Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өзбекстан музыкасы елді қалыптастырған әртүрлі ықпалдарды көрсетеді. Ол Таяу Шығыс музыкасына өте ұқсас және күрделі ырғақтар мен өлшемдермен ерекшеленеді. Музыканың елдегі ұзақ тарихы және музыка стилінің, музыкалық аспаптардың көптігіне байланысты Өзбекстан Орталық Азиядағы ең музыкалық түрлі елдердің бірі деп есептеледі.
none
The music of Uzbekistan has reflected the diverse influences that have shaped the country. It is very similar to the music of the Middle East and is characterized by complicated rhythms and meters. Because of the long history of music in the country and the large variety of music styles and musical instruments, Uzbekistan is often regarded as one of the most musically diverse countries in Central Asia.
Өзбекстанның классикалық музыкасы
Қазіргі Өзбекстанның музыкасы өте ұзақ және бай тарихқа ие. Шашмақам, Орталық Азияның классикалық музыка стилі, 16 ғасырдың соңында Бұхара мен Самарқанд қалаларында пайда болған деп саналады. "Шашмақам" термині "алты мақам" деп аударылады және классикалық парсы дәстүрлі музыкасына ұқсас, әртүрлі музыкалық ладтардағы алты бөлімнен тұратын музыкалық құрылымды білдіреді. Суфи поэзиясының үзілістері музыканы бөліп, әдетте төменгі регистрден басталып, бастапқы дыбысқа оралудан бұрын біртіндеп кульминацияға жетеді. 19 ғасырда Түркістан Ресей империясының құрамына енгеннен кейін, түркістандық ұлттық әуендерді жазуға алғашқы әрекеттер жасалды. Орыс музыканттары аймақта музыкалық нотацияны енгізу арқылы осы әуендерді сақтауға көмектесті. 1950 жылдары өзбек халық музыкасының танымалдылығы төмендеді және кеңес үкіметі осы жанрды радиостанцияларда тыйым салды. Бірақ олар музыканы толығымен жойған жоқ. Тыйым салынғанмен, халықтық музыкалық топтар өз музыкаларын өздері орындап, жеке таратуды жалғастырды. Өзбекстан 1990 жылдардың басында КСРО-дан тәуелсіздік алғаннан кейін дәстүрлі өзбек музыкасына қоғамдық қызығушылық қайта жанданды. Бүгінде өзбек теледидары мен радиосы тұрақты түрде дәстүрлі музыка ойнатады. Өзбекстанның халық әртісі Тұрғын Әліматов – өзбек классикалық және фольклорлық композиторы, танбур, дутар және сато шебері. Оның шығармаларына "Сега", "Чоргох", "Бузрук", "Наво" және "Тановар" кіреді. Оның бейнесі ұлттық мақтанышпен байланысты және әлемге өзбек классикалық музыкасының символы ретінде ұсынылған. Тағы бір танымал өзбек композиторы – Мұхаммеджон Мирзаев. Оның ең танымал шығармалары – "Бахор вальсі" ("Көктем вальсі") және "Сарвиноз". "Бахор вальсі" әр көктемде өзбек телеарналары мен радиосында ойналады. Шерали Жұраев – өзбек дәстүрлі музыкасының әншісі. Алайда, ол 2002 жылдан бері өзбек үкіметінің құрметінен айырылып, өзбек теледидарында және қоғамдық орындарда өнер көрсетуіне тыйым салынды. Дегенмен, ол әлі де өзбек тойларында және басқа елдерде сәтті өнер көрсетеді. Соңғы жылдары Юлдуз Усмонова және Севара Назархан сияқты әншілер дәстүрлі әуендерді заманауи ырғақтармен және аспаптармен үйлестіре отырып, өзбек музыкасын әлемдік тыңдарманға жеткізді, сондай-ақ заманауи музыкалық ансамбльдермен де жұмыс істейді. 1936 жылы Ташкентте құрылған Өзбекстанның мемлекеттік консерваториясы – музыканттарды кәсіби даярлау бойынша еліміздің жетекші жоғары оқу орны.
