп болатын контингентті жаратылыстардың мүмкіндігіне дейін жетеді. Оның барлық қарсылықтары Сент-Томасқа қазіргі заманғы көзқарасқа негізделген. Кенни атеистер мен агностиктердің кездесетін ғаламның пайда болуының қиындығын ашық сипаттап, былай деп жазады: «Үлкен жарылыс теориясына сәйкес, ғаламның барлық материясы алыс өткенде белгілі бір уақытта пайда болды. Мұндай теорияны қолдайтын адам, әсіресе атеист болса, ғаламның материясы ешнәрседен және ешнәрсемен пайда болғанына сенеді». «Иман деген не?» (1992) кітабында Кенни «Құдайға сену және құдайлық әлемге сенудің ақылға қонымды немесе рационалды күйі ме?» деген сұраққа жауап береді. Ол «Аквина және Декарт сияқты теистерге, сондай-ақ Рассел сияқты атеистке ортақ» идеяны сынға алады: «Рационалды сенім [өздігінен түсінікті немесе тікелей немесе жанама түрде түсінікті нәрсеге негізделген», ол Плантингадан кейін «фундаментализм» деп атайды. «Қысқа кездесулерде» (2018) Кенни Деррида «танымал болудың салдарынан бұзылған» дейді. Ол философиядан бас тартып, әсіресе балалық риторикаға толы риториканы таңдады. Ричард Докинс туралы жазғанда, ол «The Extended Phenotype-тен The God Delusion-ге өту Financial Times-тен The Sun-ге өтумен бірдей» дейді. Ол Денис Ноблдің «Биологиялық салыстырмалылық» принципін жоғары бағалайды, онда (Кенниге сәйкес) «биологияда ерекше себеп-салдарлық деңгей жоқ: тірі организмдер және көп деңгейлі ашық жүйелер, онда кез келген деңгейдегі мінез-құлық жоғары және төменгі деңгейлерге байланысты».

Although deeply interested in traditional Catholic teaching and continuing to take limited participation in the Catholic Mass, Kenny now explicitly defines himself as an agnostic, explaining in the third chapter of his What I Believe (2006) both why he is not a theist and why he is not an atheist:"Many different definitions may be offered of the word 'God'. Given this fact, atheism makes a much stronger claim than theism does. The atheist says that no matter what definition you choose, 'God exists' is always false. The theist only claims that there is some definition which will make 'God exists' true. In my view, neither the stronger nor the weaker claim has been convincingly established. "He goes on: "the true default position is neither theism nor atheism, but agnosticism a claim to knowledge needs to be substantiated; ignorance need only be confessed." Hasker notes, however, that (in the book's final chapter) Kenny "considers seriously the possible existence of a God who, while differing somewhat in his attributes from the God of traditional natural theology, could still be identified with the saving God of theistic faith." And if there is such a God, then such prayer "cannot be less pleasing to him than the attitude of a man who takes no interest in a question so important, or in a question so difficult would not welcome assistance beyond human powers.". he deals with St. Thomas' five proofs of God. In it, he argues that none of the proofs Thomas sets out is wholly valid, and instead sets out to show the flaws in the five ways. His arguments range from the problem of Aristotelian motion in a modern scientific context, to the ability of contingent beings to cause eternality in other contingent beings. His objections all focus on a modern interpretation of St. Thomas. Kenny candidly describes the predicament of the beginning of the universe, which both atheists and agnostics face, writing, "According to the Big Bang Theory, the whole matter of the universe began at a particular time in the remote past. A proponent of such a theory, at least if he is an atheist, must believe that the matter of the universe came from nothing and by nothing." In What Is Faith? (1992), Kenny addresses "the question of whether belief in God, and faith in a divine world, is a reasonable or rational state of mind." He criticises the idea, "common to theists like Aquinas and Descartes and to an atheist like Russell," that "Rational belief [is] either self evident or based directly or indirectly on what is evident", which he terms "foundationalism" following Plantinga,

In Brief Encounters (2018) Kenny says Derrida was "corrupted by being famous. He gave up philosophy for rhetoric, and rhetoric of a particularly childish kind". Writing of Richard Dawkins, he suggests that "moving from The Extended Phenotype to The God Delusion is like moving from the Financial Times to The Sun." He commends Denis Noble's principle of 'Biological Relativity' which states (according to Kenny) that "in biology there is no privileged level of causation: living organisms and multilevel open systems in which the behaviour at any level depends on higher and lower levels".

