Кіріспе

Беатриче (Beatriz, bi.ɐˈtɾiʃ; 7–13 ақпан 1373 – ) – Португалия королі Фердинанд I мен оның әйелі Леонор Телестің жалғыз аман қалған заңды баласы. Ол Кастилия королі Иоанн I-ге үйлену арқылы Кастилияның королева-консоры атанды. Әкесінің заңды мұрагерсіз қайтыс болуынан кейін ол португалдық тәжді талап етті, бірақ оның ағасы, Португалия королі Иоанн I, Авиз әулетінің негізін қалаушыға талабын жоғалтты. Беатриче бала кезінде әкесінің саяси ойынының құрбаны болды, ол оның үшін бірнеше некелерді ұйымдастырды. Соңында ол Кастилия королі Иоанн I-ге үйленді, осылайша Беатриче Кастилияның королевасы болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Беатриче Португалияның патшайымы деп жарияланды, ал анасы оның атынан регенттік билікті иеленді. Регенттікке наразылық, Кастилияның үстемдігінен қорқу және португалдық тәуелсіздікті жоғалту қаупі халық көтерілісіне және марқұм король Фердинанд I-нің заңсыз інісі Иоанн Авиз бен Беатриче мен оның күйеуі Иоанн I Кастилияның жақтастары арасындағы азаматтық соғысқа әкелді. Иоанн Авиз регенттік билікті жесір патшайымнан тартып алды, ал Иоанн I Кастилия әйелінің құқығымен Португалия тәжіне талап қойды. 1385 жылы Иоанн Авиз Португалия королі деп жарияланды, ал Кастилия королі Альжубаррота шайқасында түпкілікті жеңіліске ұшырады, бұл Беатриче мен оның күйеуінің португал тәжіне құқықтарын иелену мүмкіндігін толығымен жойды. Осыдан кейін королева Беатриче Кастилиядағы португалдық эмигранттардың әл-ауқатына ерекше назар аударды, олар оның португалдық тәжге деген династиялық талабына адал болған. Күйеуінің өлімінен кейін ол Кастилия сарайында екінші деңгейге түсірілді. Алайда, династиялық тартыс Кастилия мен Португалия арасындағы қарым-қатынасты қалыпқа келтіруге кедерілді. 15 ғасырдың екінші онжылдығынан бастап оның құжаттары сиреп, шамамен 1420 жылы толығымен жоғалып кетті.

Ерте жылдары және қыз алысу

Беатрис Коимбрада екінші Фернандин соғысы (1372-73) кезінде кастильдік әскерлер қаланың қысқа мерзімді қоршауында болған кезде дүниеге келді. Қоршау алынып тасталды және Кастилия королі Генрих II Сантаремге, содан кейін Лиссабонға жол тартты. Лиссабон қоршауында Болоньялық кардинал Гвидо Кастилия мен Португалия патшалары арасында Сантарем бейбітшілігіне келісімге келді. Осы келісімге сәйкес Португалия королі Фердинанд I 1369 жылы Кастилия королі Петр I өлтірілгеннен кейін пайда болған династиялық заңдылыққа деген талабынан бас тартты. Екі патша отбасы арасындағы бейбітшілікті нығайту үшін екі неке тойланды: Генрихтың інісі, Альбуркерке 1-конты Санчо Альфонсо мен Фердинандтың жарты қарындасы Беатрис, Генрихтың табиғи ұлы Альфонсо Энрикес пен Фердинандтың заңсыз қызы Изабел. Сонымен қатар, Португалия королі Фердинанд I-нің жаңа туған қызы Беатрис пен Кастилия королі Генрих II-нің тағы бір табиғи ұлы, Бенавенте герцогы Фадрике арасында некелесу туралы келісім жасалды. 