The music of what is now Uzbekistan has a very long and rich history. Shashmaqam, a Central Asian classical music style, is believed to have arisen in the cities of Bukhara and Samarqand in the late 16th century. The term "shashmaqam" translates as six maqams and refers to the structure of music with six sections in different musical modes, similar to classical Persian traditional music. Interludes of spoken Sufi poetry interrupt the music, typically beginning at a low register and gradually ascending to a climax before calming back down to the beginning tone. After Turkestan became part of the Russian Empire in the 19th century, first attempts were taken to record national melodies of Turkestan. Russian musicians helped preserve these melodies by introducing musical notation in the region. In the 1950s, Uzbek folk music became less popular, and the genre was barred from radio stations by the Soviets. They did not completely dispel the music. Although banned, folk musical groups continued to play their music in their own ways and spread it individually. After Uzbekistan gained independence from the USSR in the early 1990s, public interest revived in traditional Uzbek music. Nowadays Uzbek television and radio stations regularly play traditional music. The people's Artist of Uzbekistan Turgun Alimatov is an Uzbek classical and folklore composer, and tanbur, dutar, and sato player. His compositions include "Segah", "Chorgoh", "Buzruk", "Navo", and "Tanovar". His image is associated with national pride and has been presented as the symbol of Uzbek classical music to the world. Another well known Uzbek composer is Muhammadjon Mirzayev. His most famous compositions include "Bahor valsi" ("The Spring Waltz") and "Sarvinoz". "Bahor valsi" is played on Uzbek television and radio channels every spring. Sherali Joʻrayev is a singer of traditional Uzbek music. However, he has fallen out of favour with the Uzbek government, who have banned his performances on Uzbek TV as well as his public performances since 2002. He still performs at Uzbek wedding parties and in other countries to popular acclaim. In recent years, singers such as Yulduz Usmonova and Sevara Nazarkhan have brought Uzbek music to global audiences by mixing traditional melodies with modern rhythms and instrumentation. and contemporary music ensembles. The State Conservatory of Uzbekistan, based in Tashkent and founded in 1936, is the nation's leading higher education institution for the professional training of musicians.
Өзбекстанның қазіргі заманғы музыкасы
Өзбекстанда 1990 жылдардың басынан бері халық музыкасы, поп және рок музыкасы сияқты көптеген танымал музыка түрлері гүлденді. Өзбек поп-музыкасы жақсы дамыған және поп-музыкалық бұқаралық ақпарат құралдары мен түрлі радиостанциялар арқылы кең танылды. Севара Назархан, Согдиана Федоринская, Райхон Ганиева сияқты көптеген өзбек әншілері тек Өзбекстанда ғана емес, сонымен қатар Қазақстан, Ресей және Тәжікстан сияқты ТМД елдерінде коммерциялық сәттілікке қол жеткізді.
Many forms of popular music, including folk music, pop, and rock music, have particularly flourished in Uzbekistan since the early 1990s. Uzbek pop music is well developed, and enjoys mainstream success via pop music media and various radio stations. Many Uzbek singers such as Sevara Nazarkhan and Sogdiana Fedorinskaya, Rayhon Ganieva have achieved commercial success not only in Uzbekistan but also in other CIS countries such as Kazakhstan, Russia, and Tajikistan.
Қатты
Қазіргі уақытта Өзбекстанда рок музыкасы поп музыкаға қарағанда кем танымал. Өзбекстандық металл тобының шамалы да болса танымалы болғаны – Night Wind, ол халықтық металл тобы. Басқа өзбекстандық металл топтары: Iced Warm, Salupa, Zindan және Agoniya (Lang ru).
Currently rock music enjoys less popularity than pop music in Uzbekistan. An Uzbekistani metal band who has some degree of recognition is Night Wind, a folk metal group. Other Uzbekistani metal groups include Iced Warm, Salupa, Zindan, and Agoniya (Lang ru).
Рап
Өзбек жастары арасында рэп музыкасы кеңінен танымал болды. 2000 жылдары Шохрух сияқты рэперлер жастардың арасында өте танымал болды. Бірақ, Өзбек үкіметі рэп музыкасын цензуралайды. Өзбек үкіметі бұл музыка түрі өзбек музыкалық мәдениетіне сай емес деп санай отырып, рэп музыкасын цензуралау үшін арнайы орган құрды.
Rap music has become popular among Uzbek youth. Rappers such as Shoxrux became very popular among young people in the 2000s. However, the Uzbek government censors rap music. It has set up a special body to censor rap music because it believes this type of music does not fit the Uzbek musical culture.
Құралдар
Өзбекстанда көптеген музыкалық аспаптар таралған. Дәстүрлі аспаптардың ішінде:
Many musical instruments are played in Uzbekistan. Traditional instruments include: