Гаспаро Гоцци: Венециялық сыншы және драматург өмірі мен шығармалары
Gasparo Gozzi
Гаспаро Гоцци (1713-1786) – венециандық сыншы, драматург, ақын Луиза Бергаллидің күйеуі. Әдебиетке қызығушылығы зор, аристократ отбасында дүниеге келген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Итальяндық әдеби сыншы (1713–1786)
Гаспаро, граф Гоцци (4 желтоқсан 1713 – 26 желтоқсан 1786) – венециялық сыншы және драматург.
Italian literary critic (1713–1786)
Gasparo, count Gozzi (4 December 1713 – 26 December 1786) was a Venetian critic and dramatist.
Өмір жолы және шығармашылығы
Гаспаро Гоцци – венециялық граф Жакопо Антонио мен ақсүйек отбасынан шыққан Анжела Тиеполоның он бір баласының ағасы болды. Оның інісі – Карло Гоцци. Үйде тәлімгерлермен алғашқы білімін алғаннан кейін, ол Мурано колледжіне түсті, онда берік гуманитарлық білім алды, сосын математика және құқық пәндерін оқыды, бірақ оның қызығушылығы әдебиетке бұрылды. 1739 жылы ол ақын Луиза Бергаллиге үйленді, одан бес бала сүйді. 1747 жылы олар Венециядағы Сант-Анджело театрын басқаруға кірісті, Гоцци актерлерге көбінесе француз тілінен аударған пьесаларды ұсынды. Мақсаты – олардың қиын қаржылық жағдайын түзету болған, бірақ театр ақша жоғалтты және олар келесі жылы одан бас тартуға мәжбүр болды, алайда ол драматург ретіндегі қызметін жалғастырды. Гоцци проза мен өлеңдегі моральдық мазмұнды туындыларымен танымал болды, әсіресе 1760-64 жылдар аралығында жарық көрген 14 прозалық «Circe аралынан диалогтар» (Dialoghi dell’isola di Circe) шығармасы. Бұл туындылар Джован Баттиста Геллидің екі ғасыр бұрын жазған «Ла Цирце» диалогтарынан шабыт алды. Кирки Одиссейге аралдағы жануарларға айналған адамдармен сөйлесуге рұқсат берді. Олардың арасында мифтер мен ертегілерден алынған кейіпкерлер бар, бұл қоғамның әртүрлі жақтарын көрсетеді. Қиындыққа тап болғандар Киркинің араласуына мұқтаж болмай, аралға аяқ басқаннан кейін өздерінің табиғи күйлеріне оралады. Бір ғана ерекшелік – Киркині сынаған сатирик аю, ол жаза ретінде өзгертілген (IX). Осы адамдық жағдайдың асыл сыншысы (Гоццидің өзі) ғана адам кейпіне қайта оралуды қалайды. 1760 жылы Гоцци ағылшын «Spectator» журналының венециялық нұсқасы ретінде «Gazzetta Veneta» журналын, содан кейін «L'Osservatore Veneto» журналын іске қосты. Екеуі де аса сәтті болмаса да, ол Италиядағы ең қабілетті сыншылардың және ең таза әрі ең сәнді стильшілердің бірі ретінде танылды. 1762 жылдан бастап ол журналистік сәтсіздігі үшін өтемақы алды, алдымен Падуа университетінде, содан кейін республикада маңызды лауазымдарға тағайындалды. Осы қызметінде ол Венециядағы баспа ісінің жай-күйі туралы үш есеп дайындады. Біріншісі венециялық баспа тарихын бастауынан бастап XVIII ғасырға дейін баяндады, осы құлдыраудың себептерін зерттеді және оны жою жолдарын ұсынды, ал қалғандары оның болашақтағы табысты дамуына қатысты жобаларды қарастырды. Ол ұзақ уақыт бойы Венециядағы баспасөз цензурасын жүзеге асырды, ал 1774 жылы Падуадағы университет жүйесін қайта ұйымдастыруға тағайындалды және өмірінің соңына дейін сол қызметте болды. Оның қабірі ағасы Карло Гоццидің қабірімен бірге Изола ди Сан Микеледегі Сан Микеле зиратында орналасқан.
Gasparo Gozzi was the first of eleven children born to the Venetian Count Jacopo Antonio and Angela Tiepolo, who was also of noble family. His younger brother was Carlo Gozzi. After early studies at home with tutors, he entered the College of Murano, where he acquired a solid liberal arts education and then followed courses in mathematics and law, although his interests were already firmly turned to literature. In 1739, he married the poet Luisa Bergalli, by whom he was eventually to have five children. In 1747 they undertook the management of the theatre of Sant'Angelo in Venice, with Gozzi supplying the performers with dramas chiefly translated from the French. The idea had been to remedy their precarious financial situation but the theatre lost money and they had to give it up the following year, although he continued his work as a dramatist. Gozzi went on to build a reputation for works of moral seriousness in both prose and verse, in particular the 14 prose Dialoghi dell’isola di Circe (Dialogues from Circe's Island) that were published over the four year period (1760–64). These drew their inspiration from Giovan Battista Gelli's La Circe dialogues of two centuries earlier. Ulysses has been given leave by Circe to talk to the men on her island that have changed into beasts. These include figures from fable (The fox and the crow, XIII) and from myth and give a picture of society at variance. Far from needing the intervention of Circe, the victims find their natural condition as soon as they set foot on the island. The sole exception is the bear, a satirist who had dared to criticize Circe and had been changed as a punishment (IX). It is this noble critic of the human condition (representing Gozzi himself) who is the only one that wishes to regain his human form. In 1760 Gozzi had launched the Gazzetta Veneta as a Venetian equivalent of the English Spectator, followed by L'Osservatore Veneto. Although neither were particularly successful, he had made himself known as one of the ablest critics and purest and most elegant stylists in Italy. From 1762 he was compensated for the disappointment of his journalistic failure by receiving his first public offices of some importance, first in the University of Padua and then for the Republic. In this role he wrote, among other things, three reports on the state of the art of printing in Venice. The first outlined Venetian publishing history from its origins to the eighteenth century, researching the causes of this decline and proposing remedies, while the others envisaged projects for its successful future development. For a considerable period he was censor of the press in Venice, and in 1774 he was appointed to reorganize the university system at Padua, where he remained till his death. His tomb is at the San Michele cemetery on the Isola di San Michele, along with his brother Carlo Gozzi's grave.