1376 жылғы Кортес де Лейрия Беатрис тақтың мұрагері ретінде қолдау көрсетуге уәде берді, оның Бенавенте герцогымен некелесуін қабылдады. Некеге тұруға келісім 1376 жылы 24 қарашада Лейрияда өтті, ал 1377 жылы 3 қаңтарда король Генрих II оны бекітті. Фернандо I-нің 1378 жылғы өсиеті Беатрисқа қатысты барлық келісімдерді ратификациялады, Беатрис немесе оның ұрпақтары болмаған жағдайда португал патшасының туған бауырлары, Инес де Кастроның балалары (Жоао, Диниш және Беатрис) мұрадан айырылады, ал Португалия тағына Беатристің кез келген гипотетикалық әпкелері, содан кейін Бенавенте герцогы Фадрике ие болады. Тақтың мұрагерлігін қамтамасыз ету үшін королева Леонор Телес Португалияның Жоаосына қарсы қастандық жоспарын жасады, онда королеваның өз қарындасы Мария Телес, Жоаоның әйелі, неке адалдығын бұзды деген айып тағылды және 1379 жылдың маусымында күйеуі өлтірді. Жоао кейінірек патшаның кешірімін алса да, Телес отбасынан қорқып, Кастилияға қашуды таңдады. 1379 жылы мамыр айында Кастилия королі Генрих II қайтыс болды және оның орнына оның ұлы Жоао I келді. Португалиялық сарайда бұл оқиғалар белгілі болғаннан кейін, Кастилияның саяси және әскери қолдауымен Португалияның Жоаосының таққа деген кез келген ұмтылысына қарсы тұру үшін Беатристің жаңа корольдің тұңғыш ұлы, болашақ Кастилияның Генрих III-імен некелесуі туралы келіссөздер басталды. 1380 жылдың 21 мамырында жасалған келісімде 1 жастағы ханзада 14 жасқа толған кезде үйлену тойы өткізілетіні айтылды. Сондай-ақ, мұрагерлік тәртібі де белгіленді. Егер Беатрис некеге тұрмас бұрын қайтыс болса және оның әкесінің заңды ұрпақтары болмаса, тақ Жоао I Кастилияға өтеді, бірақ егер ол некеден кейін және ұрпақтары болмаса, ол жесір күйеуіне тиеді. Егер Генрих Беатристен бала таппай, бірінші болып қайтыс болса, ол патшайым болып қалатын, бірақ егер ол кейінгі некеден баласыз қайтыс болса, португал тағына Кастилия корольдері иелік етеді. Осылайша Инес де Кастроның балалары мұрагерліктен тағы да айырылды. Неке келісімі 1380 жылдың тамызында Кортес де Сорияда бекітілді. 1380 жылдың шілдесінде Фердинанд I Петристтерді қолдаушылармен – Англия королі Ричард II және Ланкастер герцогымен құпия одақ жасап, Эстремоз келісіміне қол қойды. Португалия королі антипапа Климент VII-ден бас тартып, папа Урбан VI-ға мойынсұнуға ант берді, ал оның қызы Беатрис Кембридж графының ұлы және Кастилия королі Петр I-нің немересі Норвичтің Эдуардына берілді. Бұл одақ туралы келіссөздер Португалияға жер аударылған Петрист Хуан Фернандес де Андиро, Орем графының келуіне әкелді, ол кейін португал сарайында беделді болды. Кастилия королі Португалияның жер аударылған Жоаосының арқасында келісім туралы естігенде, ол Винсенс келісім-шарты арқылы Франциямен одақ құрып, өз патшалығының антипапа Климент VII-ге мойынсұнуын қабылдады және үшінші Фернандин соғысын басталды. Фердинанд I патша мен оның кеңесшілері соғысты талқылау үшін Эльваста болған кезде, 1382 жылы 19 шілдеде королева Леонор Телес төрт күн ғана өмір сүрген ұл туды. Бір айдан кейін, 10 тамызда, соғыс Эльвас бейбітшілігімен аяқталды, оның аясында Беатрис пен Кастилияның Жоао I-нің екінші ұлы, болашақ Арагонның Фердинанд I арасында некелесу рәсімі өтті. Сонымен қатар, Батыс шиғырымен діни жағынан бөлінген Португалия Корольдігі антипапа Климентке мойынсұнуға оралды. 