Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия жазушысы (1896–1981)
Italian writer (1896–1981)
Эухенио Монтале (euˈdʒɛːnjo monˈtaːle; 12 қазан 1896 – 12 қыркүйек 1981) – итальян ақыны, прозашы, редактор және аудармашы, 1975 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.
Eugenio Montale (euˈdʒɛːnjo monˈtaːle; 12 October 1896 – 12 September 1981) was an Italian poet, prose writer, editor and translator, and recipient of the 1975 Nobel Prize in Literature.
Алғашқы жылдар
Монтале Генуяда дүниеге келді. Оның отбасы химиялық өнімдермен сауда жасады (оның әкесі Итало Свево фирмасын жабдықтады). Монтале алты ұлдың ең кішісі болды. Монтале көбінесе өзі оқып білді. Бала кезінде оның қиялын бірнеше жазушылар, оның ішінде Данте Алигьери, және шетел тілдерін (әсіресе ағылшын тілін) оқу, сондай-ақ отбасымен демалыс күндерін өткізген Леванте ("Шығыс") Лигурияның ландшафтары қызықтырды.
Montale was born in Genoa. His family were chemical products traders (his father supplied Italo Svevo's firm). Montale was the youngest of six sons. Montale was largely self taught. Growing up, his imagination was caught by several writers, including Dante Alighieri, and by the study of foreign languages (especially English), as well as the landscapes of the Levante ("Eastern") Liguria, where he spent holidays with his family.
Поэзиялық шығармалары
Монтале оннан астам қысқа лирика антологиясын, поэзия аудармаларының журналын, сондай-ақ бірнеше проза аудармаларын, екі әдеби сын кітабын және бір фантастикалық проза туындысын жазды. Ол шығармашылық жұмысымен қатар Италияның ең ірі газеті Corriere della Sera-ға тұрақты түрде мақалалар жазып, әдебиет, музыка және өнер салаларындағы көптеген мәселелерді қамтыды. Ол Дантенің «Құдайлық комедиясына» алғы сөз жазды, онда Дантенің сенімділігі, оның көрегендігі және әділ қиялы туралы айтқан. 1925 жылы антифашистік зиялылар манифестіне қол қойды. Монталенің жеке саясаты Пьеро Гобетти мен Бенедетто Кроче ұстанған либерализмге жақын болды. Ол Гобеттидің «Il Baretti» әдеби журналына үлес қосты. Монталенің туындылары, әсіресе 1925 жылы жарық көрген «Керекшелер сүйектері» («Ossi di seppia») атты алғашқы поэзия жинағы, оны заманауи өмірден алшақтап, табиғаттың уақытша уединиде тыныс тапқан антифашист ретінде көрсетеді.
Montale wrote more than ten anthologies of short lyrics, a journal of poetry translation, plus several books of prose translations, two books of literary criticism, and one of fantasy prose. Alongside his imaginative work he was a constant contributor to Italy's most important newspaper, the Corriere della Sera, for which he wrote a huge number of articles on literature, music, and art. He also wrote a foreword to Dante's "The Divine Comedy", in which he mentions the credibility of Dante, and his insight and unbiased imagination. In 1925 he was a signatory to the Manifesto of the Anti Fascist Intellectuals. Montale's own politics inclined toward the liberalism of Piero Gobetti and Benedetto Croce. He contributed to Gobetti's literary magazine Il Baretti. Montale's work, especially his first poetry collection Ossi di seppia ("Cuttlefish Bones"), which appeared in 1925, shows him as an antifascist who felt detached from contemporary life and found solace and refuge in the solitude of nature.
