Кіріспе
Иса Мәсіхтің елшісі
Зелот
Оны Шимон Петірден ажырату үшін, үш синоптикалық Евангелияда оның есімі айтылады. Осы себепті, Шимон бұрынғы Зелоттар саяси партиясының мүшесі болған деп есептеледі. Бірақ, Матай және Марк жазбаларында ол Византиялық көпшілік нұсқаларында «канандықтар» деп, ал Александрия қолжазбаларында және «Textus Receptus»-та «Кананайос» деп аталған ( ). «Кананайос» және «канандықтар» екеуі де еврейше «קנאי qanai» сөзінен туындаған, яғни «құштар» деген мағынаны білдіреді, сондықтан қазіргі ғалымдардың көпшілігі осы екі сөзді «Зелот» деп аударады. Дегенмен, Иероним және Беда сияқты басқа ғалымдар «Кананайос» немесе «канандық» сөзін «Канаандық» деп аудару керек дейді. Егер осылай болса, оның есімі «Канайос» болған болар еді. Роберт Айзенман қазіргі талмудтағы Зелоттарға қатысты сілтемелер оларды «каннаим» деп атайтынын, бірақ олар нақтыда топ емес, ғибадатханадағы әділдік іздеуші дін қызметкерлері екенін дәлелдейді. Айзенманның кең ауқымды тұжырымдары, яғни бастапқы апостолдар тобындағы Зелоттар элементі жасырылып, одан кейін басқа ұлттардың ассимиляциялық Пауылдық христиандығын қолдау үшін қайта жазылған деген пікір, көп дау тудырады. Джон П. Мейер «Зелот» терминінің қате аударма екенін және Евангелия контекстінде «құштар» немесе «дінге берілген» (бұл жағдайда Мұса заңын сақтау үшін) деген мағынаны білдіретінін айтады, себебі Зелот қозғалысы Евангелиядағы оқиғалардан кейін 30-40 жыл өткен соң ғана пайда болған сияқты. Алайда, Брэндон мен Хенгел бұл пікірмен келіспейді.
Кейінгі дәстүр
Севильский Исидор Симонның жинақталған әңгімелерін «De Vita et Morte» деп атады. Алтын аңыз бойынша, бұл Якоб де Ворагин XIII ғасырда жинаған агиографиялық жинақ, «Кананы Шимон мен Яһуда Таддей Жақып Кішінің ағалары және Альфейге үйленген Мария Клеопас ұлдары болды». Араб тіліндегі «Балалық шағы туралы ішкі сыр» деп аталатын апокрифтік жазбада осы елшіге қатысты бір оқиға айтылады. Симон есімді баланың қолына жылан шағып, оны Иса шипалайды, сосын балаға «Сен Менің шәкірім боласың» дейді. Бұл әңгіме «Ишаяның Ішкі сырында айтылған Симон – қананы» деген сөздермен аяқталады. Кейінгі дәстүрде Симон елші Яһудамен евангелизациялық команда ретінде жиі байланыстырылады; Батыс христиандығында олар 28 қазанда бірлесіп тойлайды. Ең көп тараған дәстүр бойынша, Симон Мысырда жақсы хабарды уағыздағаннан кейін Яһудаға Персияда және Арменияда немесе Ливанның Бейрут қаласында қосылып, 65 жылы шейіт болды. Бұл нұсқа Алтын аңызда кездеседі. Ол Иерусалим епископы ретінде айқышқа тартылып өлтірілген болуы мүмкін. Шығыс дәстүріне сәйкес, Симон миссионерлік сапармен Грузияға барған, Абхазияда қайтыс болған және Никопсияда жерленген. Кейін оның сүйектері Анакопияға көшірілген. Тағы бір дәстүр бойынша ол Таяу Шығыс пен Африкада саяхаттаған. Христиан эфиопиялықтары оның Самарияда айқышқа тартылып өлтірілгенін айтады, ал Юст Липсиус оның Персиядағы Суанирде екіге бөлінгенін жазады. Тағы бір дерек бойынша, ол Рим Британиясына барған. Бұл жазбада ол Британияға екінші сапарында Боадикия көтерілісінің алғашқы жылында (60 ж.) келген. Ол 10 мамыр 61 ж. Римнің Катус Децианус арқылы Ұлыбританияның Линкольншир аймағындағы