Жарияланған еңбектер

Кенни, А. (1963) Әрекет, эмоция және ерік. Лондон: Рутледж. Кенни, А. (1963) Responsa Alumnorum of English College, Rome, 2 том, Католиктік жазбалар қоғамы: жазбалар сериясы, 54–55 томдар. Кенни, А. (1968) Декарт: оның философиясын зерттеу. Кенни, А. (1969) Бес жол: Әйгілі Томас Аквиннің Құдайдың бар екендігін дәлелдеуі. Лондон: Рутледж. (редактор) Кенни, А. (1969) Аквин: сындық эсселер жинағы. Нью-Йорк: Хилл және Ванг. Кенни, А. (1969) "Кіріспе". Кенни, А. (1969) "Құдайдың алдын ала білуі және адамның еркіндігі". Кенни, А. (1969) "Аквиндегі интеллект және қиял". Кенни, А., Лонгует Хиггинс, Х. С., Лукас, Дж. Р., Уоддингтон, С. Х. (1972), Ақылдың табиғаты, Эдинбург университетінің баспасы (Gifford лекциялары, онлайн). Кенни, А., Лонгует Хиггинс, Х. С., Лукас, Дж. Р., Уоддингтон, С. Х. (1973), Ақылдың дамуы, Эдинбург университетінің баспасы (Gifford лекциялары, онлайн). Кенни, А. (1973) Витгенштейн. Хармондсворт: "Пингвин" баспасы. Кенни, А. (1974) Жанның анатомиясы. Кенни, А. (1975) Ерік, бостандық және күш. Кенни, А. (1978) Аристотельдік этика: Аристотельдің Эудемиялық және Никомах этикасы арасындағы қарым-қатынасты зерттеу. Оксфорд: Кларендон баспасы. Кенни, А. (1978) Ерік бостандығы және жауапкершілік. Лондон: Рутледж. Кенни, А. (1979) Философтардың Құдайы. Оксфорд: OUP. Кенни, А. (1980) Аквинский, Оксфорд; Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. Кенни, А. (1982) Стильді есептеу: әдебиет және гуманитарлық ғылымдар студенттері үшін статистикаға кіріспе. Оксфорд және Нью-Йорк: Пергамон баспасы. Кенни, А. (1983) Томас Мор. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы. Кенни, А. (1983) Сенім және ақыл. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы. Кенни, А. (1984) Витгенштейннің мұрасы. Оксфорд; Нью-Йорк: Блэкуэлл. Кенни, А. (1986) Римнен келген жол: автобиография. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы. Кенни, А. (1986) Жаңа өсиетті стилометриялық зерттеу. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы. Кенни, А. (1987) "Даналық мұрасы: философия тарихындағы эсселер". Кенни, А. (1988) Құдай және екі ақын: Артур Хью Клау және Джерард Мэнли Хопкинс. Лондон: Сиджвик және Джексон. Кенни, А. (1989) Ақыл-ой метафизикасы. (редактор) Кенни, А. (1990) Артур Хью Клаудың Оксфорд күнделіктері. Кенни, А. (жинақталған) (1991) Таулар: Антология. Лондон: Джон Мюррей. Кенни, А. Сенім деген не? Діни философиядағы эсселер. Оксфорд: OUP. Кенни, А. (1993) Аристотельдің кемелді өмір туралы. Оксфорд: Кларендон баспасы. Кенни, А. (1993) Аквиннің ақылы. Нью-Йорк: Рутледж. Кенни, А. (редактор) (1994) Батыс философиясының Оксфорд тарихы. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы. Кенни, А. (1995) Фреге: Қазіргі аналитикалық философияның негізін қалаушыға кіріспе. Лондон: Пингвин философиясы. Кенни, А. (1997) Батыс философиясының қысқаша тарихы. Мальден, Массачусетс: Блэкуэлл. Кенни, А. (1997) Оксфордтағы өмір. Лондон: Джон Мюррей. Кенни, А. (2001) Аристотельдік дәстүр туралы эсселер. Кенни, А. (2002) Аквиннің болмысы туралы. Оксфорд: Кларендон баспасы. Кенни, А. (2004) Ежелгі философия: Батыс философиясының жаңа тарихы, 1-том. Оксфорд: Кларендон баспасы. Кенни, А. (2005) Артур Хью Клау: ақынның өмірі. Лондон және Нью-Йорк: Continuum. Кенни, А. (2005) Ортағасырлық философия: Батыс философиясының жаңа тарихы, 2-том. OUP. Кенни, А. (2005) Белгісіз Құдай: агностикалық эсселер. Continuum. Кенни, А. (2006) Мен сенетінім. Лондон және Нью-Йорк: Continuum. Кенни, А. (2006) Заманауи философияның өрлеуі: Батыс философиясының жаңа тарихы, 3-том. OUP. Кенни, А. & Кенни С. (2006) Өмір, бостандық және пайдалылыққа ұмтылу. Imprint Academic. Кенни, А. (2007) Қазіргі әлемдегі философия: Батыс философиясының жаңа тарихы, 4-том. OUP. Кенни, А. & Кенни Р. (2007) Оксфордты жақсартуға бола ма? Imprint Academic. Кенни, А. (2010) Батыс философиясының жаңа тарихы, Оксфорд университетінің баспасы. Кенни, А. (2017) Ағартушылық: өте қысқаша тарих, SPCK, Лондон. Кенни, А. (2018) Ұқыпсыз кездесулер: Философтар күнделігінен жазбалар, SPCK, Лондон. Кенни, А. (2019) Имманюэль Кант: өте қысқаша тарих, SPCK, Лондон.

