Кіріспе

Француз әншісі (1947–2018)
өз атымен аталған альбомдары

Изабелл Женевье Мари Энн Галл (9 қазан 1947 – 7 қаңтар 2018), кәсіби тұрғыда Франция Галл ретінде танылған, француздық «йе-йе» әншісі. 1965 жылы, 17 жасында, ол Люксембург атынан "Poupée de cire, poupée de son" әнімен «Евровидение» ән байқауының он бірінші додасында жеңіске жетті. Мансабының кейінгі кезеңдерінде ол әнші-әндер авторы Мишель Бергермен жұмыстысымен танымал болды, оған 1976 жылы үйленді. Оның ең табысты синглдері: "Résiste", "Ella, elle l'a" және "Évidemment (France Gall song)".

Ерте өмір

Галл 1947 жылғы 9 қазанда Парижде өте музыкалы отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, лирик Роберт Галл, Эдит Пиаф пен Шарль Азнавурға әндер жазған. Оның анасы, Сесил Бертье, ол да әнші және Поль Бертьедің қызы, Les Petits Chanteurs à la Croix de Bois бірлестігінің негіс қалаушыларының бірі. Отбасының жалғыз қызы Франс екі бауыры – Патрис пен Филипппен бірге өсті. 1963 жылдың көктемінде Роберт Галл қызын әндер жазып, демоларын музыка баспашысы Дени Буржуаға жіберуге ынталандырды. Сол шілдеде ол Париждегі Шанз-Элизе театрында Буржуа алдында өнер көрсетті, содан кейін Буржуа оны дереу келісімшартқа отырғысы келді. Франция кейіннен Philips компаниясымен келісімшарт жасады. Ол кезде Буржуа Серж Генсбур үшін көркемдік директор болып жұмыс істеді және Галл үшін де осы қызметті атқарды. Ол оны француз джаз музыканты, аранжировщик және композитор Ален Горагермен төрт ән жазуға шақырды.

Ерте мансап

Галлдың алғашқы синглі "Ne sois pas si bête" ("Осылай ақымақ болма") эфирге алғаш рет оның 16 жасқа толған күнінде ойнады. Ол қараша айында шықты және 200 000 дана сатылып, хитке айналды. Бірнеше альбомдар шығарған және Мишель Арно мен Жюльет Греко сияқты әншілерге әндер жазған Гайнсбургті Буржуа Галл үшін әндер жазуға шақырды. Гайнсбургтің "N'écoute pas les idoles" ("Бетке қарамайтындықтарға құлақ салба") Галлдың екінші синглі болды; ол 1964 жылдың наурыз айында француз тізімдерінің жоғарғы сатысына көтеріліп, үш апта бойы сол деңгейде тұрды. Сонымен қатар, Галл Бельгиядағы Саша Дистельдің концертінде өнер көрсете отырып, сахнадағы дебютін жасады. Ол Дистельдің бизнес-менеджері, лирик Морис Теземен серіктестік құрды, бұл оған ағылшын тіліндегі хиттердің әдептеулерін орындаған көптеген замандастарынан өзгеше, өзінің ерекше репертуарын жасауға мүмкіндік берді. Ален Горагуердің күрделі оркестрлеуі стильдерді үйлестіріп, джаз, балалар әндері және олардың арасындағы кез келген нәрсені орындауға мүмкіндік берді. Бұл жанрлық қоспаманың мысалдары "Jazz à gogo" (Ален Горагуер мен Роберт Галл жазған) және "Mes premières vraies vacances" (Жак Датен мен Морис Видалин жазған) болды. Галл мен Гайнсбургтің ынтымақтастығы 1964 жылдың жазында "Laisse tomber les filles" ("Қыздарды жалғыз қалдыр") хитімен жалғасты, содан кейін Датен Видалиннің "Christiansen" әні шықты. Гайнсбург сондай-ақ 1964 жылы шыққан Gainsbourg Percussions альбомындағы "Pauvre Lola" трекі үшін Галлдың күлкісін жасырын түрде жазды.

