Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жетектелген бомбаның түрі
Type of guided bomb
Лазерлік басқарылатын бомба (ЛББ) – жартылай белсенді лазерлік басқаруды пайдаланатын, басқарылмаған бомбаға қарағанда белгіленген нысананы жоғары дәлдікпен соққылайтын жетектелген бомба. Алғаш рет Вьетнам соғысы кезінде Америка Құрама Штаттарында жасалған лазерлік басқарылатын бомбалар қиын нысаналарды дәл соққылауда өте тиімді екенін көрсетті. Бұл қарулар нысананы лазермен белгілеу арқылы, әдетте инфрақызыл спектрде, оның жарық сигналын анықтап, ұшу жолын реттейді, соның арқасында нысанаға дәл түседі. Қару нысананың өзі емес, жарық сигналын қадағалайтындықтан, нысананы бөлек көзден жарықтандыру қажет – бұл жердегі күштер, шабуылдаушы ұшақтағы құрылғы немесе басқа көмекші ұшақ болуы мүмкін. Вьетнамда қолданылған 28 000 лазерлік басқарылатын бомба туралы мәліметтер көрсеткендей, лазерлік басқарылатын бомбалардың шамамен 50% тікелей соққы берген, тіпті лазерді ұшу кезінде басқа ұшақтың артқы орындығының терезесінен бағыттауға тура келгеніне қарамастан. Басқарылмаған бомбалардың дәлдігі миссия барысында тек 5,5% құрады, әдетте көптеген оқ-дәрілер қолданылды. Осы айқын жоғары дәлдік арқасында лазерлік басқарылатын оқ-дәрілер басқарылмаған оқ-дәрілерге қарағанда аз жарылғыш затты қолданады және жанама зиянды азайтады. Бүгінде лазерлік басқарылатын бомбалар әлемнің көптеген әуе күштері қолданатын ең көп таралған жетектелген бомбалардың бірі болып табылады.
A laser guided bomb (LGB) is a guided bomb that uses semi active laser guidance to strike a designated target with greater accuracy than an unguided bomb. First developed by the United States during the Vietnam War, laser guided bombs quickly proved their value in precision strikes of difficult point targets. These weapons use on board electronics to track targets that are designated by laser, typically in the infrared spectrum, and adjust their glide path to accurately strike the target. Since the weapon is tracking a light signature, not the object itself, the target must be illuminated from a separate source, either by ground forces, by a pod on the attacking aircraft, or by a separate support aircraft. Data from the 28,000 laser guided bombs dropped in Vietnam showed that laser guided bombs achieved direct hits nearly 50% of the time, despite the laser having to be aimed out the side window of the back seat of another aircraft in flight. Unguided bombs had an accuracy rate of just 5.5% per mission, which usually included large numbers of the munitions. Because of this dramatically higher precision, laser guided munitions can carry less explosive and cause less collateral damage than unguided munitions. Today, laser guided bombs are one of the most common and widespread guided bombs, used by many of the world's air forces.
Даму
Лазерлік басқарылатын қарулар алғаш рет 1960 жылдардың басында АҚШ-та жасалды. 1964 жылы АҚШ Әуе күштері (USAF) алғашқы дамыту келісімшарттарын жасады, нәтижесінде 1968 жылдан бастап Вьетнам соғысында қолданылған Paveway сериясы пайда болды. Алғашқыда жоба Texas Instruments компаниясы әзірлеген жер-әуе ракетасын іздеу құралы ретінде басталды. TI атқарушы директоры Гленн Е. Пеннистен жаңа технологияны Әуе күштеріне сатуға тырысқанда, полковник Джо Дэвис-кене, оны Вьетнамдағы бомбалаудың дәлдігімен байланысты АҚШ ұшақтарының проблемаларын шешу үшін жерге шабуыл жасау жүйесі ретінде пайдалануға болатынын сұрады. Дэвис Мартин Мариетта компаниясы жасаған армияның жаңа лазерлік нысана белгілегішінің сынағына куә болды, бірақ жүйені пайдалануға арналған іздеу құралы болған жоқ. Дэвис F-4 Phantom ұшағының артқы орындығынан сынақ жүргізіп, қозғалатын ұшақтан нысананы дәл нысанаға алу мүмкін екенін көрсетті. Оның жасаған сынағы дұрыс болды, ал тірі іздеу құралдарымен қосымша сынақтар кезінде іздеу құралының дәлдігін 45 метрден 3 метрге дейін жақсарту үшін тек алты әрекет қажет болды. Бұл жобалау талаптарын асып кетті. 