Шеффилдтегі Шеф өзені

Кіріспе

Англияның Оңтүстік Йоркшир округіндегі өзен.

Шеффилд қаласының, Оңтүстік Йоркширдегі Шеф өзені солтүстікке қарай ағып, Доре, Аббейдейл және Хилиден өтеді. Содан кейін ол құбырға (каналға) кіріп, Шеффилд қаласының орталығынан астынан өтіп, Дон өзенімен қосылады. Шеф өзенінің төменгі бөлігі, Блонк көшесі мен Ледис бриджі арасындағы Дон өзенімен бірге Шеффилд қамалының шекарасының екі жағын құрады. Шеф өзенінің негізгі салалары – Портер Брук, ол Шеффилд Мидленд вокзалының астында қосылады, және Мирс Брук. Өзен ғасырлар бойы темір және болат өндірісі сияқты өнеркәсіптік қызметтердің салдарынан ластанған және қазірде ғана қалпына келіп жатыр. Бұл өзен бұрын Аббейдейл индустриалды ауылы сияқты металл өндіріс орындарына қуат берген. Гранвилл алаңынан басталып, Миллхаус паркіне және одан әрі Пик ауданына дейін өзен бойымен созылатын Шеф өзені жолы салынған.

Атауы

17 ғасырға дейін Шеф атауы Шеф немесе Шеат деп жазылды. Сидни Олдалл Адди бұл сөздің шығу тегін ежелгі ағылшын тіліндегі "shed" (суайдын) немесе "sheth" деген сөзбен байланыстырады, олар бөлу немесе айыру мағынасын білдіреді. Тораптан тікелей төмен, өзен Хоуп-Вэлли темір жолымен кесіліседі, содан кейін Мидленд магистраліне қосылады, және екеуі де 1872 жылы Уолк Милл орнында салынған Дор және Тотли темір жол станциясына жету үшін қайтадан кесіп өтеді. Өзен өз аңғарымен темір жолмен бөліседі, және екеуі де Шеффилд станциясына жету үшін тағы бес жерде кесіп өтеді. Редкар Брук пен Ескі Хей Бруктың қосылған жерінен қала орталығына дейін өзен шамамен 400 фут (122 м) төмен түседі, және осы құлаудың нәтижесінде кем дегенде 16 ғасырдан бері бірнеше өнеркәсіптерге су қуатымен қамтамасыз етілді. Аббейдейл зауыты Лимб Бруктың төменгі жағында орналасқан және екі су доңғалағымен жұмыс істеді. 1855 жылы оларға бу машинасы қосылды, бірақ 1900 жылдан кейін бұл жердің жағдайы нашарлады. 1935 жылы ол Шеффилд қалалық әкімшілігіне индустриалды мұражай ретінде тапсырылды, және жергілікті тарихшылар тобының белсенді күресі ғана оның бұзылуына жол бермеді. 1964 жылы қалпына келтіру жұмыстары басталды, ал 1970 жылы ол Аббейдейл индустриалды поселкесі деп аталған мұражай ретінде ашылды. Содан кейін Абби Брук өзенге шығыстан қосылады, одан төмен өзен Миллхаус паркімен шектеседі. Кәріз жүйесі ауыр жаңбыр кезінде толып кеткенде өзеннің су тасуын және ластануын азайту үшін Йоркшир су компаниясы 2004/5 жылдары саябақты бұршақ суын жинауға арналған резервуар салу үшін қазды. Тік шахтаның орнына резервуар салу туралы шешім сынақ бұрғылау кезінде аймақта қатты тау жыныстары мен жоғары жер асты суы қысымы табылганан кейін қабылданды. Жобаның құны 7,5 миллион фунт стерлинг болды және өзен бойында тағы үш стандартты шахта салынды, олар қосымша сақтау көлемін қамтамасыз етті. Кішкентай Лондон дөңгелегі 1720 жылғы ең алғашқы жазбалардан бастап пышақ жасау саудасында қолданылды. 1814 жылы ол ұнтақтау және қаптау шеберханасы ретінде сипатталды, ал кейіннен балға жасау үшін пайдаланылды. Темір жол салынып, бөгеттің бір бөлігімен өтетін болса, оның көлемі сегізден бір бөлігіне дейін азайтылды. 1912 жылы су дөңгелектері жаңартылып, екі иілгіш балға жұмыс істеді. 1935 жылы иелері балға өндірісін Аббейдейл зауытынан Кішкентай Лондонға көшірді, ал иілгіш балғалар 1950 жылдардың ортасына дейін сумен жұмыс істеді. Кейбір жабдықтар 1970 жылдары демонтаждалып, Беамиш мұражайына қалпына келтіру үшін жіберілді. Келесі саласы - Мирс Брук, оның соңғы бөлігі Мирсбрук қалалық ауданының астында орналасқан. Көшпелі жолдың астында ғана Хили дөңгелегінің орнында салынған Хили станциясы орналасқан. Зауыт бұзылып, өзен темір жол компаниясымен басқа бағытқа бұрылды. 1860 жылдары өзеннің басқа бөліктері де темір жолға жол ашу үшін қайта бағытталды, ал Хавлок көпірінен көрінетін Купер дөңгелегінің орнындағы бөгет, мүмкін, Мидленд темір жолы салған, өйткені оның бағыты сол кезде өзгерген. Гранвилл алаңынан Донға дейін өзеннің барлық бөлігі құбырлар арқылы өтеді. Мидленд темір жолы өз стансасын өзеннің үстінде салуға мүмкіндік беру үшін су құқығын сатып алды. Pond Tilt орнында қазір станция алдындағы алаң орналасқан, ал жүк ауласы оның бөгетін жапқан. Pond Forge иелері станса салынғаннан кейін көп ұзамай өздерінің жерлерін босатты, бірақ жұмыс салдарынан су қуатын жоғалту үшін өтемақы алуға тырысты. Гранвилл алаңында үлкен экран қалдықтардың құбырға түсуіне жол бермейді. 1990 жылы болған су тасқыны алғашқы экранның орнатылуына әкелді, содан кейін ол 2010 жылы жаңартылды, осылайша Қоршаған орта агенттігі оны үнемі бақылай алады. Sheaf Screen 2020 жылы үлкен, автоматтандырылған нұсқамен ауыстырылды. Өзен жер астынан станцияның шетіне дейін жалғасады, онда ол жер астынан Портер Брукпен қосылады, ол өз құбырынан шығып, станция тұрақтарының жанынан ағып, батыстан станцияның астынан өтеді. Екі өзен 5а платформасының астында кездеседі, қазіргі уақытта ағаштан жасалған кіру жабуының астында, бірақ Sheaf & Porter Rivers Trust оны жарық көзімен және ақпараттық тақталармен алмастыруды жоспарлап отыр. Өзен Пондс-Фордж ауданынан өтуге дейін Пондс-Хилл арқылы қысқа уақытқа суға шығады. Ол бірнеше үлкен туннельдер арқылы ағып өтеді. Блонк көшесіндегі көпірдің қарама-қарсысында, Кастлгейт көпірінің астында Донға қосылғанға дейін, 1750 жылдардан 1770 жылдарға дейін Кастл Орчардс дөңгелегінің жалға алушысы болған Бенджамин Блонк...

