Кіріспе

Шотланд министрі

Джон Майкл Уэльш Иронгрейлік (шамамен 1624–1681) – шотландтық Келісім қозғалысының жетекшісі болған. 20 ғасырдың басындағы жазушы Данлоп былай дейді: "Иронгрейлік Джон Уэлш туралы ескертпелердің жоқтығы таңғаларлық, өйткені ол Руллион Грин шайқасынан бастап Ботвелл көпіріне дейін Шотландиядағы ең белгілі Келісім министрі болды. Егер ол Грассмаркетте Алланы дәріптеген болса, немесе Клэверхаус драгундарымен болған қақтығыста қаза тапса, тіпті оның досы Троквирлік Блэкэддер сияқты Басс тасында түрмеде отырса, оның өмірін жазуға бір ізгі жан қол созған болар еді." Данлоп сондай-ақ былай деп жазды: "Уэлштің өміріне қатысты оқиғаларды Водроу мен Кирктонның еңбектерінен, Карл II патшалығының хаттары мен мемлекеттік құжаттарынан іздеу керек. Британ мұражайында оны іздеуге екі апта жұмсағаннан кейін, мен Клэверс пен оның драгундарына көңіл білдіремін. Джон Уэлш мырза – өте жасырын тұлға."

Ерте өмір және қызметі

Джон Уэлш, шамамен 1624 жылы туған, Джозиас Уэлштің ұлы, Темплпатрик, Антрим графтығының пасторы, Айрлық Джон Уэлштің немересі және Джон Нокстың шөбересі болған. Ол 1647 жылы Глазго университетін магистр дәрежесімен бітірді және 1653 жылғы 21 қаңтарда Дамфриширдегі Клуден суының жанындағы Иронгрейге қабылданды. Неварк және Алмагиллдің иесі Дэвид М'Бриар, Кирккдбрайттың Стюартриясының депутаты, 1662 жылғы маусымда Миддлтонның Парламентін "маскүнем Парламент" деп атады деп айыптады, бірақ куәлердің жауабы үйлеспегендіктен ақталды. Эпископалдық қайта орнатылғаннан кейін көп ұзамай ол қызметінен алынды. Оның қауымы жаңа пастордың орналасуына қарсылық көрсету үшін күш қолданды. Тарихи кеңес өз қалауын күшпен жүзеге асырды. Джон Уэлштің 1663 жылғы ақпанда Иронгрейден қуылғаны болжамдалады. Ол Корсактың Джон Нилсонынан пана тапқан сияқты, онда басқа қуылған уағызшылар, Киркпатрик Дурхемнің Габриэль Сэмплі мен Трокердің Блэкэддері де баспана тапты. Қуылған пасторларға өздерінің приходтарынан жиырма шақырымнан аспайтын қашықтықта, Эдинбургтен немесе кез келген кафедралық шіркеуден алты шақырымнан аспайтын қашықтықта, немесе кез келген патшалық қаладан үш шақырымнан аспайтын қашықтықта тұруға тыйым салынды. "Бұл шарттарды ең білгір географияшы да орындау қиын", - деп атап өткен Водроу. Уэлштің жағдайында бұл шарттар орындалды деуге болады. Корсакта Уэлштің бірінші әйелі қайтыс болды. (Водроу II, 4, 5, 6, Вейчтің естеліктері, Blackadder 24.) Бәлкім, Уэлш "Иронгрейге 50 екі нұсқау" атты памфлетін де Корсакта жазған шығар.

Ауладағы уағыздау және Руллион Грин

Уэльс заңға қарсы далада уағыз айтуды бастағандардың бірі болды, тіпті ол Келісімділердің далалық жиындарындарын ұйымдастырушы деп есептеледі. 1666 жылдың қаңтар айында ол Семпл мен Блэкэддермен бірге Құпия Кеңеспен ізгілікке алынды. "Атап айтқанда, аталған Джон Уэльс мырза аптасына кем дегенде бір рет Дамфрис пресвитериінің Айронгрей ауылында уағыз айтуға тырысады, ал ол және оның жиындарына қатысушылар қылыштар мен тапаншалармен қаруланған күйде жиналады; осындай жиындарда ол наразы адамдар әкелген балаларды крещение рәсімімен шомылдырады." Ол Джон Блэкэддермен бірге Бишоп орманында, Ирронгрейде 3000-6000 адамға қатысты діни тағайындама жасаған. Скеуч төбесінде ескерткіш пен қауымдық тастар сақталған. Ол, мүмкін, далалық уағыздаушылардың алғашқысы болған; Пентленд көтерілісіне қатысты және Руллион Гринде Дейллдің жасағынан қашып кетті. Уэльс шайқаста болды және көтерілісшілердің басшысы полковник Уоллеспен бірге қалды. Ол Уоллеспен бірге Голландияға қашқан-қашпағаны белгісіз, бірақ шамамен екі жыл бойы одан ешқандай хабар болған жоқ. Осы шайқаста Скаар және Корнлиден есімдері Уэльспен бірдей екі адам қатысқан. Олар Пентлендтен кейін кешірім алғандардың қатарында болды.

Фиф қаласында

Ол Фифте әртүрлі топтардан жиналған үлкен жұртшылыққа уағыз айтты. Бір күні Джон Уэлш Сент-Эндрюс қаласының жанындағы Кинкеллде көп адамға уағыз жасады. Сэр Джеймс Стендфилдтің ұлы, Сент-Эндрюс университетінің студенті Филипп Стендфилд уағызды тыңдап, уағыздаушыға тиген бір нәрсені лақтырды. Уэлш: "Мәсіхке осылай қорлауды кім жасағанын білмеймін, бірақ ол кім болса да, оның өлімі бүгін менің уағызымды естуінен гөрі ауыр болады", - деді. Бұл сөз рас болды, себебі жас жігіт кейін әкесін өлтіргені үшін дарға асылды.

Солтүстік Англияда

Роберт Трейл онымен көп уақыт өткізді. Англияда ол Карлайлда біраз уақыт өткізді. 1671 жылдың тамызында ол Нортумберлендте болды, онда, Водроудың айтуынша, "біршама уақыт өте жайлы тұрды". Ол "Твид өзені ортасынан қатып қалғанда уағыз айтты, бұл оның екі елдің наразылығын болдырмау үшін болған жол болды, немесе екі мемлекет оның қылмысы үшін дауласуы мүмкін". 1677 жылы ол Иронгрейдегі Скеохиллде Қасиетті Тамақ рәсімін өткізді, сол жерде әлі де "Қасиетті Тамақ тастары" көрсетіліп тұрады. Ол Драмклог және Ботвелл көпірі шайқасында болды.

Шотландияға оралу

1677 жылдың көктемінде Уэльс және басқа да Ода жасаушы уағыздаушылар Шотландияға қайта келді. Блэкадер мен Ридделмен бірге ол Тевиотдейлдегі Экфордта қасиетті тағам (коммуния) өткізді.

Отбасылық өмір

Ол 18 ақпанда 1653 жылы Холирудта Элизабет Сомервиллға тұрмысқа шықты, ол Корсокта қайтыс болды. Содан кейін 1674 жылы аты белгісіз әйелге қайта үйленді. Ұлы: Эдвард Александр Уэльс, Сара Гейнсқа үйленген: Немересі: Роберт Александр Уэльс, Джудит Баррға үйленген: Шөбересі: Джон Роберт Уэльс, Энн Элизабет Хеггертиге үйленген: Екінші шөбересі: Уильям Патрик Уэльс, Джоанна Клаулланға үйленген: Үшінші шөбересі Майкл Патрик Уэльс, Мэри Энн Даннға үйленген.