Мақсатқа бағытталған әрекеттерді бастау және жалғастыру қабілетінің төмендеуі
Avolition
Аволиция – мақсатқа бағытталған әрекеттерді бастау және жалғастыру қиындығы. Депрессия, әлеуметтік оқшалану себебі болуы мүмкін. Көңіл күйді түзейтін көмек қажет!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мақсатты іс-әрекеттерді бастау және оларды жалғастыру қабілетсіздігі
Inability to initiate and persist in goal directed activities
Аволиция, түрлі психопатологиялық бұзылыстардың бір белгісі ретінде, өзіндік мақсатты, бағытталған іс-әрекеттерді бастау және оларды жалғастыру қабілетінің төмендеуін білдіреді. Мұндай ескерусіз қалған іс-әрекеттерге әдетте күнделікті шаруалар, хоббилер, жұмысқа немесе оқуға бару, және ең бастысы – әлеуметтік қарым-қатынастар кіреді. Аволициямен күресіп жүрген адам жұмыс іздеуге немесе достарымен араласудың орнына ұзақ уақыт үйде отыруы мүмкін.
Avolition, as a symptom of various forms of psychopathology, is the decrease in the ability to initiate and persist in self directed purposeful activities. Such activities that appear to be neglected usually include routine activities, including hobbies, going to work or school, and most notably, engaging in social activities. A person experiencing avolition may stay at home for long periods of time, rather than seeking out work or peer relations.
Психопатология
Аволициямен ауыратын адамдар белгілі бір міндеттерді орындағысы келеді, бірақ оларды орындау үшін қажетті әрекеттерді бастау қабілетінен құр алады. Аволиция көбінесе басқа аурудың көрінісі ретінде табылады, бірақ оны өзіндік алғашқы клиникалық бұзылу (немесе бір мезгілде болатын екінші ауру) ретінде қарастыруға болады, ол мотивацияның төмендеуімен байланысты. 2006 жылы Ұлттық Психикалық Денсаулық Институты (NIMH) аволицияны шизофренияның негативті белгісі деп анықтады, және ол биполярлық бұзылысы бар пациенттерде де, сондай-ақ психикалық жарақаттан кейін де байқалды. Аволиция кейде мотивацияға да әсер ететін басқа ұқсас симптомдармен, мысалы, абулия, ангедония және әлеуметтенуден бас тарту (асоциальдық) немесе жалпы қызығушылықтың жоқтығымен шатастырылады. Мысалы, абулия да мотивация мен бастамашылықтың шектелуі болып табылады, бірақ ол мақсат қою немесе шешім қабылдау мүмкіндігінің болмауымен сипатталады және мотивацияның төмендеуіне байланысты бұзылу деп есептеледі. Тиімді ем беру үшін аволицияның түпкі себебін (бар болса) анықтау және оны басқа симптомдардан дұрыс ажырату маңызды, тіпті олар психикалық аурудың ұқсас жақтарын көрсетсе де.
People with avolition often want to complete certain tasks but lack the ability to initiate behaviors necessary to complete them. Avolition is most commonly seen as a symptom of some other disorder, but might be considered a primary clinical disturbance of itself (or as a coexisting second disorder) related to disorders of diminished motivation. In 2006, avolition was identified as a negative symptom of schizophrenia by the National Institute of Mental Health (NIMH), and has been observed in patients with bipolar disorder as well as resulting from trauma. Avolition is sometimes mistaken for other, similar symptoms also affecting motivation, such as abulia, anhedonia and asociality, or strong general disinterest. For example, abulia is also a restriction in motivation and initiation, but characterized by an inability to set goals or make decisions and considered a disorder of diminished motivation. In order to provide effective treatment, the underlying cause of avolition (if any) has to be identified and it is important to properly differentiate it from other symptoms, even though they might reflect similar aspects of mental illness.