1382 жылы Кастилияның Жоао I жесір қалды, ал королева Леонор Телесдің сүйіктісі Орем графы Беатрис үшін жаңа келісім жасады, осы жолы Кастилия королінің өзімен. Фердинанд ұсынылған некеге қынжылды. Бұл Беатристің мұрагерлігін қамтамасыз етуі мүмкін, өйткені ол Португалияның Жоаосы мен оның бауырларының ұмтылыстарын қолдамайтын қуатты көрші монархына одақ болар еді, бірақ екінші жағынан Кастилия королі, Кастилияда тұруға мәжбүр болғандықтан, Португалия ісін королева Леонордың регенттігінде қалдыруға тиіс еді. Неке шарты 1383 жылдың 2 сәуірінде Салватерра де Магоста қол қойылды. Шартта Фердинанд I ұлдары болмаған жағдайда тәж Беатриске өтетіні, ал оның күйеуі Португалия королі атанатыны айтылды. Алайда, екі тарап та Кастилия мен Португалия корольдықтарының біріктірілмейтініне келісті, ал осыны қамтамасыз ету үшін королева Леонор Телес Португалия үкіметінің регенті және басшысы болып қалатын, Беатрис 14 жасқа толған ұл туғанға дейін, ол ата-анасының орнына Португалия үкіметі мен королі атанатын еді. Егер Беатрис баласыз қайтыс болса, тәж басқа гипотетикалық әпкелеріне өтетін, егер олар болмаса, Жоао I Кастилияға және одан оның ұлы ханзада Генрихке өтетін, тағы да Инес де Кастроның балалары мұрагерліктен айырылар еді. Кастилияның мұрагерлігі де белгіленді: егер Жоао мен оның екі ұлының мұрагерлігі сәтсіз аяқталса, тәж оның қарындасы Элеонораға өтетін, ал ол да ұрпақсыз қайтыс болса, Кастилия тағы Португалия королі Фердинанд I мен оның ұрпақтарына өтетін еді. Неке шартын дайындау кезінде Кастилия королі Беатрисқа бөлінген құдалыққа қарсылық көрсетті, сондай-ақ оның ұлдары Португалияда тәрбиеленуі керек емес екеніне, королева Леонор Телес Португалияда регенттік танытуы мүмкін емес екеніне және шекара бекіністері португалдықтардың қолында болуы керек екеніне келіспеді, бірақ ол Португалия Корольдігін ұсынғанын ескере отырып, бұл қарсылықтар екінші деңгейлі деп есептелді және ол келісімге келісті. Кастилия, Арагон, Португалия және Наварр Корольдықтары үшін паптық легаты болған Педро де Луна Эльваста 1383 жылдың 14 мамырында некелесуді бекітті, ал ресми үйлену рәсімі 17 мамырда Бадахос соборында өтті. Келісімге сәйкес келуін қамтамасыз ету үшін 21 мамырда Кастилиялық рыцарьлар мен дін қызметкерлерінің тобы Кастилия королі келісімдерді бұзса, Корольдықтан бас тартуға және оған қарсы күресуге ант берді, ал сондай-ақ Португалиялық рыцарьлар мен дін қызметкерлерінің тобы (олардың ішінде Авиз магистрі) португалдық король келісімді бұзса, сондай ант берді. Кейін Беатрис Салватерра де Магоста келісілген нәрсені өз атынан бекітті. Үйлену тойынан кейін ол күйеуімен бірге Кастилияға көшті. Неке шарты тамыз және қыркүйек айларында Сантарем Кортесіне Беатрис пен Жоао I Кастилияны Португалияның мұрагерлері ретінде қабылдауға ант беру үшін әкелінді, бірақ бұл акттар сақталған жоқ. Сондықтан Беатрис Португалия королі Фердинанд I-нің жалғыз заңды баласы болып қалды.