Жаңа поэзияның антиконформизмі
Монтале 1927 жылы Флоренцияға көшіп, баспагер Бемпорадтың редакторы болып жұмыс істеді. Флоренция сол дәуірдегі итальян поэзиясының алқабы болды, Дино Кампананың «Canti orfici» (1914) және Унгареттидің «Lacerba» журналындағы алғашқы өлеңдері осы қалада жарық көрді. Умберто Саба мен Винченцо Кардарелли сияқты басқа да ақындар жоғары бағаланды. 1929 жылы Монталеден Gabinetto Vieusseux кітапханасының төрағасы болуы сұралып, 1938 жылы фашистік үкімет оны осы қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Осы кезге дейін Монтале поэзиясы фашистік режимнің әдеби стиліне қарсы наразылық білдірді. Ол «Solaria» журналымен ынтымақтастық етті және (1927 жылдан бастап) Пиацца Витториядағы (қазір Пьяцца делла Република) «Le Giubbe Rosse» («Қызыл жакеттер») әдеби кафесіне жиі баратын. Күніне бірнеше рет кафеге келіп, ол Карло Эмилио Гадда, Артуро Лория және Элио Витторини (барлығы журналдың негізін қалаушылар) сияқты жазушылар тобының орталық тұлғасына айналды. Ол сол кездегі барлық маңызды әдеби журналдарға жазды. Қаржылық қиындықтар мен биліктің талап еткен әдеби және әлеуметтік біркелкілікке қарамастан, Флоренцияда Монтале өзінің ең жақсы антологиясын – «Le occasioni» («Мүмкіндіктер», 1939) жариялады. 1933 жылдан 1938 жылға дейін ол Италияға қысқа мерзімге келіп тұратын Данте зерттеушісі, американдық еврей ғалымы Ирма Брандейспен махаббатқа толы қарым-қатынаста болды. Брандейске ғашық болғаннан кейін Монтале оны Дантенің Беатрисі секілді делдал тұлға ретінде бейнеледі. «Le occasioni» Брандейске жасалған көптеген сілтемелерді қамтиды, мұнда ол Клиция (senhal) деп аталады. Франко Фортини Монталенің «Ossi di seppia» және «Le occasioni» шығармаларын 20 ғасыр итальян поэзиясының биік белесі деп бағалады. Дантеге деген Монталенің құрметін бөліскен Т. С. Элиот оның поэзиясына осы кезеңде зор әсер етті; шындығында, Элиоттың жаңа өлеңдерін Монталеге Марио Праз көрсеткен, ол кезде Манчестерде оқытумен айналысты. Монтале поэзиясында қолданған объективті коррелятив тұжырымы, әлдебір Т. С. Элиоттың ықпалында болды. 1948 жылы Элиоттың алпысыншы туған күніне арналған Монтале «Элиот және біз» атты мерекелік эссесімен құттықтау жинағына үлес қосты.
Montale moved to Florence in 1927 to work as an editor for the publisher Bemporad. Florence was the cradle of Italian poetry of that age, with works like the Canti orfici by Dino Campana (1914) and the first lyrics by Ungaretti for the review Lacerba. Other poets like Umberto Saba and Vincenzo Cardarelli had been highly praised. In 1929 Montale was asked to be chairman of the Gabinetto Vieusseux Library, a post from which he was expelled in 1938 by the fascist government. By this time Montale's poetry was a reaction against the literary style of the fascist regime. He collaborated with the magazine Solaria, and (starting in 1927) frequented the literary café Le Giubbe Rosse ("Red Jackets") on the Piazza Vittoria (now Piazza della Repubblica). Visiting the café often several times a day, he became a central figure among a group of writers there, including Carlo Emilio Gadda, Arturo Loria and Elio Vittorini (all founders of the magazine). He wrote for almost all the important literary magazines of the time. Though hindered by financial problems and the literary and social conformism imposed by the authorities, in Florence, Montale published his finest anthology, Le occasioni ("Occasions", 1939). From 1933 to 1938 he had a love relationship with Irma Brandeis, a Jewish American scholar of Dante who occasionally visited Italy for short periods. After falling in love with Brandeis, Montale represented her as a mediatrix figure like Dante's Beatrice. Le occasioni contains numerous allusions to Brandeis, here called Clizia (a senhal). Franco Fortini judged Montale's Ossi di seppia and Le occasioni the high water mark of 20th century Italian poetry. T. S. Eliot, who shared Montale's admiration for Dante, was an important influence on his poetry at this time; in fact, the new poems of Eliot were shown to Montale by Mario Praz, then teaching in Manchester. The concept of the objective correlative used by Montale in his poetry, was probably influenced by T. S. Eliot. In 1948, for Eliot's sixtieth birthday, Montale contributed a celebratory essay entitled "Eliot and Ourselves" to a collection published to mark the occasion.