Каистор қаласында айқышқа тартылып өлтірілген. Римдік Бароний мен Римдік Гипполит жазбаларына сәйкес, Симон алғаш рет Британияға Римнің жаулап алу кезінде, 44 жылы келген. Шимон Гананың Галилея қаласында дүниеге келді. Ол Раббысына деген ыстық махаббаты мен Ізгі хабарды уағыздауға деген зор құлшынысы үшін жоғарыдан Киелі Рухты қабылдап, «Зелот» деген лақап алды. Содан ол Мысыр мен Африканы аралап, Мавритания мен Ливияның барлық аймақтарында Ізгі хабарды уағыздады. Ол Батыс теңізінде және Британия деп аталатын аралдарда да осы ілімді үйретті. Гностиктерге қарсы күресте оны хат жазған елшілердің қатарында (солардың ішінде Тома да бар) «Яһуда Зелот» деп атайды. Матай 10-ның кейбір латын тіліндегі аудармалары Матай 10:3-те Таддей/Леббейдің орнына «Яһуда Зелот» деген сөзді қолданады. Кейбір оқырмандар бұл оның Жохан 14:22-де айтылған «Исқариот емес Яһудамен» бірдей болуы мүмкін деп түсіндіреді. Яһуда елші Томамен бірдей болғандықтан, «Зелот Шимонды» Томамен теңестіру де мүмкін. Барбара Тиринг Симон Зелотты Симон Магпен бірдейледі; алайда, бұл көзқарас кең қолдау тапқан жоқ. Жаңа өсиетте Симон туралы басқа ештеңе айтылмаған, тек көптеген, бірақ сенімсіз псевдонимдерден басқа. Ол Римдегі Әйгілі Петр Базиликасының сол жақ трансептісінде, Әйгілі Жүсіптің алтарының астында Яһуда Таддеймен бірге жерленген. Исламда мұсылман түсіндірмелері мен Құранға қатысты пікірлер он екі елшінің есімдерін атап, Симонды шәкірттердің қатарына қосады. Мұсылман дәстүрі бойынша, Симон Солтүстік Африкадан тыс жердегі берберлерге Құдайдың сенімін уағыздауға жіберілген. Суретте Симонның айқышпен бейнеленуі себебі, дәстүр бойынша ол екіге бөлініп шейіт болған.
Another tradition, doubtless inspired by his title "the Zealot", states that he was involved in the First Jewish–Roman War (66–73 AD). a polemic against gnostics, lists him among the apostles purported to be writing the letter (who include Thomas) as Judas Zelotes. Certain Old Latin translations of the Gospel of Matthew substitute "Judas the Zealot" for Thaddeus/Lebbaeus in Matthew 10:3. To some readers, this suggests that he may be identical with the "Judas not Iscariot" mentioned in John 14:22: "Judas saith unto him, not Iscariot, Our Lord, how is it that thou wilt manifest thyself unto us, and not unto the world?" As it has been suggested that Jude is identical with the Apostle Thomas (see Jude Thomas), an identification of "Simon Zelotes" with Thomas is also possible. Barbara Thiering identified Simon Zelotes with Simon Magus; however, this view has received no serious acceptance. The New Testament records nothing more of Simon, aside from this multitude of possible but unlikely pseudonyms. He is buried in the same tomb as Jude Thaddeus, in the left transept of the St. Peter's Basilica in Rome, under the altar of Saint Joseph. In Islam, Muslim exegesis and Quran commentary name the twelve apostles and include Simon amongst the disciples. Muslim tradition says that Simon was sent to preach the faith of God to the Berbers, outside North Africa. In art, Simon has the identifying attribute of a saw because according to tradition he was martyred by being sawn in half.