1383 жылғы дағдарыс1385

Португалия королі Фердинанд I 1383 жылғы 22 қазанда қайтыс болды. Оның жесірі Леонор Телес, Сальватерра шарты мен марқұм монархтың өсиетіне сәйкес, қызының атынан корольдіктің регенттігі мен үкіметін қабылдады. Регент кастильдік петристер тобын сақтап, оппозициялық фракцияны күшейтті, ол регенттің кеңесіне тек португалдық кеңесшілерді ғана қосуды талап етті. Португалия королінің өлімі туралы хабар Кастилияның Иоанн I мен Беатрисқа Торрихоста жетті, олар дереу Сеговиядағы Кортесті жапты. Авиз шебері кастилиялық монархқа хат жазып, оны әйелі арқылы өзіне тиесілі португалдық тәжді алуға және өз атынан регент болуға шақырды. Португалияның Иоанн (Инес де Кастроның тұңғыш ұлы) династиялық қақтығыстардан аулақ болу үшін кастилиялық король оны Толедоның Алказарына қамап, Португалия королінің атағы мен қаруын қабылдады, оны антипапа Климент VII мойындады. Жарлық шығарылды, бірақ Лиссабонда және Эльвас, Сантарем сияқты басқа жерлерде Португалияның Иоаннның пайдасына халықтық наразылық білдірілді. Кастилияның Иоанн I корольдікке ие болу үшін Португалияға әскерлерді кіргізуге шешім қабылдады, бірақ бұл оның кеңесінің кейбір мүшелерінің кеңесіне қарсы болды, себебі бұл Сальватерра шартындағы келісімдерге тікелей қайшы келді. Кастилия королі Иоанн I үшін оның некесі португалдық корольдікке бақылауды сақтауға және ағылшындардың Иберия түбегінде бекінуіне жол бермеуге мүмкіндік берді. Регентке және оның петристтік тобына қарсылықты, сондай-ақ коммерциялық монополия күтімін біріктіре отырып, қараша айының соңында және желтоқсан айының басында Лиссабонда көтерілістер басталды. Авиз шебері регенттің сүйіктісі Оурем графына қол салды, содан кейін Альваро Паис бастаған үкіметке қарсы шаруалар көтерілісі болды. Королева Леонор Телес Лиссабоннан сарайымен бірге қашып, Аленкерге сиынды. Лиссабонда Альваро Паис Авиз шеберінің корольдік регенттігін бірлесіп қабылдауы үшін королеваға үйленуді ұсынды, бірақ ол бас тартты. Кастилия королінің жақын арада келуі туралы хабармен Авиз шебері 16 желтоқсан 1383 жылы корольдіктің қорғаушысы және регенті болып сайланды, Инес де Кастроның тұңғыш ұлы Португалияның Иоаннының құқықтарын пайдаланды. Авиз шебері өзінің кеңесін құрды, онда Жоао дас Реграс канцлер болып тағайындалды, және Англиядан көмек сұрады; ол сондай-ақ Аленкерді қоршауға тырысты, бірақ Леонор Сантаремге қашып кетті, сондықтан ол дереу Лиссабонның қорғанысын дайындау үшін оралды. Сантаремде Леонор Телес әскер жинап, күйеуі Кастилия королінен көтерілісшілерді жеңу үшін көмек сұрады, олар оның регенттігін қабылдамады және қызы Беатрисқа патшайым деп мойын бұрмады. Иоанн I Кастилия Португалиядағы жағдайды бақылауға тырысты, Кастилиядағы регенттік кеңесте Арагонның Альфонсосы, Вильена маркизі, Педро Тенорио (Толедо архиепископы) және Педро Гонсалес де Мендоса (корольдің бірінші мэордомы) болды. 