Кіріспе
Ефуннехтің ұлы Калев (/k/eɪ/l/ə/b/; , Kalev, Тиберия дауыстылығы: Kālēḇ), еврей Киелі кітабында Исраилдің Уәде етілген жерге саяхаты кезінде Яһуда тайпасының өкілі ретінде бейнеленеді. Израильдіктердің Канаанды бағындыруынан кейін Калев кеніздік тайпасынан шыққан адам деп сипатталды және оған бастапқыда Яһуда тайпасына арналған жерлер берілді. Калевтің ұрпақтары, Калебиттер, едомдықтар мен яһудилердің араласқан халқынан құралған болуы мүмкін. Олар Яһуданың оңтүстігінде және Негев аймағының солтүстік бөлігінде қоныстанды. Ол туралы аты айтылмаса да, Құранда да кездеседі (Әл-Маида: 20–26).
the son of Jephunneh
Caleb ('/k//eɪ//l//ə//b/; , Kalev , Tiberian vocalization: Kālēḇ), is a figure who appears in the Hebrew Bible as a representative of the Tribe of Judah during the Israelites' journey to the Promised Land. Following the Israelite conquest of Canaan, Caleb was described as a Kenizzite and is said to have received lands originally intended for the Tribe of Judah. The Calebites, his descendants, likely comprised a mixed population of Edomite and Judean elements. They resided in southern Judah and in the northern part of the Negev region. A reference to him is also found in the Quran, although his name is not mentioned (Al Ma'idah: 20–26).
Атауы
"Еврей энциклопедиясында" мынадай мәлімет бар: "'Кәлеб' сөзі 'ит' дегенді білдіргендіктен, осы ит бір рудың тотемі болған деген пікір бар". "The New American Standard Exhaustive Concordance" бойынша, Калеб есімі "ит" (келеб) деген сөзбен байланысты.
Киелі кітаптағы оқиға
Ефунне ұлы Халеп Яһуда руынан шыққан (Сандар кітабы, ), оны Яһуданың Тамар арқылы туған үлкен немересі Халеппен шатастыруға болмайды. Бұл Халеп Хесронның ұлы, ал оның әйелі Азуба еді. Сандар кітабында айтылғандай, Ефунне ұлы Халеп, Мұса пайғамбардың Канаан жеріне жіберген он екі барлаушының бірі болды. Олардың 40 күндік міндеті – Негевті және оның айналасын зерттеу, жердің географиялық ерекшеліктерін, халықтың күші мен санын, ауыл шаруашылығының әлеуетін және жердің нақты өнімділігін бағалау, сондай-ақ елді мекендеу үлгілерін (қалалары лагерьлер немесе бекіністер сияқты) және орман шаруашылығы жағдайларын анықтау еді. Мұса оларға батыл болуды және жергілікті өнімнің үлгілерін алып қайтуды тапсырды. Сандар 13-тарауда әрбір рудың басшылары туралы айтылғанда, 13:6 (6-тармақ) мынадай делінген: «Яһуда руынан Ефунне ұлы Халеп». Халептің баяндамасында елдің тартымдылығы мен оның жемістері, сонымен қатар оны жаулап алудың қиындықтары теңестірілген. 13-тараудың 30-тармағында былай делінген: «Халеп Мұсаға қарсы жиналған халықты тыныштандырып былай деді: «Біз дереу жорыққа шығып, оны иемденуіміз керек, өйткені біз оны жеңе аламыз». Халеп пен Ешуа халыққа Құдайға сеніп, елге кіру керектігін айтты; ал қалған он барлаушы қорқып, бүлікшіл болып, елді жаулап алу мүмкін емес және адал емес деп талас жасады.
According to , Caleb, the son of Jephunneh, was one of the twelve spies sent by Moses into Canaan. Their task, over a period of 40 days, was to explore the Negev and surrounding area, and to make an assessment of the geographical features of the land, the strength and numbers of the population, the agricultural potential and actual performance of the land, settlement patterns (whether their cities were like camps or strongholds), and forestry conditions. Moses also asked them to be courageous and to return with samples of local produce. In the Numbers 13 listing of the heads of each tribe, 13:6 9 (verse 6) reads "Of the tribe of Judah, Caleb the son of Jephunneh." Caleb's report balanced the appeal of the land and its fruits with the challenge of making a conquest. 13:30 9 (Verse 30) of chapter 13 reads "And Caleb stilled the people toward Moses, and said: 'We should go up at once, and possess it; for we are well able to overcome it. Caleb and Joshua said the people should trust God and go into the land; the other ten spies, being fearful and rebellious, argued that conquering the land was impossible and immoral.
Кеназиттерден болған Халеп
Халеп барлаушы, Ефунне ұлы. Ефунне кеніздік деп аталады (14-тарау). Кенездіктер Құдай Ыбырайыммен өсиет жасаған кезде Қанаан жерімен байланысты халықтардың бірі ретінде тізілген. Дегенмен, Халеп Яһуда ұлдарының арасында есімдері тіркелген: "Ефунне ұлы Халептің ұлдары – Иру, Ела және Наам, ал Еланың ұлдары – Кеназ".
Іс-әрекеттер
Жеңіс салдарынан Халеп Ешуадан Яһуда жеріндегі мүлік ретінде тау беруін сұрайды, ал Ешуа оған Құдайдың батасы мен мақұлдауының белгісі ретінде Хебронды сыйлап, батасын береді. Хеброн леуіліктер басқаратын қауіпсіздік қалаларының бірі болғандықтан, кейін Халепке шын мәнінде шеткі аймақ берілгені түсіндіріледі. Халеп қызы Ақсаны алыптардан Дебирді жаулап алған адамға үйлендіруге уәде етеді. Бұл міндетті Халептің жүрдек інісі Отниел Бен-Кеназ орындайды, ол сонымен қатар Халептің күйеу баласы болады. 1 Самуил кітабында Давидқа дейін Абигайльдің күйеуі Навал "Халептің ұрпағынан" (ивритше klby) екені айтылады. Бұл аталған Киелі кітаптағы Халептердің біріне, немесе осы есімді тағы бір адамға қатысты ма, әзірге белгісіз.
1 Samuel states that Nabal, the husband of Abigail before David, was "a Calebite" (Hebrew klby). It is not stated whether this refers to one of the Calebs mentioned in the Bible, or another person bearing the same name.
Яһудилердің дәстүрлі жазбалары
Яһудилердің дәстүрлі дереккөздерінде Халеп туралы көптеген әңгімелер жазылған, олар Киелі кітаптағы оқиғаны кеңейтеді. Бір дерек Халептің сол жердің өнімдерін әкелгісі келгенін, бірақ басқа тыңшылардың оны Израильдіктерге Қанаан жақсы жер деген ой келтірмеу үшін бұған келіспегенін айтады. Олар Халеп қылышын көрсетіп, осы мәселе үшін шайқасатынын айтқаннан кейін ғана өнімдердің үлгілерін әкелуге келісті. Бір Мидраш Халептің Құдайға және Мұсаға адал болғанын, басқа тыңшылардан бөлініп, Хебронды жеке аралап, Патриархтардың қабірлерін зиярат еткенін айтады. Қанаанда тыңшылармен бірге болғанда Халептің даусы соншалықты күшті болды, ол алыптарды тыңшылардан қорқытып, оларды құтқарып қалды.
Ислам діні
Қалеб Құранда тікелей айтылмаған, бірақ жанама түрде еске алынады. Кейбір ғалымдар оны Ислам пайғамбарларының бірі деп есептейді, алайда бұл мәселе даулы.