Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері. Солтүстік Америкада «ақ пеликан» деп те аталатын құс.
Species of bird
the North American bird also called "white pelican"
Ұлы ақ пеликан (Pelecanus onocrotalus) – шығыс ақ пеликан, қызғылт пеликан немесе жай ғана ақ пеликан деп те аталады. Ол пеликан тұқымдасының құсы. Оңтүстік-шығыс Еуропадан Азия және Африкаға дейін батпақтар мен саяз көлдерде көбейеді. Ұлы ақ пеликан Халықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) жойылу қаупі төніп тұрған түрлердің Қызыл тізімінде «ең аз алаңдатушылық тудыратын түр» ретінде тіркелген. Ол жабайы жануарлардың көшпелі түрлерін қорғау жөніндегі конвенцияның I қосымшасына, жабайы құстарды қорғау жөніндегі Еуропалық Одақтың директивасының I қосымшасына және Еуропаның жабайы жануарлар дүниесі мен табиғи орталарын қорғау жөніндегі Берн конвенциясының II қосымшасына енгізілген. Бұдан өзге, ол Еуропалық Одақтағы 108 арнайы қорғалатын аумақтың тізіміне де кіреді. Еуропалық ареалда 43 маңызды құс аймағында (IBA) кездеседі. Африка-Еуразиялық көшпелі су құстарын қорғау туралы келісімге (AEWA) қолданылатын түрлердің бірі.
The great white pelican (Pelecanus onocrotalus) also known as the eastern white pelican, rosy pelican or simply white pelican is a bird in the pelican family. It breeds from southeastern Europe through Asia and Africa, in swamps and shallow lakes. The great white pelican has been rated as a species of least concern on the IUCN Red List of Endangered Species (IUCN). It is listed under Appendix I of the Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals, Annexure I under the EU Birds Directive on the Conservation of Wild Birds, and Appendix II of the Berne Convention on the Conservation of European Wildlife and Natural Habitats. It is also listed within 108 Special Protection Areas in the European Union. It occurs within 43 Important Bird Areas (IBAs) in its European range. It is one of the species to which the Agreement on the Conservation of African Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA) is applied.
Сипаттама
Үлкен ақ пеликан – өте ірі құс, жалпы алғанда, далматин пеликаны ғана пеликан түрлерінің арасында орташа есеппен одан ірілеу. Оның ұзындығы шамасында, қанаттарының ені дейін жетеді. Оның тұмсығының ұзындығы болса, аналық пеликанның ұзындығы шамамен тең, бірақ одан әлдеқайда жеңіл, салмағы құрайды, ал тұмсығының ұзындығы шамасында. Стандартты өлшемдерге сәйкес, қанаттың ені , құйрығы , ал табан сүйегі ұзын. Әртүрлі аймақтардан алынған стандартты өлшемдер Батыс Палеарктикадағы пеликанның Азия мен Африкадағыларға қарағанда сәл ірілеу екенін көрсетеді. Аталықтың мойны төмен қарай иілген, ал аналықтың тұмсығы қысқарақ және түзу. Қауырсыны көбінесе ақ түсті, бірақ ұшындағы қауырсындар қара, мойнында ақшыл қызғылт реңі бар, ал мойын алдындағы бөлігі сары түсті. Оның ет тәрізді сары аяқтары және тұмсығының үстіндегі үшкір қауырсындары бар. Аяқтары сарыдан қызғылт-сары түске дейін өзгереді. Аталық және аналық пеликандар бір-біріне ұқсас, бірақ аналық пеликан кішірек және көбею маусымында бетінің терісі ашық қызғылт сары түске ие. Басы, мойны және үстіңгі бөліктері, соның ішінде үстіңгі қанат жапқыштары көбінесе қоңыр түсті – бұл мойынның ең қараңғы бөлігі. Бет терісі және тұмсығы, оның ішінде тамақ қалтасы, сұрғылт-қоңыр түсті. Азиядағы дақ тұмсықты пеликан (P. philippensis) үлкен ақ пеликандан сәл кішірек, қауырсыны ақшыл сұр реңді, ал тұмсығы ақшыл, бозғылт түсті. 1991 жылғы зерттеуде КСРО-да 3070-тен 4300-ге дейін жұп анықталды. Жерорта теңізі бассейнінде тек екі көбею ошағы бар, бірі Түркияда 250-ден 400-ге дейін жұп, екіншісі Грекияның солтүстігінде 50-ден 100-ге дейін жұп. Африкадағы үлкен ақ пеликанның шамамен 75000 жұбы тұрақты түрде қоныстанған. Көші-қон жолдары толыққанды белгілі емес.