1384 жылдың қаңтар айының басында Иоанн I Беатриспен бірге Сантаремге баратын жолмен Португалияға шабуыл жасады, королева Леонор Телес шақыруын орындады. Осыдан кейін көптеген рыцарьлар мен қамал әкімдері оған және оның әйелі Беатриске құрмет көрсетуге келді, мысалы Сантарем, Оурем, Лейрия, Монтемор-у-Велью, Фейра, Пенелла, Обидуш, Торрес-Ведрас, Торрес-Новас, Аленкер, Синтра, Ароншеш, Алегрете, Амиейра, Кампу-Майор, Оливенса, Портел, Моура, Мертола, Брага, Ланхозу, Валенса-ду-Миню, Мельгасу, Вила-Нова-де-Сервейра, Виана-ду-Каштелу, Понте-де-Лима, Гимарайнш, Каминья, Браганса, Виньяйш, Шавеш, Монтефорте, Мирандела, Каштелу-Родригу, Алмейда, Пенамакор, Гарда, Ковилья және Селорику-да-Бейра және тағы басқалары. Алайда, королева Леонор күйеуіне қарсы сөз байласа бастады, сондықтан оны Тордесильяс монастырына жіберді. Бұл Авиз шеберіне көтерілісті одан әрі ақтауға мүмкіндік берді, өйткені Сальватерра шартының шарттары бұзылған еді, сонымен қатар Леонорды қолдаған дворяндарды бөліп, олардың бірнешеуі, регенттің канцлері Лоуренсу Эанеш Фогаса сияқты, Авиз шеберіне одақтасты. Португалия аристократиясының көпшілігінің қолдауына ие болған Иоанн I Фернандин соғыстарының кастилиялық жеңістерін қайталай алмады және Коимбра мен Лиссабон алдында сәтсіздікке ұшырады. 1384 жылғы 3 қыркүйекте ол өз жақтастарының қалаларындағы гарнизондарды қалдырып, Кастилияға оралды және Франция королінен көмек сұрады. Беатрис де Португалиядан соңғы рет кетіп қалды. Соның ішінде Авиз шебері өзінің қарсыластарынан адал қалаларды басып алуға тырысты, ол Алмада мен Аленкерді алғанмен, Синтра, Торрес-Новас және Торрес-Ведраста сәтсіздікке ұшырады. Одан кейін ол Коимбраға барды, онда 1385 жылғы наурыз айына Кортес шақырған еді. Мұнда Беатрис ата-анасының некесі жарамсыз деп танылғандықтан, заңсыз деп жарияланды, ал 6 сәуірде Авиз шебері Португалияның Иоанн I патшасы болып жарияланды. Кортестен кейін жаңа монарх корольдіктің солтүстігін бақылауға жорыққа шықты, осылайша Виана-ду-Каштелу, Брага және Гимарайншті алды. Иоанн I Кастилия тағы бір рет Португалияға енді, бұл жолы Сьюдад-Родриго және Селорику арқылы, бірақ 1385 жылғы мамыр және тамыздағы Транкозу және Алжубарротадағы әскерлерінің жеңілісі Португалияның королі ретінде өзін тануға кез келген мүмкіндіктің соңына жеткізді. Алжубарротада кастилиялықтардың жеңілісі толық болды: король Сантаремге қашып, содан кейін Тагуш өзенімен Лиссабон маңындағы флотымен кездесті, ал қыркүйекте кастилиялық флот Кастилияға қайтып келді. Португалияның Иоанн I оған қарсы тұрған қалаларды бақылауға алды. Ол Дуэроның солтүстігіндегі аймақты басып алды, онда португалдық рыцарьлар әлі де Беатрис пен Иоанн I Кастилияға адал болды: және маусымның басында Алмейданы.

Португалиямен легитимизм және бітімгершілік

Алжубарротадағы кастильдік апат португал дін қызметкерлерінің Кастилияға ағылуын туғызды, олар Антипапа Климент VII-ге адал болған (оларды күтіп-ұстауды Беатриче патшайым жүзеге асырды, ол сондай-ақ Авиньондағы Антипапалардан олар үшін пайда сұрады) және абыройлы адамдар, олар Португалияға оралуы тиіс болғандықтан, бастапқыда айтарлықтай өтемақы алмады. Алжубаррота сонымен қатар Кастилия королі Петрдің ұрпақтарының – оның қызы Констанция мен күйеуі Джон Гонт, Ланкастер герцогының ұмтылыстарын жаңартты. 