Әлеуметтік және клиникалық әсерлері
Аволиция салдарынан әлеуметтік жетіспеушіліктер жиі туындайды. Мақсатты қызметтерді бастау және орындау мүмкін болмауы, аволициясы бар адам үшін көптеген салдарға әкелуі мүмкін. Ол таныс және жат адамдармен өзара әрекеттесуді бұзады, бұл пациенттің әлеуметтік байланыстарына қауіп төндіреді. Ауыр психикалық аурудың бір бөлігі ретінде, аволиция, жеке тұлғаның баяндамаларында, қарым-қатынастарды бастау және сақтау, сондай-ақ жұмыс істеу, тамақтану, ішу немесе тіпті ұйықтау үшін физикалық және психикалық қабілетсіздікке алып келетіні хабарланды. Клиникалық жағдайда, аволициямен күресіп жүрген адамды психотерапияға белсенді қатысуға тарту қиын болуы мүмкін. Пациенттер сонымен қатар психикалық аурумен күресудің және оны қабылдаудың стресімен, сондай-ақ мұндай диагнозбен және оның белгілерімен бірге жиі кездесетін стигмамен де бетпе-бет келеді. Шизофренияға қатысты, 2013 жылы Америкалық Психиатриялық Ассоциация "негізгі теріс симптомдарға (мысалы, аволицияға) қарсы тиімділігі дәлелденген ешқандай емдеу жоқ" деп хабарлады. Шизофренияның созылмалы сипатымен бірге, мұндай фактілер ешқашан жақсы болмайды деген көзқарасқа қосылып, пациенттерде, сондай-ақ олардың достарында және отбасыларында үмітсіздік және осыған ұқсас сезімдерді күшейтуі мүмкін.
Implications from avolition often result in social deficits. Not being able to initiate and perform purposeful activities can have many implications for a person with avolition. By disrupting interactions with both familiar and unfamiliar people, it jeopardizes the patient's social relations. When part of a severe mental illness, avolition has been reported, in first person accounts, to lead to physical and mental inability to both initiate and maintain relationships, as well as work, eat, drink or even sleep. Clinically, it may be difficult to engage an individual experiencing avolition in active participation of psychotherapy. Patients are also faced with the stresses of coping with and accepting a mental illness and the stigma that often accompanies such a diagnosis and its symptoms. Regarding schizophrenia, the American Psychiatric Association reported in 2013 that there currently are "no treatments with proven efficacy for primary negative symptoms" (such as avolition). Together with schizophrenia's chronic nature, such facts added to the outlook of never getting well, might further implicate feelings of hopelessness and similar in patients as well as their friends and family.
Емдеу
Антипсихотикалық дәрілер шизофренияның негативті белгілерін, мысалы, әрекетсіздік (аволиция), позитивті белгілерге қарағанда емдеуде аз тиімді. Төмен дозадағы амисульприд шизофренияның негативті белгілерін емдеуде плацебодан тиімдірек екені көрсетілген, оның ішінде әрекетсіздік. Ол пресинаптикалық дофамин рецепторларын бұғаттап, дофаминнің синапсқа бөлінуіне себеп болады. Әлеуметтік дағдыларды оқытумен (СST) салыстырғанда, когнитивті-мінездік терапия (CBT) шизофренияның негативті белгілерін, соның ішінде әрекетсіздікті емдеуде үміткерірек көрінеді. 2015 жылғы мақалада арипипразол апатия синдромын (аволиция) емдеуде пайдалы болуы мүмкін екені көрсетілген. Дегенмен, оның апатияны емдеудегі рөлі мен тиімділігін клиникалық сынақтарда одан әрі зерттеу қажет. 2022 жылы жарияланған амисульпридпен салыстыру, арипипразолдың негативті белгілерді емдеуде тиімді екенін, ал амисульпридтің тиімді еместігін көрсетті. 2020 жылғы зерттеуге сәйкес, кратомдағы митрагинин әрекетсіздікті азайтуға қабілетті болуы мүмкін.
Antipsychotics are less effective in the treatment of negative symptoms of schizophrenia such as avolition than for positive symptoms. Low dose amisulpride has shown to be more effective than placebo for treating the negative symptoms of schizophrenia, which includes avolition. It works by blocking pre synaptic dopamine receptors, causing a release of dopamine into the synapse. Compared with social skills training (SST), cognitive behavioural therapy (CBT) shows more promise in treating the negative symptoms of schizophrenia, including avolition. According to a 2015 article, aripiprazole may be useful for treatment of apathy syndrome (avolition). However, its role and efficacy in treatment of apathy requires further investigation in clinical trials. A comparison to amisulpride published in 2022, found that aripiprazole was effective in treating negative symptoms, while amisulpride was not. According to a 2020 study, mitragynine contained in kratom may have the ability to reduce avolition.