The great white pelican is a huge birdonly the Dalmatian pelican is, on average, larger among pelicans. It measures in length The wingspan measures , It has a bill measuring The female measures about in length, and is considerably less bulky, weighing , and has a bill that measures in length. Among standard measurements, the wing chord is , the tail , and the tarsus long. Standard measurements from different areas indicate that pelicans from the Western Palaearctic are somewhat larger than those from Asia and Africa. The male has a downward bend in the neck and the female has a shorter, straighter beak. The plumage is predominantly white except on remiges, with a faint pink tinge on the neck and a yellowish base on the foreneck. It has fleshy yellow legs and pointed forehead feathers where meeting the culmen. The legs are yellow flesh to pinkish orange. Both male and female are similar, but the female is smaller and has brighter orange facial skin in the breeding season. The head, neck, and upperparts, including the upperwing coverts, are mostly brownthis is the darkest part of the neck. The facial skin and the bill, including its gular pouch, are greyish to dusky greyish. The spot billed pelican (P. philippensis) of Asia is slightly smaller than the great white pelican, with greyish tinged white plumage, and a paler, duller colored bill. A 1991 study noted about 3,070 to 4,300 pairs were present in the Soviet Union. Only two breeding colonies are located in the Mediterranean basin, one having 250 to 400 pairs in Turkey and the other having 50 to 100 pairs in northern Greece. The African population of about 75,000 pairs of the great white pelican is resident. The migration routes are only partially known.
Өсіру
Көбею маусымы орташа белдеулерде сәуір-мамыр айларында басталады, Африкада жыл бойы, ал Үндістанда ақпаннан сәуірге дейін жалғасады. Бұл пеликандардың көп саны колониялар құрып көбейеді. Ұя салу орындары әртүрлі: кейбір топтары ағаштарға таяқтардан ұя салады, бірақ көпшілігі, Африкада көбейтін барлық топтары сияқты, тек шөп, таяқ, қауырсын және басқа материалдармен төселген жердегі ойыстарда ұялайды. Сонымен қатар, крокодилдер, әсіресе Найл крокодилдері, суда жүзген пеликандарды аулайды деп хабарланады. Бұл түр көбінесе зообақтарда немесе Лондонның Сент-Джеймс паркі сияқты жартылай жабайы колонияларда ұсталады. Осы колонияның арғы тегі 1664 жылы орыс елшісі Карл II-ге сыйлаған құстардан бастау алады, содан бері елшілер құстарды сыйлау дәстүрі қалыптасқан.
The breeding season commences in April or May in temperate zones, is essentially all year around in Africa, and runs February through April in India. Large numbers of these pelicans breed together in colonies. Nest locations vary: some populations make stick nests in trees but a majority, including all those that breed in Africa, nest exclusively in scrapes on the ground lined with grass, sticks, feathers, and other material. Additionally, crocodiles, especially Nile crocodiles reportedly taken swimming pelicans. This species is often kept in captivity in zoos or in semi wild colonies such as that in St. James's Park, London. The ancestors of this colony were originally given to Charles II by the Russian ambassador in 1664 which initiated the tradition of ambassadors donating the birds. >