Until the 17th century the name Sheaf was written as Scheth or Sheath. Sidney Oldall Addy equates the origins of this word with the Old English shed (as in water shed) or sheth, which mean to divide, or separate. Immediately below the junction, the river is crossed by the Hope Valley railway line, which then joins the Midland Main Line, and both cross back over to reach Dore & Totley railway station, which was built on the site of Walk Mill in 1872. The river shares its valley with the railway, and there are a further five crossings before both reach Sheffield station. From the junction of the Redcar Brook and the Old Hay Brook to the city centre, the river descends by around 400 feet (122 m), and this fall has resulted in it being harnessed to provide water power for a number of industries from at least the 16th century. Abbeydale Works is located just below the Limb Brook and was powered by two water wheels. In 1855, these were supplemented by a steam engine, but the site declined after 1900. It was given to Sheffield Corporation in 1935 as an industrial museum, and only an active campaign by members of a local history group prevented its demolition. Restoration eventually began in 1964, and in 1970 it was opened as a museum, known as Abbeydale Industrial Hamlet. The Abbey Brook then joins the river from the east, below which the river is bordered by Millhouses Park. In order to reduce flooding and pollution of the river when the sewerage system is overloaded by heavy rainfall, Yorkshire Water excavated the park in 2004/5 to construct a tank capable of holding of storm water. The decision to build a tank rather than a vertical shaft was made after test boreholes found hard rock and high groundwater pressure in the area. The project cost £7.5 million, and included three more conventional shafts further down the river, which provide an additional of storage. Little London wheel was used for the cutlery trade from the earliest known records in 1720. By 1814 it was described as a grinding and plating forge, and later was used for the production of scythes. When the railway was constructed, it crossed part of the dam, which was reduced in size by one eighth. By 1912, the water wheels had been modernised and there were two tilt hammers in operation. The owners moved their scythe production from Abbeydale Works to Little London on 1935, and the tilt hammers continued to be water powered until the mid 1950s. Some of the equipment was dismantled in the 1970s and taken to Beamish Museum to be restored. The next tributary is the Meers Brook, culverted for its last section under the suburban district of Meersbrook. Just below the junction is Heeley Station, built on the site of Heeley Wheel. The mill was demolished and the river was diverted by the railway company. Other sections of the river were also re aligned in the 1860s to make way for the railway, and the weir at the site of Cooper Wheel, which can be seen from Havelock bridge, was probably built by the Midland Railway, as its orientation changed around that time. From Granville Square to the Don, the river is almost entirely in culverts. The Midland Railway bought the water rights to allow them to build their station over the river. The site of Pond Tilt is now occupied by the station forecourt, and the goods yard covered its dam. The owners of Pond Forge vacated their site soon after the station was built, but attempted to get compensation for loss of water power as a result of the work. At Granville Square, a large screen prevents debris from entering the culverts. Serious flooding in 1990 led to the construction of the first screen, and it was then refurbished in 2010, so that it could be continuously monitored by the Environment Agency. The Sheaf Screen was replaced by a larger, automated version in 2020. The river continues below ground to the edge of the station, where it is joined underground by the Porter Brook, which emerges from its own culvert to flow beside the station car park before passing under the station from the west. The two rivers meet under platform 5a, currently under a wooden access cover but the Sheaf & Porter Rivers Trust intend to replace this with a lightwell and information signs. The river surfaces briefly by Pond Hill, before passing under the Ponds Forge district. It flows through a series of huge tunnels. A decaying concrete section of culvert follows until the Sheaf joins the Don under Castlegate bridge, opposite Blonk Street bridge, named after Benjamin Blonk, who was the tenant of Castle Orchards Wheel from the 1750s to the 1770s.