1965 жыл

Бұрын қарсылық көрсеткен Галл 1964 жылдың соңында менеджерлерінің талабына көніп, балаларға арналған ән жазды. Әкесі жазған, ал Джордж Лиферман музыкасын жазған "Sacré Charlemagne" әні 1965 жылы Францияда бірінші, Түркияда бесінші орынды жеңіп алды.

"Евровидение" байқауы

Галл кейін Люксембургті 1965 жылғы «Евровидение» ән байқауында өкілдік етті. Оған ұсынылған он әннің ішінде ол Гейнсбургтің «Poupée de cire, poupée de son» әнін таңдады. 1965 жылғы 20 наурызда Гейнсбург, Галл және Горагер Неапольде өткен ән байқауының финалына қатысты, онда ән репетицияларда «сол кезде байқауда әдетте естілетін әндерден тым алыс болғандықтан» ызылдаған деп айтылды. Тікелей эфирдегі орындалуы Галлдың ең жақсы орындауы болмаса да, бір сыншы Галлдың орындауы «мүлдем жетілмегенін» жазды, екіншісі оның дауысының дұрыс емес екенін және оның денесінің сарғыш түсті болғанын атап өтті. Галл орындағаннан кейін бірден сол кездегі жары Клод Франсуаға қоңырау шалып, ол оған: «Сен қате ән айттың. Сен қорқынышты болдың!» деді. Бірақ ән қазылар алқасына ұнады және Гран-при жүлдесін жеңіп алды.

Жазғы тур

1965 жылы Галл бірнеше ай бойы "Le Grand Cirque de France" ("Францияның Ұлы циркі") – радиошоу мен тікелей цирктің үйлесімі – арқылы Францияда гастрольде болды. Оның синглдері табысты жарияланып, олардың ішінде Гейнсбург жазған "Attends ou va t'en" ("Мені күте тұр немесе кетіп қал") және "Nous ne sommes pas des anges" ("Біз періштелер емеспіз") әндері болды. Ол сондай-ақ Эдди Марней мен Гай Маджентаның "L'Amérique" ("Америка") әнімен де сәтті болды. Стюарт Мейсон Галлдың мансабының осы кезеңін, Еуровидениедегі жеңісімен аяқталуын былай қорытындылады:<blockquote>[A] Көптеген адамдар Галлді франкофон Лесли Гор ретінде қарастырды, ол мазмұны аз, жұмсақ және коммерциялық поп-хиттер жасады, бірақ Галлдың осы дәуірдегі хиттері олардан әлдеқайда жақсы. Осы стандарттарға сәйкес жазбаларды сол кезде тек Франсуаза Арди ғана тұрақты түрде жасады. Галлдың жоғары, демді дауысы шектеулі болғанымен, ол оны барынша пайдаланды. Тіпті "Sacré Charlemagne" сияқты әндер де, француз теледидарындағы балалар шоуының жұлдыздары болған қуыршақтармен дуэт, жұқпалы және көңілді сүйкімділікке ие; "Pense a Moi" джазды балладасы және "Laisse tomber les filles" керемет рок әні сол кезде АҚШ немесе Ұлыбританияда шығарылған кез келген синглдей жақсы болды. Францияда шыққан "Гейнсбург" (Vie héroïque) көркем фильмінде, жазушы-режиссер Джоанн Сфардың графикалық романы негізінде түсірілді.</blockquote>