1386 жылғы 9 мамырда Португалия мен Англия Виндзор шартын жасады, ал Джон Гонт, оның әйелі және қызы Катерина Ланкастер шілдеде Галисияға келді. Иоанн I Кастилия патшалығы корольдікті қорғауға кепілдік беру үшін дереу Сеговиядағы Кортеске шақырды, сондай-ақ Иннес де Кастроның тұңғыш ұлы Португалияның Иоаннды оңалтты, оған өзінің және әйелінің атынан Португалияның регенттігін сеніп тапсырды, оның мақсаты – оның жартылай бауыры, Португалия королі Иоанн I-нің беделін түсіру болды. Ағыл-португалдық науқанның нәтижесі шамалы болғандықтан және Галисияда қолдау жоғалғандықтан, Джон Гонт пен Джон I Кастилия 1388 жылғы 8 шілдеде Байон шартына қол қойды, оның шарттары бойынша Джон Гонт пен оның әйелі Кастилия тағына қатысты барлық құқығынан бас тартты. Жүз жылдық соғыстың Лейлингхем бітімімен үзілуі 1389 жылғы 23 қарашада Кастилия мен Португалия арасындағы Монсао бітімін тудырды, оған сәйкес екі тарап та басып алған қалалар қалпына келтірілді, бірақ Беатристің династиялық талаптары әлі де шешілмей қалды. Португалияны қайтару Кастилия монархының ойында әлі де болды; 1390 жылы Гвадалахарада Кортес отырысын өткізіп, ол өзінің Кеңесіне Португалияға толық арналу үшін отставкаға кетуді ұсынды. Оның 9 қазандағы өлімі регенттікті құру үшін билік күресіне әкелді, сондықтан Португалия мәселесі 1393 жылы бітімгершілікті жаңартумен кейінге шегерілді. Осы күрес барысында олар король Иоанн I-нің 1385 жылы Селорико да Бейрада жазылған өсиетінде жасаған ережелерін сақтады, ол қазіргі Беатриче патшайымының отбасын экономикалық жағынан қамтамасыз етуді қарастырды. Өсиетте мұрагерлік құқықтың ілімдік бөлігіне де сілтеме жасалды, бірақ олардың мақсаты туралы келіспеушіліктер болды. Оливера Серрано Иоанн I өзінің әйелі Беатришаны Португалияның заңды патшайымы деп танығанын және ол заңды ұрпақтары жоқ өлгендіктен, 1383 жылғы Сальватерра-де-Магос шартының шарттарына сәйкес құқық Генрих III-ге берілетінін көрсетеді, ал Папалық төрешіліктің аталуы тек Беатришаның өлімінен кейін Португалияның мұрагерлік құқықтары Генрих III-ге тиесілі екенін диктантпен бекіту үшін ғана болды. Оливейра Мартинс папқа Кастилия королі қайтыс болғаннан кейін Португалияның билеушісі кім болуы керектігін, бұл Беатришаға немесе оның күйеу баласы Генрих III-ге өту керектігін шешуге тура келгенін көрсетеді. Беатричедің династиялық құқықтары ондаған жылдар бойы Кастилия мен Португалия патшалықтары арасындағы қарым-қатынастарды қалыпқа келтірудің еңсерілмейтін кедергісін құрады, бұл жағдай 1431 жылы Медина-дель-Кампо шартына қол қойылғаннан кейін ғана толық шешілді. Беатришаның Кастилия Корольдігінде болуы Трастамара үйінің Португалияға деген ұмтылысына пайдалы болды, өйткені жесір королева Авиз үйінің заңсыздығына қарсы династиялық заңдылықты білдірді. Генрих III билігі кезінде Кастилияға португалдардың көбірек көшіп кетуі болды, олардың ортақ факторы Авиз үйін қабылдамау болды, және Кастилия королі жер аударылғандарға Португалиядағы жоғалтулары үшін белгілі бір өтемақы берді. Бұл жер аударылғандар Кастилия Корольдігі мен Авиз үйі арасындағы жақсы қарым-қатынасты қабылдамады, сондай-ақ олардың адалдықтарына сәйкес туыстық желілерді сақтауға бейім болды. Осылайша Беатричканың жер аударылған жақтастары Торо немесе Вальядолид сияқты жесір патшайымның ықпалы бар қалаларға қоныстанды. Португалияның Иоанн I-і 1396 және 1399 жылдар аралығында соғыс бастады, ол бейбіт келісімге оңтайлы шарттар енгізді, бірақ оның нәтижелері ол күткендей болмады. 