Кіріспе

Нейрокраниумның сүйектері Уақытша сүйектер бас сүйектің қабырғаларында және негізінде, сонымен қатар ми қабығының уақытша бөліктерінің жанында орналасқан. Бас жағындағы маңдайлармен жабылған уақытша сүйектер құлақ мүшелерін қамтиды. Миға және одан шығатын ірі қан тамырларымен қатар, төменгі жеті ми жүйкесі уақытша сүйек арқылы өтеді.

Құрылымы

Сөңке сүйек төрт бөліктен тұрады: қабыршақтық, мастоидтық, тасбас сүйек және барабаншалық бөліктер. Қалған сүйекке қатысты ең үлкен және ең жоғары орналасқан бөлік – қабыршақтық бөлік. Зығыр процессі – қабыршақтық бөліктің төменгі аймағынан сүйіп шығып, зығыр сүйегімен бунақ жасайтын ұзын, доға тәрізді өсінді. Қабыршақтық бөліктің артқы-төменгі жағында мастоидтық бөлік орналасқан. Қабыршақтық және мастоидтық бөліктерге біріккен, тасбас және мойыншеке сүйектерінің арасында пирамида пішіндес тасбас бөлік жатыр. Барабаншалық бөлік салыстырмалы түрде кішкентай, қабыршақтық бөліктен төмен, мастоидтық бөліктен алдында және тілше процесінен жоғары орналасқан. Тілше, грекше stylos сөзінен алынған, құлақ сілекей безі мен ішкі жақсылық тамыры арасында төменге және алға-ішке қарай бағытталған, фаллик пішіндес тірек. Тілше байламның қальцификациялануынан тілше процессінің ұзаруы немесе бұрылысуы Игл синдромы деп аталатын жағдайға алып келуі мүмкін.

Даму

Уақытша сүйек сегіз орталықтан сүйектеледі, ішкі құлақ пен барабанша жақ сүйектерінен басқа: біреуі – сквама үшін, оның ішінде зегзиматтық өсінді, біреуі – барабан бөлігі, төртеуі – петроз және мастоид бөліктері, және екеуі – стилоидтық өсінді. Туа бітуге жақын [сурет 6] уақытша сүйек үш негізгі бөліктен тұрады:
Сквама бір ядродан мембранада сүйектеледі, ол шамамен екінші айда зегзиматтық өсіндінің түбіне жақын пайда болады. Петромастоидтық бөлік төрт орталықтан дамиды, олар бесінші немесе алтыншы айда шеміршек құлақ капсуласында пайда болады. Біреуі (проэтикалық) eminentia arcuata маңында пайда болады, ішкі есіту жолының алдында және жоғары жағына таралып, сүйектің төбесіне жетеді; ол кохлеяның, вестибуланың, жоғарғы жартылай дөңгелек каналдың және барабан қуысының медиалды қабырғасының бөлігін құрайды. Екіншісі (опистотик) барабан қуысының медиалды қабырғасындағы үстіртте пайда болады және кохлея терезесін қоршайды; ол барабан қуысының еденін және вестибуланың бөлігін құрайды, каротид каналды қоршайды, кохлеяның бүйірлік және төменгі бөлігін жабады және ішкі есіту жолының астына қарай таралады. Үшіншісі (птеротик) барабан қуысы мен антрамды жабады; ал төртіншісі (эпиотик) артқы жартылай дөңгелек каналдың жанында пайда болып, мастоид өсіндіні (Вролик) құрайды. Барабанша сақинасы – толық емес шеңбер, оның ішкі қуысында барабаншаның (барабанша жарғақшасы) шетін бекітуге арналған ойыс – барабанша жоғасы бар. Бұл сақина барабан бөлігін құрау үшін кеңейеді және үшінші айда пайда болатын бір орталықтан мембранада сүйектеледі. Стилоидтық өсінді екінші жегіш немесе тілдік-жегіш доғасының шеміршегінің проксимальды бөлігінен екі орталық арқылы дамиды: біреуі – проксимальды бөлік, тимпаногиал, туылмас бұрын пайда болады; екіншісі, өсіндінің қалған бөлігін құрайды, стилогиал деп аталады және туғаннан кейін ғана пайда болады. Барабанша сақинасы туа бітуге жақын сквамамен бірігеді; петромастоидтық бөлік пен сквама бірінші жылы бірігеді, ал стилоидтық өсіндінің тимпаногиалдық бөлігі шамамен сол уақытта [сурет 7, 8] бірігеді. Стилогиал жасөспірім шаққа дейін ғана сүйектің қалған бөлігімен бірігеді, ал кейбір бас сүйектерінде мүлдем бірікпейді.

Травмалық

Уақытша сүйек сынықтары бұрын үш негізгі түрге бөлінді: бойлық, онда сынықтың тік осі тасқадай қырға параллель, көлденең, онда сынықтың осі тасқадай қырға перпендикуляр, және аралас, бойлық және көлденең элементтерін біріктіретін түр. Көлденең сынықтар беттік нерв зақымдануымен, ал бойлық сынықтар ортаңғы құлақ сүйекшелерінің зақымдануымен байланысты деп саналды. Соңғы кезде, есту капсуласының зақымдануына негізделген жіктелу, беттік нерв зақымдануы, сезімдік-неврологиялық есту жоғалуы, ми ішіндегі қан кету және цереброспинальді сұйықтықтың құлақтан шығуы сияқты асқынуларды болжауда неғұрлым сенімді болып табылды.