Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Хивилер (Хивуим) – Хамның ұлы Қанаанның ұрпақтарының бір тобы, Жаратылыс кітабының 10-тарауындағы (ХЕ) (10:17) халықтар тізімінде көрсетілгендей. Әртүрлі болжамдар жасалған, бірақ Киелі кітаптағы Қанаан жеріндегі хивилер туралы мәліметтерден басқа, олардың нақты тарихи кім екендігі туралы бір келісімге қол жеткізілген жоқ. Египеттік немесе Месопотамиялық жазуларда хивилерге ұқсас есім табылмаған, алайда Лувиялық-финикиялық екі тілдегі Hiyawa сөзі Киелі кітаптағы Hiwwi-мен байланыстырылған.
The Hivites ( Ḥiwwîm) were one group of descendants of Canaan, son of Ham, according to the Table of Nations in Genesis 10 (HE) (10:17). A variety of proposals have been made, but beyond the references in the Bible to Hivites in the land of Canaan, no consensus has been reached about their precise historical identity. No name resembling Hivite has been found in Egyptian or Mesopotamian inscriptions, though the Hiyawa in a Luvian Phoenician bilingual has been linked to the Biblical Hiwwi.
Орналасқан жері
Ешуа кітабына сәйкес, хиввтіктер Лебо-Хаматтан (Соттар 3:3 (HE)) Хермон тауына дейін (Ешуа 11:3 (HE)) Ливанның төбелі аймағында өмір сүрді. Хевтілерге Гибеон, Кефира, Беарот және Кириат-Иарим қалаларын тағайындаған Еврей Киелі кітаптың Масорет мәтінінде (Ешуа 9:17) оңтүстікке қарай да айтылады. Алайда Септуагинтада осы төрт қалада хорейлер тұрғаны көрсетілген, бұл хиввтік атауы Масорет мәтініне жазба қатесі арқылы енген болуы мүмкін. Жаратылыс 36:2 (HE) мәтінінде Есаудың әйелдерінің бірі "Ананың қызы, хевті Сибеонның қызы Охолибама" деп, "ханаандық қыздардың бірі" ретінде сипатталған. Дегенмен, Септуагинта мен Жаратылыс 36:20 мәліметтері Сибеонның бастапқыда хевті емес, хорлық ретінде белгілі болғанын көрсетеді. Ешуа кітабында хиввтіктердің Ешуа басшылығымен исраилдіктер Қанаан жерін жаулап алуды бастаған кезде Қанаан елінде тұратын жеті топтың бірі болғаны айтылады (Ешуа 3:10 (HE)). Осы жеті ұлтты – хеттілерді, гырғаштықтарды, аморлықтарды, қанаандықтарды, перездіктерді, хевтілерді және ебустіктерді – жою керек еді. Ешуа 9 (HE) бойынша, Ешуа Гибеонның хевтілерін АХВХ ғибадатханасы үшін отын жинаушы және су тасушы ретінде құл етті (нетинимдерді қараңыз). Киелі кітапта Дәуіттің халық санағында хивтік қалалары да тіркелгені жазылған. Сүлейменнің билігі кезінде олар оның көптеген құрылыс жобаларында құл еңбек еткен. Олардың жеке топ ретінде қашан және қалай тоқтағаны, исраилдік патшалықтар құлағанға дейін белгісіз.
The Hivites, according to the Book of Joshua, lived in the hilly region of Lebanon from Lebo Hamath (Judges 3:3 (HE)) to Mount Hermon (Joshua 11:3 (HE)). Hivites are also mentioned further south in the Masoretic Text of the Hebrew Bible, which assigns to Hivites the towns of Gibeon, Kephirah, Beeroth, and Kiriath Jearim (Joshua 9:17 (HE)). However, the Septuagint reads these four towns as inhabited by Horites, suggesting that the name Hivite may have entered the Masoretic Text via a spelling error. Genesis 36:2 (HE), in the Masoretic Text, mentions that one of Esau's wives was "Oholibamah the daughter of Anah, the daughter of Zibeon the Hivite" who is also described as "of the daughters of Canaan". However, textual evidence from the Septuagint and Genesis 36:20 suggest that Zibeon was originally referred to not as a Hivite, but a Horite. The Book of Joshua claims that Hivites were one of seven groups living in the land of Canaan when the Israelites under Joshua commenced their conquest of the land (Joshua 3:10 (HE)). These seven nations were to be exterminated: Hittites, Girgashites, Amorites, Canaanites, Perizzites, Hivites and Jebusites. In Joshua 9 (HE), Joshua enslaved the Hivites of Gibeon to be wood gatherers and water carriers for the Temple of YHWH (see Nethinim). The Bible records that David's census included Hivite cities. During the reign of Solomon, they are described as part of the slave labor for his many building projects. It is not clear if, when or how they ceased to be a separate group before the Israelite kingdoms came to an end.