Кіріспе

Дәмді Минкабау ет тағамы

Ренданг ( /rɛnˈdæŋ/ ) – Минкабау халқының тағамы. Бұл бай, ет негізіндегі тағам, ол бірнеше сағат бойы баяу пісіріледі, кокос сүтінде қайнатылады және шөптер мен дәмдеуіштер қоспасымен дәмделеді. Сұйықтықтар буланып, ет қара қоңыр түске енеді және жұмсақ болады, оның үстіне карамельденіп, мол дәммен сіңеді. Ренданг Индонезияның Батыс Суматра аймағындағы Минкабау өңірінде пайда болған. Ол Индонезия асүйінен Малайзия, Сингапур, Бруней және Филиппин сияқты көршілес Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінің асүйлеріне тарады. Ренданг сондай-ақ Индонезия, Малайзия, Сингапур және Брунейдегі малай қауымдастықтарында, сонымен қатар Филиппиндегі Маранао халқы арасында дәстүрлі түрде ұсынылады.

Тарих

Ренданның шығу тегі 15 ғасырдан бұрын Батыс Суматраға келген үнді саудагерлерінің байланысына дейін жетеді. Миңқаңбауға қатысты голланд мұрағаттарында екінші мыңжылдықтың басында Үндістан мен Батыс Суматра арасындағы тұрақты байланыс туралы мәліметтер бар, осылайша солтүстік үнді кариі ренданның алға құрылған нұсқасы болуы мүмкін деген болжам жасалады. Миңқаңбау халқы үнді кариін гулай деп қабылдады, ол каридің жергілікті түрі. Содан кейін Миңқаңбау халқы осы гулайды одан әрі пісіріп, калио дайындады, ол қалың ренданның алғашқы түрі болды. Бұл пісіру процесі қалыңдап, ренданға айналғанға дейін жалғасты. Андалас университетінің тарихшысы, профессор Густи Аснанан, ренданның аймақта 16 ғасырда Миңқаңбау саудагерлері Малаккаға сауда жасап, көші-қон бастаған кезде тарала бастағанын айтады. "Сумтрадағы өзен арналары арқылы сапар көп уақыт алғандықтан, ұзақ сапарға жарамды, сақтауға ыңғайлы құрғақ рендан өте қолайлы." Рендан Суматраның Миңқаңбау аймағында пайда болды және рендан жасау Миңқаңбау таулы аймағынан Мандалинге, Риауға, Джамбиге, содан кейін Малакка мен Негери Сембиланға тарады, нәтижесінде рендан дайындаудың әртүрлі дәстүрлері пайда болды. 1946 жылғы Индонезия Ұлттық революциясы кезінде Индонезияның бірінші ханымы Фатмавати, Сукарноның әйелі, Йогьякарта маңындағы Индонезия Республикасының азаттық күрескерлерінің рухын көтеру үшін рендан пісіріп жіберді. Үй шаруасындағылардың қарсылығына қарамастан, ол сиыр етін сатып алуға талап етіп, жүкті болғанына қарамастан, өзі бекақпен базарға барды. Ренданның танымалдылығы Миңқаңбау халқының марантау (көшпенділік) мәдениетінің арқасында бастапқы аймағынан кеңінен тарады. Қазіргі заманда Миңқаңбау халқы шетелге шығып, Индонезияның басқа қалаларында және көрші елдерде мансап құруға көшіп барады. Падаң мейрамханалары, Индонезия қалаларында кең таралған Миңқаңбау асханалары, Миңқаңбау стиліндегі рендан мен басқа да Падаң тағамдарын Индонезия, Малайзия, Сингапур және бүкіл әлемге таныстырып, танымал етті.