Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Метаэтикалық теория
Meta ethical theory
Когнитивизм – бұл метаэтикалық көзқарас, ол этикалық мәлімдемелер пікірлерді білдіреді және демек, олар шын немесе жалған болуы мүмкін (олар шындыққа қабілетті), ал нонкогнитивистер оны жоққа шығарады. Когнитивизм – өте кең тезис, ол (басқа көзқарастармен қатар) моральдық реализмді (этикалық мәлімдемелер әлемнің санадан тәуелсіз фактілері туралы пікірлерді білдіреді деп санайды), этикалық субъективизмді (этикалық мәлімдемелер адамдардың көзқарастары немесе пікірлері туралы пікірлерді білдіреді деп санайды) және қате теориясын (этикалық мәлімдемелер пікірлерді білдіреді деп санайды, бірақ олардың барлығы жалған, олардың мәні қандай болса да) қамтиды.
Cognitivism is the meta ethical view that ethical sentences express propositions and can therefore be true or false (they are truth apt), which noncognitivists deny. Cognitivism is so broad a thesis that it encompasses (among other views) moral realism (which claims that ethical sentences express propositions about mind independent facts of the world), ethical subjectivism (which claims that ethical sentences express propositions about peoples' attitudes or opinions), and error theory (which claims that ethical sentences express propositions, but that they are all false, whatever their nature).
Шолу
Ұсыныстар – мағыналы жариялау сөйлемдердің (бірақ сұрақ немесе бұйрық сөйлемдердің емес) білдіретін нәрсесі. Әртүрлі тілдердегі әртүрлі сөйлемдер бір ұсынысты білдіре алады: "қар ақ" және "Schnee ist weiß" (неміс тілінде) екеуі де қардың ақ екенін көрсетеді. Осы терминологияны қолданатын философтардың көпшілігі ұсыныстардың, нақты айтқанда, шын немесе жалған болатынына (ақиқат мәнін тасалайтынына; олар шындықты тасалайды) сенеді. Ұсынысты білдірудің мәнін жақсырақ түсіну үшін, оны ұсынысты білдірмейтін нәрсемен салыстырыңыз. Мысалы, дүкен сатушысы ұры шоколад алып қашқанын көрсін. Сатушы "Эй!" деп айғайлайды. Бұл жағдайда "Эй!" ұсынысты білдірмейді. Бұл айғайда "ол ұры", "ұрылық жасау дұрыс емес", "сол ұрыны тоқтатыңыз" немесе "сол ұры мені қатты ашуландырады" дегендей ештеңе жоқ. Дүкен иесі шын немесе жалған болуға болатын ештеңе айтпайды. Демек, дүкен иесі білдірген нәрсе – ұсыныс емес. Бәлкім, ол эмоциялық күйді білдіруі мүмкін. Дүкен иесі таңғалып, ашуланып, "Эй!" деп айғайлайды. Этикалық когнитивистер этикалық сөйлемдер ұсыныстарды білдіреді дейді: мысалы, "Мәриям жақсы адам" немесе "ұрлық пен жалған айту әрқашан дұрыс емес" деген сөздер шын немесе жалған болуы мүмкін. Когнитивистер бұл сөйлемдер тек сезімдерді білдірмейді, мысалы, "Эй!" немесе "Мәриямға сәлем!" дейтіндей емес; олар шын немесе жалған болуы мүмкін ұсыныстарды білдіреді. Туынды түрде, когнитивист немесе реалист этикалық сөйлемдердің өзі шын немесе жалған дейді. Керісінше, егер "Мәриям жақсы адам" сияқты сөйлемдер шын да, жалған да бола алмайды деп есептесе, онда ол когнитивист емес.
Propositions are what meaningful declarative sentences (but not interrogative or imperative sentences) are supposed to express. Different sentences, in different languages, can express the same proposition: "snow is white" and "Schnee ist weiß" (in German) both express the proposition that snow is white. A common belief among philosophers who use this jargon is that propositions, properly speaking, are what are true or false (what bear truth values; they are truthbearers). To get a better idea of what it means to express a proposition, compare this to something that does not express a proposition. Suppose someone minding a convenience store sees a thief pick up a candy bar and run. The storekeeper manages to exclaim, "Hey!" In this case, "Hey!" does not express a proposition. Among the things that the exclamation does not express are, "that's a thief there"; "thieving is wrong"; "please stop that thief"; or "that thief really annoys me." The storekeeper isn't saying anything that can be true or false. So it is not a proposition that the storekeeper is expressing. Perhaps it is an emotional state that is being expressed. The storekeeper is surprised and angered, and expresses those feelings by saying, "Hey!" Ethical cognitivists hold that ethical sentences do express propositions: that it can be true or false, for example, that Mary is a good person, or that stealing and lying are always wrong. Cognitivists believe that these sentences do not just express feelings, as though we were saying, "Hey!" or "Yay for Mary! "; they actually express propositions that can be true or false. Derivatively, a cognitivist or a realist would say that ethical sentences themselves are either true or false. Conversely, if one believes that sentences like "Mary is a good person" cannot be either true or false, then one is a non cognitivist.