Кіріспе

1969 жылы Агата Кристидің "Пуаро" романы

"Хэллоуин кешінде" – ағылшын жазушысы Агата Кристидің детективтік туындысы. Алғаш рет 1969 жылдың қараша айында Ұлыбританияда Collins Crime Club, ал сол жылдың соңында АҚШ-та Dodd, Mead and Company баспаларында жарияланды. Бұл кітап жазушы П. Г. Вудхаузға арналған. Ол теледидар, радио және соңғы кезде "Венециядағы қорқыныш" (2023) фильмі үшін бейімделді. Романда бельгиялық детектив Геркуль Пуаро және детективтік романдар авторы Ариадне Оливер есімді кейіпкерлер бар. Хэллоуин кешінде мақтанғаны үшін бір қыз миссис Оливерге бір кездері кісі өлтіргенін көргенін айтады; кейіннен сол қыз алма шашу ойыны кезінде суға батып кетеді, ал Пуаро екі жақты құпияны шешуге тиіс: қызды кім өлтірді және ол егер куә болса, не көрді?

Кейіпкерлер

Геркуль Пуаро – бельгиялық детектив, оның досы миссис Оливер Джойс Рейнольдстың қанына қызыл жамылған қылмысты тергеуге көмектесуді сұрады. Ариадне Оливер – қылмыстық романдар жазушысы және Пуароның досы. Альфред Ричмонд – жергілікті полицияның бас комиссары. Доктор Фергюсон – жергілікті дәрігер және полицияның тағайындалған хирургі. Джойс Рейнольдс – оқиғаның алғашқы құрбаны. Ровенаның Хэллоуин кешінде болған он үш жасар қыз. Ольга Семинов – Герцеговинадан келген ау-пар қыз. Миссис Льюэллин Смайт – бай жесір. Лесли Ферриер – роман басталмас бұрын өлтірілген жергілікті адвокаттың кеңсе қызметкері. Жанет Уайт – роман басталмас бұрын өлтірілген жергілікті мұғалім. Леопольд Рейнольдс – оқиғаның екінші құрбаны. Джойсқа інісі. Ровена Дрейк – Миссис Льюэллин Смайттың қызы. Миранда Батлер – он екі жасар қыз, ауру болғандықтан кешке қатыса алмады. Джудит Батлер – Миссис Оливердің досы және Миранданың анасы. Энн Рейнольдс – Джойс пен Леопольдтың үлкен әпкесі. Миссис Рейнольдс – Джойс пен Леопольдтың анасы. Майкл Гарфилд – ландшафт дизайнері, жақында бұл аймаққа оралды. Элизабет Уиттакер – «Элмс» мектебінің математика және латын тілінің мұғалімі. Мисс Эмлин – «Элмс» мектебінің директоры. Миссис Гудбоди – жергілікті тазалаушы, кешке колдовство жасаушы рөлінде қатысқан. Джереми Фуллертон – Миссис Льюэллин Смайттың адвокаты және Ферриердің жұмыс берушісі. Николас Рэнсом – 18 жастағы, кешке қатысқан жігіт. Десмонд Холланд – 16 жастағы жігіт, кешке қатысқан. Харриет Лиман – Миссис Льюэллин Смайттың бұрынғы тазалаушысы. Джордж – Пуароның адал жеке күзетшісі. Суперинтендант Спенс – зейнеткер полиция офицері. Эльспет Маккей – Суперинтендант Спенстің қарындасы.

Әдеби мәні және қабылдануы

Қазіргі замандағы сын-пікірлер көбінесе жағымсыз болды, бірақ Кристидің шалқар жасымен байланысты жұмсатылды. 1980 жылы Кристи туралы монография жазған жазушы және ғалым Роберт Барнард: "Бұл туындының сюжеті жаман емес, бірақ оны жеткізу нашар: ол аяқталмаған түйіндерге, дамымаған кейіпкерлерге толы және оқырманның қызығуын ұстау қиын. Көп бөлігі дыбыс жазу құрылғысына айтылғандай, кейін оқылмай қалған секілді." Кристи кейде жазу кезінде диктофонды қолданған. Оның немересі былай деді: "Ол әңгімелерін диктофон деп аталатын құрылғыға диктанттаған, содан кейін хатшы оны машинаға түсіріп, әжем қолмен түзетулер енгізер еді." Роберт Уивер 1969 жылғы 13 желтоқсандағы «Торонто Дэйли Стар» газетінде: «Хэллоуин кеші көңіл көтеруге арналмаған, бірақ Мисс Кристидің барлық жетістіктері ескерілсе, кейбір сәтсіздіктер кешіріледі. Пуаро да, кітап та шаршағандай көрінеді» деп жазды. Алайда, соңғы жылдарығы қайта қараулар оң пікірлерге алып келді. «Пуаро: Әлемдегі ең ұлы детектив» атты 2020 жылғы монографияда, кейіпкердің 100 жылдығына арналған Поаро романдарының барлығын зерттей келе, Марк Олдридж «Хэллоуин кешін» – «оқырманға ұзаққа соққы беретін, естеріңізге бермейтін және қызықты роман» деп сипаттады. Романның аяқталмаған сюжеттік желілері және «көбінесе нашар сипатталған қылмыскер» сияқты кемшіліктерін атап өткен Олдридж, оның «энергиялық және қызықты басы, көзге түспей жасырылған бір керемет шөлмеу және кісі өлтіруге қатысты мұңды қызығушылық» бар екенін жазды. Ол Кристидің әлемдегі өсіп келе жатқан қатыгездік пен қылмыстыққа наразы болғанын және оның шабытын дамыту үшін қазіргі қылмыстар туралы хабарларды оқығанын айтты.

Нақты тарихқа, географияға және қазіргі ғылымға сілтемелер

Романның бірінші жартысында Ұлыбританиядағы қылмыстық әділет жүйесіне қатысты алаңдаушылық білдірілген бірнеше әңгімелер кездеседі. Бұл, ішінара, 1965 жылы кісі өлтіру үшін өлім жазасының жойылғанымен байланысты. Роман көп жағынан 1960 жылдардың аяғында жарық көрген кезеңді бейнелейді, бірақ 15-тарауда кейіпкердің "лесбиянка" деген сөзді қолданған сәтіндегідей айқын емес. Льюэллин Смит ханым өсиетнамасын "Барлық нәрсе бойынша анықтамалық" атты кітапқа салды, бұл 1856 жылдан 1994 жылға дейін жарияланған тұрмыстық кеңестердің нақты кітабы еді.

Радио

"Хэллоуин кеші" радиоға бейімделіп, 1993 жылғы 30 қазанда BBC Radio 4 арнасында эфирге шықты, онда Джон Моффатт Геркуле Пуаро рөлін, ал Стефани Коул Ариадна Оливер рөлін сомдады.

Графикалық роман

Halloween Party 3 қарашада 2008 жылы HarperCollins баспасынан "Chandre" бейімдеп, суреттемелеген графикалық роман түрінде жарық көрді.

Фильм

Роман Кеннет Брананың 2023 жылы үшінші Пуаро фильмі үшін еркін бейімделді, ол "Венециядағы алмасқандық" деп аталды және Англиядан сол аттас қалаға көшірілді. Бұл фильм Брананың бұрынғы Пуаро адаптацияларынан кейін түсірілді, яғни "Ориент экспресстегі қаңғыру" (2017) және "Нилдегі өлім" (2022) фильмдерінен кейін.