Кіріспе
Құс түрі Коридің шақшақанаты (Calonectris borealis) – Procellariidae теңіз құстары тұқымдасына жататын ірі шақшақанат. Ол Атлант мұхитының шығысындағы тасты аралдарда колониялар құрып көбейеді. Көбею маусымынан тыс уақытта Атлант мұхитында кеңінен таралған. Бұрын оны Скополидің шақшақанатымен бір түр деп есептеген.
Cory's shearwater (Calonectris borealis) is a large shearwater in the seabird family Procellariidae. It breeds colonially of rocky islands in the eastern Atlantic. Outside the breeding season it ranges widely in the Atlantic. It was formerly considered to be conspecific with Scopoli's shearwater.
Таксономия
Коридің бұрандасы 1881 жылы америкалық орнитолог Чарльз Б. Кори Массачусетс штатының Чатем аралынан алынған бір үлгі бойынша ресми түрде сипатталды. Ол *Puffinus borealis* деген екі атауын берді. Коридің бұрандасы қазір 1915 жылы орнитологтар Грегори Мэтьюс және Том Ирдейл енгізген *Calonectris* туысына жатқызылады. Бұл туыстың атауы ежелгі грек тілінде "жақсы" немесе "асыл" деген мағынаны білдіретін *kalos* сөзімен, 1820 жылы неміс натуралисі Генрих Кул бұрандастарды белгілеу үшін қолданған *Nectris* туысының атауымен біріктіреді. *Nectris* атауы ежелгі грек сөзі *nēktris* – "суда жүзуші" деген мағынадан шыққан. *Borealis* атауы латын тілінен келген және "солтүстік" дегенді білдіреді. Бұл түр монотипті саналады: кез келген кіші түрлер танылмайды.
Сипаттама
Бұл суқұс дене мөлшерімен, ұзындығы және қанаттарының енімен анықталады. Жоғарғы бөлігі қоңыр сұр, астыңғы бөлігі ақ, ағартқышы сарғыш түсті. Үлкен суқұстың қоңыр іш бөлігі, қара иықтары мен қара бас қақпағы одан жоқ.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл түр Мадейра, Азор аралдары, Португалиядағы Берленгас архипелагы және Испаниядағы Канар аралдарында көбейеді.
Мінез-құлық және экология
Бұл құс ұзақ сырғанаумен ұшады, және қанаттарын әрқашан иіп, сәл артқа қарай бұрады, мөлшері шамалас үлкен шағаланың қатаң, түзу қанатпен ұшуынан өзгеше.
Өсіру
Олар ашық жерде, тастар арасында немесе сирек жағдайда бір ақ жұмыртқа салатын қуыста ұялайды. Қуысқа түнгі уақытта бару, ірі шағалалардың шабуылдау қаупін азайту үшін жасалады. Жаздың соңы мен күзде көптеген құстар Атлантика мұхитына, Ұлыбритания мен Ирландияның оңтүстік-батыс жағалауына дейін көшіп кетеді. Олар ақпан айында Жерорта теңізіне қайта оралады. Ең ірі колония Мадейра аралдарындағы Саваж аралдарында орналасқан.
Тамақ және азықтандыру
Коридің қиылысуы балық, моллюсктер және ішек-қарғымен қоректенеді, ал олжа іздеу үшін терең (немесе одан да терең) суға сүңгіп түсе алады. Ол балық аулайтын кемелерді іздеп жүріп, шулы төбелес тудырады. Бұл әлеуметтік түр, оны кемелерден немесе жағалаудың қолайлы жерлерінен көптеп көруге болады. Бискай шығанағындағы паромдар осы түрді көруге ең қолайлы орындардың бірі. Теңізде ол үнсіз, бірақ түнде көбею орындарында дауыспен, қылықты қылықтап шу болады.