Су сапасы

Қоршаған орта агенттігі Англиядағы өзен жүйелерінің су сапасын өлшейді. Әрқайсысына жалпы экологиялық жағдай беріледі, ол бес деңгейдің бірі болуы мүмкін: жоғары, жақсы, орташа, нашар және өте нашар. Бұл жағдайды анықтау үшін бірнеше компоненттер қолданылады, соның ішінде омыртқасыздардың, гүлді өсімдіктердің және балықтардың саны мен түрлеріне қарайтын биологиялық жағдай. Химиялық жағдай, әртүрлі химиялық заттардың концентрациясын белгілі қауіпсіз деңгейлермен салыстыратын, жақсы немесе қанағаттандырмайтын деп бағаланады. 2019 жылы Шеф өзенінің су сапасы төмендегідей болды.

Бөлім | Экологиялық жағдай | Химиялық жағдай | Ұзындығы | Су алабы | Арна
---|---|---|---|---|---
| | | | 18.4 миль (30 км) | 20.33 шаршы миль (53 км²) | Қатты өзгерген

Өзеннің экологиялық жағдайы орташа деп бағаланады, себебі арна адам қызметінен қатты өзгерген. Ұлыбританиядағы көптеген өзендер сияқты, 2019 жылы полибромдалған дифенил эфирлері (PBDE), перфтор-октана сульфонаты (PFOS) және сынап қоспаларының анықталуына байланысты химиялық жағдай жақсыдан қанағаттандырмайтынға өзгерді, бұл заттар бұрын бағалауға енгізілмеген.

Су тасқынынан қорғаныс жоспарын әзірлеу

2014 жылдың қыркүйегінде Шеффилд қалалық кеңесі Шеф өзені мен оның салаларындағы су тасқынынан қорғану шараларына қатысты 12 миллион фунт стерлингтік жоспарларын жариялады.

Болашақ

Шеффилд қалалық кеңесі, Қоршаған орта агенттігі және Шеф пен Портер өзендері қоры бұрынғы Касл-Маркет орнына қатысты жобаны жасап дамытып жатыр. Жобаға Sheaf өзенінің соңындағы құрылымдық тұрпайылыққа ұшыраған бетон құбырын алып тастау, өзеннің осы бөлігін ашыққа шығару және оның орнына жаңа қалалық саябақ салу кіреді. Шеф пен Портер өзендері қоры сонымен қатар Sheaf өзені бойындағы жаяу және велосипед жолының жақсартуы үшін де жұмыс істеп жатыр. Бұл жол өзеннің көп бөлігімен қатар жүреді, бірақ маңызды үзілістер бар. Қор жоспарлау кезеңінде жолдың жалғасқан бөліктеріне арналған маршруттардың сақталуын қамтамасыз етуде.