1967 жылы АҚШ Әуе күштері оны қабылдады, ал BOLT 117 және Paveway I типтерінің екі түрі 1968 жылдың мамыр және тамыз айлары аралығында Вьетнамда жауынгерлік сынақтардан өтті. Нысананы іздеу модульдері болмағандықтан, F-4 Phantom II истребителінің артқы орындығындағы қару жүйесі офицері (WSO) бомбаларды басқару үшін қолда ұсталатын әуедегі лазерлік белгілегішті пайдаланды, бірақ қиындықтарға қарамастан, лазерді нысанада ұстау қиын болғанына қарамастан, ЛГБ-ның жартысы нысанаға тиді. ЛГБ басқарылмаған қаруларға қарағанда әлдеқайда жоғары дәлдік деңгейін ұсынды, бірақ AGM 12 Bullpup сияқты әуеден жерге қарай бағытталған зымырандардың қымбаттылығы, күрделілігі және шектеулері болған жоқ. ЛГБ көпірлер сияқты қиын нысаналарға қарсы өте тиімді болды, оларды бұрын жою үшін үлкен көлемде "ақылсыз" қару-жарақтар қажет болды. 1972-1973 жылдары Ханой мен Хайфон маңында тасталған Paveway бомбаларының 48% тікелей соққыға ұшырады, бұл бірнеше жыл бұрын сол аймаққа тасталған басқарылмаған бомбалардың тек 5,5% -ына қарағанда жоғары көрсеткіш. Paveway бомбаларының орташа алшақтығы нысанадан 7 метрді құрады, ал гравитациялық бомбалар үшін бұл көрсеткіш 136 метр болды. АҚШ Әуе күштері және басқа да әуе күштері қазір ЛГБ-ді GPS басқару жүйесімен жаңартуға тырысуда. Бұл қарулар, мысалы, USAF Enhanced Guided Bomb Unit (Paveway отбасының бір бөлігі), дәлдікті шабуылдар үшін лазерлік белгілемені пайдаланады, бірақ GPS қабылдағышы бар инерциялық навигациялық жүйеге ие, сондықтан нысананың жарығы жоғалса немесе бұзылса, қару бастапқы нысананың GPS координаттарына бағытталған күйінде қалады.
Laser guided weapons were first developed in the United States in the early 1960s. The United States Air Force (USAF) issued the first development contracts in 1964, leading to the development of the Paveway series, which was used operationally in the Vietnam War starting in 1968. Originally the project began as a surface to air missile seeker developed by Texas Instruments. When TI executive Glenn E. Penisten attempted to sell the new technology to the Air Force, Col. Joe Davis Jr. inquired if it could instead be used as a ground attack system to overcome problems US aircraft were having with the accuracy of bombing in Vietnam. Davis had already witnessed a test of the Army's new laser target designator made by Martin Marietta, but no seeker existed to make use of the system. Davis had already performed tests from the back seat of an F 4 Phantom and proved that it was possible to accurately target objects from a moving aircraft. His mock testing proved correct, and during further testing with live seekers, it took just six attempts to improve the seeker's accuracy from 148 feet (45 m) to within 10 feet (3 m) of the target. This greatly exceeded the design requirements. It was commissioned by the USAF in 1967 and two different types, the BOLT 117, and the Paveway I completed a combat evaluation in Vietnam from May to August 1968. Without the existence of tracking pods the Weapon Systems Officer (WSO) in the back seat of an F 4 Phantom II fighter bomber used a hand held Airborne Laser Designator to guide the bombs, but half of the LGBs still hit their targets despite the difficulties inherent in keeping the laser on the target. LGBs proved to offer a much higher degree of accuracy than unguided weapons but without the expense, complexity, and limitations of guided air to ground missiles like the AGM 12 Bullpup. The LGB proved particularly effective against difficult fixed targets like bridges, which previously had required huge loads of "dumb" ordnance to destroy. It was determined that 48% of Paveways dropped during 1972–73 around Hanoi and Haiphong achieved direct hits, compared with only 5.5% of unguided bombs dropped on the same area a few years earlier. The average Paveway landed within 23 feet (7 m) of its target, as opposed to 447 feet (136 m) for gravity bombs. The USAF and other air forces are now seeking to upgrade their LGBs with GPS guidance as a backup. These weapons, such as the USAF Enhanced Guided Bomb Unit (part of the Paveway family), use laser designation for precision attacks but contain an inertial navigation system with a GPS receiver for backup so that if the target illumination is lost or broken, the weapon will continue to home in on the GPS coordinates of the original target.