Әлеммен үйлесімсіздік
1948 жылдан өліміне дейін Монтале Миланда өмір сүрді. Соғыстан кейін ол либералды Partito d'Azione партиясының мүшесі болды. Corriere della Sera газетінде музыкалық редакторы болып жұмыс істеген, сондай-ақ Израильге репортер ретінде сапар шекті, онда Рим папасы VI Павелдің сапарын баяндады. Оның журналистік еңбектері "Fuori di casa" ("Үйден тыс", 1969) жинағында топтастырылған. "La bufera e altro" ("Дауыл және басқа да нәрселер") 1956 жылы жарық көрді және Монталенің ең танымал поэзиясының аяқталуын білдірді. Бұл шығармада оның Клиция кейіпкеріне 1950 жылдары Монталемен қарым-қатынаста болған жас ақын Мария Луиза Спацианиге негізделген "Ла Вольпе" ("Түлкі") қосылады. Дегенмен, бұл томда Гитлерге қарсы тұрған құс-құдай ретінде бейнеленген, түрлі өлеңдерде суреттелген Клиция да бар. Бұл оның ең ұлы өлеңдерінің қатарына жатады. Оның кейінгі туындылары – "Xenia" (1966), "Satura" (1971) және "Diario del '71 e del '72" (1973). Монталенің кейінгі поэзиясы оның ерте шығармаларына сыншылардың пікірін және оны қоршаған әлемнің үнемі өзгеруін сарказм мен ирониямен баяндайды. "Satura" шығармасында оның әйелі Друзилла Танзиге арналған терең ойлы элегия бар. Ол өліміне дейін Клиция туралы бірнеше толқынды өлеңдер жазды. Сол кезде Монталенің даңқы бүкіл әлемге тараған еді. Ол Милан (1961), Кембридж (1967), Рим (1974) университеттерінен құрметті доктор атағын алды және Италия Сенатының өмірлік сенаторы болып тағайындалды. 1973 жылы ол СР Македониядағы Струга қаласында өткен Струга поэзия кештерінің Алтын гүлдестесімен марапатталды. 1975 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алды. Монтале 1981 жылы Миланда қайтыс болды. 1996 жылы "Posthumous Diary" ("Постмус күнделігі") атты туынды жарық көрді, онда Монталенің өлімінен бұрын жас ақын Аннализа Чиманың көмегімен "жинақталған" деген мәлімдеме жасалды; сыншы Данте Изелла бұл туындының нақты емес деп санайды. Жозеф Бродский "Данте көлеңкесінде" атты эссесін Евгений Монталенің лирикалық поэзиясына арнады.
From 1948 to his death, Montale lived in Milan. After the war, he was a member of the liberal Partito d'Azione. As a contributor to the Corriere della Sera he was music editor and also reported from abroad, including Israel, where he went as a reporter to follow Pope Paul VI's visit there. His works as a journalist are collected in Fuori di casa ("Out of Home", 1969). La bufera e altro ("The Storm and Other Things") was published in 1956 and marks the end of Montale's most acclaimed poetry. Here his figure Clizia is joined by La Volpe ("the Fox"), based on the young poet Maria Luisa Spaziani with whom Montale had an affair during the 1950s. However, this volume also features Clizia, treated in a variety of poems as a kind of bird goddess who defies Hitler. These are some of his greatest poems. His later works are Xenia (1966), Satura (1971) and Diario del '71 e del '72 (1973). Montale's later poetry is wry and ironic, musing on the critical reaction to his earlier work and on the constantly changing world around him. Satura contains a poignant elegy to his wife Drusilla Tanzi. He also wrote a series of poignant poems about Clizia shortly before his death. Montale's fame at that point had extended throughout the world. He had received honorary degrees from the Universities of Milan (1961), Cambridge (1967), Rome (1974), and had been named Senator for Life in the Italian Senate. In 1973 he was awarded the Golden Wreath of the Struga Poetry Evenings in Struga, SR Macedonia. In 1975 he received the Nobel Prize for Literature. Montale died in Milan in 1981. In 1996, a work appeared called Posthumous Diary (Diario postumo) that purported to have been 'compiled' by Montale before his death, with the help of the young poet Annalisa Cima; the critic Dante Isella thinks that this work is not authentic. Joseph Brodsky dedicated his essay "In the Shadow of Dante" to Eugenio Montale's lyric poetry.