Кіріспе

Капитан Дональд Макдональд (шамамен 1724–1760 жж.) Франция үшін, Шотландияда Чарльз Эдвард Стюарттың жағында, ал кейін Квебекте Ұлыбритания үшін күрескен әскери шенеунік.

Өмір

Макдональд (кейде МакДоналл деп те жазылады) – Рэнальд Макдональдтың екінші ұлы, Кланраналдтың 18-ші басшысы. Жас кезінде Францияға жіберілді, онда француз армиясының Корольдік Экосая полкіне офицер болып тағайындалды. 1745 жылы король Людовик XV оны Чарльз Эдуард Стюарттың якобит көтерілісіне көмектесу үшін жіберді. Макдональд Стирлинг қамалын қоршау кезінде жараланды және якобит күштерінің тапсыруынан кейін түрмеге қамалды. Француз офицері ретінде түрмеден босатылып, Францияға оралды. Макдональд Британияның якобит офицерлеріне көрсеткен рақымшылығынан пайдаланып, 1757 жылдың 12 қаңтарында Саймон Фрейзердің 78-ші Фрейзер Хайленд полкінде капитан болып бекітілді. 1758 жылы Макдональд Жеті жылдық соғыстың бөлігі ретінде қоршауда болған Луисбургке сапарлады. Ол 21 шілде күні түнде жарақат алды. Макдональд Квебек қамалын қоршауға қатысты. 1759 жылдың 13 қыркүйегінде ол Сент-Лоуренс өзенінен жоғары көтерілетін жартастарға шабуыл жасау үшін британдықтардың жиырма төрт еріктісінен құралған алғы шепке кірді. Ол француз күзетшілерінің шақыруына француз тілінде жауап беріп, жеткілікті күш жиналып, бекініске шабуыл жасау үшін уақытты ұзартып берді. Бұл өз кезегінде 5000-ға жуық британдық әскерге жартастарға көтеріліп, Ыбырайым жазығында жиналуға мүмкіндік берді. Келесі қыста Макдональдқа бірнеше тәуелсіз тапсырмалар берілді, ол Квебекті қоршап тұрған француз бекіністерін үнемі мазалады. 1760 жылдың 28 сәуірінде Сент-Фой шайқасында Макдональд британдық армияның сол жақ фланкіндегі еріктілер ротасына қолбасшылық етті және шайқас кезінде қаза тапты. Макдональдтың өзінің әскерлері мен қарсыластары тарапынан ұнатпаған қатал офицер болғанына көптеген дәлелдер бар. Ол "Дòмхнаилл Горан" (Дональд Зұлым) деген лақап атын алды. Луисбургте алған жарақатының өзінің әскерлері жасаған қастандық болуы мүмкін деген белгілер де бар. Ол Силлериде қаза тапқанда, денесі қиратылды.