Кіріспе

Шағын доғалы аспап

Почет – доғалы аспаптардың шағын түрі. Бұл, негізінен, қалтаға сыятын, кішкентай скрипка тәрізді ағаш аспап, сондықтан оны "почет" (француз тілінде – кішкентай қалта) деп атайды. Ол "қалталық скрипка" деп те белгілі, және 15-шы ғасырдан 19-шы ғасырға дейін, әсіресе 1800-ші жылдары патша сарайларындағы және басқа да мәртебелі орындардағы бишілер мен көше музыканттары қолданған. Бұрын ребек аспабы да осы сияқты қолданысқа ие болған. Жиі кездесетін жаңылыс пікір – почеттер балаларға арналған. Шындығында, олар ересектер үшін жасалған; кішкентай өлшемі үлкен скрипкаларды алып жүру қиын болғанда немесе оларды сатып алуға мүмкіндік болмағанда пайдалануға ыңғайлы болды. Аспаптың корпусы өте кішкентай, бірақ оның тақтасы аспаптың жалпы өлшеміне қарағанда ұзын, мүмкіндігінше оның дыбық диапазонын сақтау үшін. Почеттер түрлі пішінде болады, соның ішінде тар қайық пішіндес, "сардино" деп аталатыны және алмұрт пішіндес түрлері ең көп таралған. Бұл "китара" сөзінің өзгеруінен де пайда болған болуы мүмкін. "Кит" сөзі алғаш рет 16-шы ғасырдың бірінші тоқсанында Англияда қолданылған, ол 1517 жылғы "Төрт элементтің аралықтарында" еске алынған. Бұл сөз бастапқыда сол кезде Англияда қолданылған кішкентай ребекке қатысты болуы мүмкін, бірақ кейін ребек аспабының орнына келген скрипка пішіндес почеттерге тиесілі болды.

Тарих

18 ғасырда көптеген скрипкашылар ыңғайлылығы үшін портшеттерді пайдаланған. Портшет, немесе қалташа скрипкасы, би оқытушылары тек би кезінде ғана емес, сабақ бергенде де қолданған. Көрнекті аспап жасаушы Антонио Страдивари өмірінде бірнеше портшет жасаған, олардың екеуі бүгінгі күнге дейін жеткен, біреуі нашар жағдайда болуы мүмкін, ал екіншісі Париж консерваториясы мұражайында көрсетіліп тұр.

Дыбыс

Пошетка әдетте скрипкадан бір октава жоғары реттеледі. Үш ішекті нұсқасы ең жоғары реттелуге бейім. Операда оларды violini piccoli alla francese ("шағын француз скрипкалары") деп атайды. Тарихи аспаптар жасаушылар мен қалпына келтірушілер бірлестігі, тіпті дыбыс тірегімен де скрипканың дыбысын пошетканың дыбысына толыққанды ұқсату мүмкін емес екенін мәлімдеді, сондықтан оларды бірдей деп санауға болмайды.

Белгілі ойыншылар

Нил Гоу пошеттада ойнағаны мәлім, және ол Инвердегі үйінен жұмыстайтын Блэр қамалына бара жатқанда әрқашан қалтасында біреуін алып жүретін көрінеді. Томас Джефферсон кем дегенде екі пошеттаға ие болған.

Дизайн

Соттық ойын-сауық пен бидің маңызды бөлігі болғандықтан, пошеттер көбінесе экзотикалық ағаштар, тасбақа қабығы немесе азу сияқты қымбат материалдардан жасалған, сондай-ақ күрделі өрнектермен безендірілген. Қайық тәрізді пошет сардино (немесе Германияда Tanzmeistergeige) деп аталады, ал скрипка тәрізді пошет жиынтық деп аталады. Жалпы, пошеттердің корпусы басқа иілімді аспаптарға қарағанда олардың өлшемдеріне шаққанда тар және мойны ұзын болады. Олар көбінесе тақташасыз келеді және төрт немесе үш ішекке ие. Сондай-ақ, олардың арқасы айқын иісті болады. Пошетті скрипка тұқымдасынан ерекшелеудің бір жолы – мойны корпустың жалғасы болып табылады, жай ғана оған бекітілмейді. Тарихи аспаптарды жасаушылар мен қалпына келтірушілер бірлестігі пошеттің ішектерінің одан ұзын болмауы тиіс екенін айтты.