1966 жыл

1966 жылы оның "Les Leçons particulières" ("Жеке сабақтар") атты балалар әні қылы заманға және наразылыққа себеп болды; Жан Кристоф Аверти өзінің "Les Raisins verts" телебағдарламасында "J'ai retrouvé mon chien" ("Мен итімді таптым") балалар әніне сүйемелдеу үшін төрт аяғымен жүретін ерлер тобына хореография қойғанда да осы жағдай қайталанды. Сондай-ақ 1966 жылы Галл Гинсбург жазған "Les sucettes" ("Сақтықтар") атты тағы бір сәттілі ән шығарды. Ән әнші қыз Анидің анис дәміндегі сақтықтарды ұнататыны туралы болғанымен, әннің мәтініндегі сөздер басқа мағынаны – ауыздық жыныстық қатынасты білдіретін еді. Галл ән шыққан кезде 18 жаста болды және әннің қос мағынасын білмейтінін мәлімдеді. Содан кейін Гинсбург Галлпен бірге өлім жазасына қарсы "Qui se souvient de Caryl Chessman?" ("Кэрил Чессманды еске аласыздар ма?") әнін орындады, бұл ән өлім жазасына кесілген тұтқын туралы айтты. Стюарт Мейсон осы кезең туралы: «Психоделикалық дәуірде Галл, Гинсбургтің жетекшілігімен, Гинсбургтің ең ерекше аранжировкаларымен үйлесетін, күннен-күнге таңғажайып әндер шырқады» деп жазды. Ол көптеген жазбалар жасады, бірақ Норберт Сааданың көркемдік жетекшісі ретінде біртұтас стильді таба алмады. 1969 жылы ол екі бейімдемемен өз жолын таба бастады: бірі итальяндық, екіншісі британдық: "L'Orage/La Pioggia" ("Дауыл"), оны 1969 жылы Сан-Ремо музыка фестивалінде Джиглиола Чинкуеттимен бірге орындады, және Барбара Раскин жасаған "Les Années folles" ("Шақырулы жылдар"). Оның "Des gens bien élevés", "La Manille et la révolution", "Zozoï" және "Éléphants" әндері көбінесе назарсыз қалды. La Compagnie құрылғаннан кейін үш жыл ішінде банкротқа ұшырады, ал негізін қалаушы әнші Хьюг Офрей сәтсіздікті толығымен Норберт Саадаға жүктеді. 1974 жылы "La Déclaration d'amour" Галлдың мансабындағы маңызды өзгерісті білдірген көптеген хиттердің біріншісі болды. Осы уақытта екі суретші ғашық болып, 1976 жылдың 22 маусымында үйленді, бұл екеуі үшін де жалғыз неке болды. Олар үйленгеннен кейін Галл 1992 жылы қайтыс болғанға дейін тек Бергер жазған әндерді ғана орындады. Бұл шоуда Франция "Plus haut que moi" әнінің түпнұсқа бразилиялық (португалдық) нұсқасы – "Maria vai com as outras" әнін орындады. 1979 жылы Галл көптеген адамдар үшін есте қаларлық жаңа шоуға қатысты. Мишель Бергердің музыкалық жетекшісі және квебекші автор Люк Пламондонның сценарийі бойынша жазылған "Starmania" рок-операсы Франциядағы мюзиклдер үшін ерекше сәттілікке қол жеткізді. Шоу Париж Конгресс сарайында бір ай бойы көрсетілді. 1982 жылы Галл Париждегі Спорт сарайында "Tout pour la musique" инновациялық шоуын ұсыну үшін репетиция жасады, бұл шоу электронды музыканы қолдануымен ерекшеленді. "Résiste" және "Il jouait du piano debout" ("Ол тұрып пианино ойнады") әндері француз поп-музыкасының классикасына айналды.