1402 жылғы бітімге қол жеткізген келіссөздерде кастильдіктер Беатришаның құқықтарын сақтап қалуды талап етті және оған Португалияның Иоанн I-нің тұңғыш ұлы Афонсомен некеге тұруды ұсынды, бірақ бұл одақты Португалия королі қабылдамады. Генрих III Португалиядағы мұрагерлік құқықты Португалияның корольдері Фердинанд I мен Кастилияның королі Иоанн I аналық туыстары болғандықтан көтерді. 1406 жылғы Генрих III-нің өлімі Португалиямен қарым-қатынастарда жаңа бағытқа ұшырады. Беатришаның Кастилиядағы өмірі корольдің өсиеті оның үшін жасалған ережелерді сақтау керектігін көрсеткендіктен, өзгермеді, бірақ Кастилия патшалығының үкіметі енді корольдің анасы Катерина Ланкастер және әкесінің інісі, Инфанте Фердинанд арасындағы бірлескен регенттік қолында болды; алайда, олардың саяси айырмашылықтары оның басқаруы үшін Кастилия Корольдігін бөлуге мәжбүр етті. Португалиямен бейбіт келісімге қатысты Катерина өзінің күйеуі, Португалия короліне жақын болды, ал Фердинанд заңдылық позициясын қолдады, бұл Беатриче мен оның кіші күйеу баласы Фердинанд арасындағы достық қарым-қатынасты сақтады. Регенттер арасындағы келіспеушілік Португалиямен бейбіт келісімге кедергі келтірді және бітімгершіліктер тек 1407 жылы жаңартылды. Арагон королі Мартиннің 1410 жылы қайтыс болуы және Фердинандтың Арагон тағына деген ұмтылысы оны Португалияға көбірек келісімді ете түсті. Фердинанд әлі де оның отбасысының династиялық құқықтарының басымдығы мен заңдылығын сақтады, бірақ 1411 жылғы алдын ала шартқа әкелген келіссөздерде династиялық мәселе және Батыс Шілісі басқа да даулы мәселелерден бөлек қарастырылды: кастильдіктер Беатришаның құқықтары немесе Батыс Шілісі үшін Португалиямен соғыс жасамауға уәде берді және Беатришаға адал жер аударылғандардың 1402 жылға дейінгі тәркіленген мүліктеріне немесе өтемақыларына қатысты талаптарын жоюға келісті. Батыс Шілісі мәселесі 1414–1418 жылдарғы Констанц сойылында шешілді. Жаңа сайланған Папа, Мартин V, Португалия королін мойындады, сондықтан 1418 жылғы сәуірдегі Sane Charissumus бұйрығында ол христиан монархтарынан португал монархының сарациндерге қарсы күресіне көмектесуін сұрады. Арагон королі Фердинанд I-нің 1416 жылы қайтыс болуы және Антипапа Бенедикт XIII-нің 1417 жылы шұғыл қызметтен алынуы Беатриша сақтап қалған соңғы қолдауды жойды. Кастилиядағы Альваро де Луна мен Арагон инфантесі, Арагон королі Альфонсо V-тің бауырлары арасындағы билік күресі Португалияны Арагон инфантесін қолдау факторына айналдырды, сондықтан Альваро де Луна осыны ұзақ бейбітшілікпен жоюға тырысты. 1431 жылғы 30 қазандағы Медина-дель-Кампо шарты Беатришаның құқықтары оның өлімімен бірге жойылғанын белгіледі, ал Иоанн II король Фердинанд I Португалия мен Иоанн I Кастилия арасындағы туыстық қатынас арқылы оған тиесілі болуы мүмкін кез келген құқықтан бас тартты. Сонымен қатар, кастильдік король Катерина Ланкастер, Кастилия королінің анасы, және оның жартылай қарындасы, Португалия королінің әйелі Филиппа Ланкастер арасындағы туыстық қатынас арқасында Авиз үйін өзінің отбасының бір бөлігі ретінде қабылдады. Кастилиядағы португал жер аударылғандары Португалияда кез келген құқыққа немесе өтемақыға ие болмады.