Kenny, A. (1963) Action, Emotion and Will. London: Routledge. Kenny, A. (1963) Responsa Alumnorum of English College, Rome, 2 vols, Catholic Record Society: Records series, vols. 54–55. Kenny, A. (1968) Descartes :a study of his philosophy
Kenny, A. (1969) The Five Ways: St. Thomas Aquinas' Proofs of God's Existence. London: Routledge. (ed.) Kenny, A. (1969) Aquinas: a collection of critical essays. New York: Hill and Wang. Kenny, A. (1969) "Introduction"
Kenny, A. (1969) "Divine foreknowledge and human freedom"
Kenny, A. (1969) "Intellect and imagination in Aquinas"
Kenny, A., Longuet Higgins, H. C., Lucas, J. R., Waddington, C. H. (1972), The Nature of Mind, Edinburgh University Press (Gifford Lectures, online)
Kenny, A., Longuet Higgins, H. C., Lucas, J. R., Waddington, C. H. (1973), The Development of Mind, Edinburgh University Press (Gifford Lectures, online)
Kenny, A. (1973) Wittgenstein. Harmondsworth: The Penguin Press. Kenny, A. (1974) The Anatomy of the Soul
Kenny, A. (1975) Will, Freedom and Power
Kenny, A. (1978) The Aristotelian Ethics: A Study of the Relationship between the Eudemian and Nicomachean Ethics of Aristotle. Oxford: Clarendon Press. Kenny, A. (1978) Freewill and Responsibility. London: Routledge. Kenny, A. (1979) The God of the Philosophers. Oxford: OUP. Kenny, A. (1980) Aquinas, Oxford; New York: Oxford University Press. Kenny, A. (1982) The Computation of Style: An Introduction to Statistics for Students of Literature and Humanities. Oxford & New York: Pergamon Press. Kenny, A. (1983) Thomas More Oxford: Oxford University Press. Kenny, A. (1983) Faith and Reason. New York: Columbia University Press. Kenny, A. (1984) The Legacy of Wittgenstein Oxford; New York: Blackwell. Kenny, A. (1986) A Path from Rome: An Autobiography. Oxford: Oxford University Press. Kenny, A. (1986) A Stylometric Study of the New Testament. Oxford: Oxford University Press. Kenny, A. (1987) The heritage of wisdom : essays in the history of philosophy
Kenny, A. (1988) God and Two Poets: Arthur Hugh Clough and Gerard Manley Hopkins. London: Sidgwick & Jackson. Kenny, A. (1989) The Metaphysics of Mind
(ed.) Kenny, A. (1990) The Oxford Diaries of Arthur Hugh Clough
Kenny, A. (comp) (1991) Mountains: An Anthology. London: John Murray. Kenny, A. What Is Faith? Essays in the Philosophy of Religion. Oxford: OUP. Kenny, A. (1993) Aristotle on the Perfect Life. Oxford: Clarendon Press. Kenny, A. (1993) Aquinas on Mind. New York: Routledge. Kenny, A. (ed) (1994) The Oxford History of Western Philosophy. Oxford: Oxford University Press. Kenny, A. (1995) Frege: An Introduction to the Founder of Modern Analytic Philosophy. London: Penguin Philosophy. Kenny, A. (1997) A Brief History of Western Philosophy. Malden, Mass. : Blackwell. Kenny, A. (1997) A Life in Oxford. London: John Murray. Kenny, A. (2001) Essays on the Aristotelian Tradition
Kenny, A. (2002) Aquinas on Being. Oxford: Clarendon Press. Kenny, A. (2004) Ancient Philosophy: A New History of Western Philosophy, vol. 1. Oxford: Clarendon Press. Kenny, A. (2005) Arthur Hugh Clough: a poet's life. London & New York: Continuum. Kenny, A. (2005) Medieval Philosophy: A New History of Western Philosophy, vol. 2 OUP. Kenny, A. (2005) The Unknown God: Agnostic Essays Continuum. Kenny, A. (2006) What I Believe. London & New York: Continuum. Kenny, A. (2006) The Rise of Modern Philosophy: A New History of Western Philosophy, vol. 3 OUP. Kenny, A. & Kenny C. (2006) Life, Liberty, and the Pursuit of Utility. Imprint Academic. Kenny, A. (2007) Philosophy in the Modern World: A New History of Western Philosophy, vol. 4. OUP. Kenny, A. & Kenny R. (2007) Can Oxford be Improved? Imprint Academic. Kenny, A. (2010) A New History of Western Philosophy, Oxford University Press. Kenny, A. (2017) The Enlightenment: A Very Brief History, SPCK, London
Kenny, A. (2018) Brief Encounters: Notes from a Philosophers Diary, SPCK, London
Kenny, A. (2019) Immanuel Kant: A Very Brief History, SPCK, London