Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Tileagd (Mezőtelegd) – Румынияның Кришана аймағындағы Бихор округінде орналасқан коммуна. Ол алты ауылдан тұрады: Bălaia (Кабаласпатак), Călătani (Калотаитяня), Poșoloaca (Посалака), Tileagd, Tilecuș (Телкесд) және Uileacu de Criș (Пуштауйлак).
Tileagd (Mezőtelegd) is a commune located in Bihor County, Crișana, Romania. It is composed of six villages: Bălaia (Kabaláspatak), Călătani (Kalotaitanya), Poșoloaca (Pósalaka), Tileagd, Tilecuș (Telkesd) and Uileacu de Criș (Pusztaújlak).
География
Ол Орадея мен Клуж-Напока арасындағы көркем жолда, Орадеядан 23 шақырым қашықтықта орналасқан. Тилегдке ең жақын қала – 12 км қашықтықтағы Алешд. Тилегдке Орадеядан Алешд, Хуедин және Клуж-Напокаға бағыттарымен күніне үш CFR пойзы қатынайды.
It is on the picturesque road between Oradea and Cluj Napoca, 23 kilometres from Oradea. The closest town to Tileagd is Aleșd, 12 km away. Tileagd is served by three CFR trains daily from Oradea, which continue to Aleșd, Huedin and Cluj Napoca.
Этимология
Оның венгр тіліндегі атауы "телек" сөзінен туындаған, ағылшын тілінде "плот" деген сөздің мағынасын береді және "d" қосымшасымен жазылады. Ауыл туралы ең алғашқы жазба 1294 жылғы нұсқасының 1572 жылғы көшірмесінде Thelegd деген атпен тіркелген, ал кейін 1773 жылы Mező Telegd деп аталған.
Its Hungarian name originates in the word telek which means "plot" in English with a "d" affixture. The first written record about the village was made in a warrant of 1294's copy of 1572 under the name Thelegd and then its name emerged in 1773 as Mező Telegd.
Тарих
13 ғасырдың басында бұл аймақта Удвархелишектен көшіп келген Секелилер тобы тұрды. Олар "Телегд Секелилері" деп аталды, ал Секелюдвархели атауының бастапқысы – олар қоныстанған Телегд аймағының орталығы болды. 1291 жылы Телегди әулетінің негізін қалаушы мұнда қоныс аударды. 1688 жылы ауылдың шетінде Имре Тёкёлидің Курук әскері генерал Гейслерден жеңіліс тапты. 1870 жылы теміржол салынысымен мал және азық-түлік бизнесі дами бастады. Кейін көптеген жаңа өндірістік, қаржылық және басқа да мекемелер ашылды; мысалы, 1890 жылы "Mezőtelegd vidéki Takarékpénztár Rt" деген алғашқы банк; ал 20 ғасырдың басында мұнай өңдеу зауыты мен оған қосымша жұмыстар салынды.
At the beginning of the 13th century, a group of Székelys lived in the area, having moved from Udvarhelyszék. They were called 'Székelys of Telegd' and the first name of Székelyudvarhely which is the centre Telegd, the area they moved into. In 1291, the founder of the Thelegdy family moved to here. In 1688, at the edge of the village, Imre Thököly's Kuruc army was defeated by general Heissler. With the building of the railway line, animal and food businesses started thriving in 1870. Later many new industrial, financial and other institutions were founded; for example, the first bank "Mezőtelegd vidéki Takarékpénztár Rt" in 1890; and an oil refinery and its associated a works were built at the beginning of the 20th century.
Халық саны
1828 жылы оның халқы 1575 адамды құрады. 1900 жылы оның халқы 2508 адамға жетті. Олардың ішінде 2034 венгр, 424 румын, 24 неміс, 13 словак және 13 цыган болды. 2002 жылы оның халқы 3960 адамды құрады. Олардың ішінде 2374 румын, 1016 венгр, 523 цыган және 40 словак болды.
In 1828, it had a population of 1575. In 1900, it had a population of 2508. These included 2034 Hungarians, 424 Romanians, 24 Germans, 13 Slovaks and 13 Gypsies. In 2002, it had a population of 3960. These included 2374 Romanians, 1016 Hungarians, 523 Gypsies and 40 Slovaks.
Атақты тұрғындар
Нагишембат епискобы және Эстергом архиепискобы Миклош Телегди осы жерде туған. Стивен Боцкайдың әйелі Ката Хагимасси осы жерде қайтыс болды.
The bishop of Nagyszombat and the archbishop of Esztergom, Miklós Telegdi, was born here. The wife of Stephen Bocskay, Kata Hagymássy, died here.