Кастилиядағы өмір

1376 жылы Беатриче Кортес де Лейрияда Португалияның мұрагері болып ант бергенде, ол өзінің үй шаруашылығын ұстауға арналған мұраны алды, бірақ оны анасы бақылады. Беатришенің бірінші майордомы – Хуан Фернандес де Андиро болды. Үйленгеннен кейін, аймақтық кірістерді қамтитын орнына, ханшайымның құдайы Кастилия королі I Иоанн Португалия Корольдігін алу мүмкіндігімен қабылдауы тиіс ақшадан тұрды. Күші жоқ кезінде оның күйеуі оның қамқорлығын сақтап қалды, бірақ 1385 жылдан бастап, толыққанды құқыққа ие болғанда, Беатриче өзінің құжаттарына қол қоюға және мөр басуға қабілетті болды. Кастилия королевасы ретінде ол өзінің үй шаруашылығын сақтап, онда Хуан Родригес Портокарреро бірінші майордом қызметін атқарды, ал оның канцлері Гуарда епископы Афонсо Коррея болды, оның орнын заңгер Висенте Ариас де Балбоа басты. Беатришенің Кастилиядағы мұрасы жылдар бойы өзгерді, себебі Кастилия монархтары сол кездегі саяси мүдделерге сәйкес басқа туыстарын марапаттауға міндетті болды. I Иоаннның 1385 жылғы өсиеті Беатришенің мұрасына қатысты кейбір ережелерді қамтыды, бірақ 1392 жылы III Генрихтің регенттік кезінде өсиет қайта қаралып, олар орындалмады. Кастилия королінің әйелі ретінде ол Тордесильяс, Сан-Эстебан-де-Гормас, Куэльяр, Пенафиэль, Медина-дель-Кампо және Ольмедо қалаларына билік етті, бірақ жесір қалғаннан кейін Бежар мен Вальядолидті ғана сақтап қалды. 1396 жылы III Генрих Бежарды Сьюдад-Реаль және Вальядолид мериндасымен алмастырды. Оның I Иоанн Кастильскиймен некесі баласыз болды, бірақ 17 және 18 ғасырлардағы бірнеше шежірелерде және тіпті кейбір қазіргі тарих кітаптарында Мигель есімді ұлы туралы айтылады, бұл, мүмкін, католик монархтарының немересі Мигель да Пазбен шатасудың нәтижесі. Беатриче күйеу баласы Фердинандпен (кейін Арагон королі) жақын қарым-қатынаста болды, оның отбасын қолдады, әсіресе Инфант Генрихті, 1410 жылы Сантьяго орденінің бас шебері болып сайлануына көмектесті. 1419 жылы Беатриче Саламанка университетінің профессоры, кейіннен Кадис епископы Хуан Гонсалес де Севильяны Рим папасы V Мартинге үн сұрау үшін жіберді. Оның өлімі туралы ешқандай құжатталған дәлел сақталмаған, бірақ оның мүлігі таратылды, 1420 жылдан бастап констебль Альваро де Лунаға берілді, ал 1420 жылдың маусым айында Торо тәжге қайта оралғандай болды. Беатрис алдындағы елші ретінде Хуан Гонсалес де Севилья 1420 жылдың сәуірінен бастап өзін осылай атауын тоқтатты. 1423 жылдың сәуір айында Португалиямен жаңа бітімге қол қойылды, онда Беатрис мұрасы мен мұрагерлігі талқыланды, бұл оның қаза болғанын көрсетеді.

Монарх мәртебесі

Беатрис монарх саналсын ба, саналмасын ба деген мәселеде нақты пікір таласы болды. Соңғы онжылдықтарда испан және португал авторларының тарихнамалық бағыты оның 1383 жылғы 22 қазан мен желтоқсанның ортасы аралығында Португалияның титулды королевасы болғанын дәлелдейді. Кейбір тарихшылар Беатристі 1383–1385 жылдары Португалияның патшайымы деп есептейді. 1385 жылғы 21 шілдеде Селорику-да-Бейра қаласында жазылған өсиетінде Джон өзін Португалия королі және корольдіктің мүмкін болатын иесі деп атады, сондай-ақ егер ол әйелінен бұрын қайтыс болса, Рим папасы Беатрис немесе оның ұлы (оның келіні) Генрих Португалияның билеушісі болуы керек деп шешуі тиіс екенін айтты.