1980 жылдар және гуманитарлық жобалар

1985 жылы Галл Валери Лагранж бастамасымен «Chanteurs Sans Frontières» тобына қосылды. Ол сондай-ақ «S.O.S Éthiopie» ұйымы үшін, Рено басшылығымен Эфиопияға көмек көрсету жұмысына қатысты. Сонымен қатар, ол Париждегі жаңа «Le Zénith» залында үш апталық сәтті концерттер сериясын өткізді, онда «Débranche» («Босаңда»), «Hong Kong Star» сияқты жаңа әндерді орындады, сондай-ақ «Plus haut», «Diego libre dans sa tête» және «Cézanne peint» әндерін акустикалық тұрғыдан керемет орындады. 1985 және 1986 жылдары Галл Бергер, Ричард Берри, Даниэль Балавуан және басқа да музыканттармен бірге «Action Écoles» ұйымының игілігі үшін жұмыс істеді. Бұл ұйым Африка елдерінде ашаршылық пен құрғақшылық басталғанда, Франциядан қажетті азық-түлік жинады. 1986 жылдың 14 қаңтарында Африкаға саяхат барысында Балавуан тікұшақ апатында қаза тапты. 1987 жылы Бергер жазған және Галл орындаған «Évidemment» әні, олардың қайтыс болған досына арналған терең құрмет болды. Ән «Babacar» альбомына енді. Сол альбомдағы «Babacar» әні Галл мен Бергердің Сенегалдың Дакар қаласынан бала асырап алу туралы ойларын көрсетеді, осы ойға оларды баласын Галлға беруді өтінген ана әкелді. «Double Jeu» альбомы жарық көргеннен кейін Галл мен Бергер Париждің әртүрлі орындарында концерттер сериясын жариялады. Алайда, Бергердің 1992 жылдың 2 тамызында жүрек талмасынан қайтыс болуы осы жобаны тоқтатуға жақындатты. Бергердің өлімі Галлға қатты әсер еткенімен, ол олардың жоспарлаған жобасын аяқтауды қалады. Ол Берсидегі өнер көрсетулеріне қатысуға шешім қабылдады және Бергермен бірге жасаған әндерін насихаттады. Ол қыркүйек айында Берсиде өнер көрсетті. Ол орындаған барлық әндер Мишель Бергердің «Double Jeu» альбомынан және олардың дискографиясынан алынған. Бір жылдан кейін ол сахнаға оралып, Париждегі Salle Pleyel-де жаңа музыканттармен жаңа шоуда өнер көрсетті. Репертуарда тек Бергердің әндері болды, бірақ Галл басқалар орындаған әндердің өзіндік нұсқаларын да қосты. 1996 жылы Галл Жан-Люк Годардтан «France» альбомынан алынған «Plus haut» әнінің бейнеклипін түсіруді сұрады. Годар бастапқыда бас тартты, бірақ кейін келісіп, Швейцариядағы Рольдегі үйінің жанында «Plus Oh!» деп аталатын арманды, көркем бейнероликті түсірді. Ол авторлық құқық мәселелеріне байланысты 1996 жылдың 20 сәуірінде француз телеарнасы M6-да бір рет көрсетілді. Лос-Анджелесте бір жыл өткізгеннен кейін, ол 1996 жылы «France» атты сегізінші студиялық альбомын шығарды. Сол жылы ол Париж Олимпиадасында жетекші орындаушы болуға шешім қабылдады. Келесі жылы, 1997 жылы ол зейнеткерлікке шығуын жариялады және француз теледидары үшін соңғы альбомынан әндерді орындап, концерттік шоуды жазды.

Жеке өмір

Галл 1976 жылғы 22 маусымда өзінің әріптесі және ән жазушысы Мишель Бергерге тұрмысқа шықты. Оның қызы Паулин туылғаннан кейін көп ұзамай кілегейлі фиброзбен ауырғаны анықталды. Олар Бергермен бірге медициналық зерттеулердің прогресіне үміт артып, Паулиннің денсаулығы туралы мәліметтерді жұрттан жасыруға келісті. Ол күйеуімен қызына ем табу ниетімен кезекпен жұмыс істеуге уаде берді. Мишель Бергер 1992 жылы 44 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Қызының қазасынан кейін Галл тек сирек ғана қоғамдық шараларға қатысты.

Өлім және мұра

Оның мансабынан қоштасу ретінде 2001 жылы «Франс Галл – Франс Галл» атты деректі фильм түсірілді және сол жылы француз телеарнасынан көрсетілгенде миллиондаған адам осы деректі фильмін тамашалады. Ол 2007 жылы «Франс 2» телеарнасындағы «Tous pour la musique» деректі фильміне қатысып, сахналық қойылым жасады, бұл Мишель Бергердің қайтыс болуының 15 жылдығына арналған шара болды. Ұзақ жылдар бойы емделген, аналық без қатерінен аман қалған Галл 2018 жылдың 7 қаңтарында Нейли-сюр-Сендегі Париждің американдық ауруханасында, бастапқы орны белгісіз қатермен екі жыл күрескеннен кейін инфекциядан 70 жасында қайтыс болды. Ол күйеуі мен қызымен бірге Париждегі Монмартр зиратындағы 20 Авеню Рейчел (29-бөлім) көшесінде жерленді. 2023 жылдың 9 қазанында Google оның 76 жасқа толу күнін және қайтыс болғандығының бес жылдығын Google Doodle арқылы атап өтті.