Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фридрих Август фон Финк (1718 – 24 ақпан 1766) – прус генерал және жазушы.
German general (1718–1766)
Friedrich August von Finck (1718 – February 24, 1766) was a Prussian general and writer.
Өмірбаян
Финк Мекленбург-Стрелицте дүниеге келген. Ол алғаш рет 1734 жылы Рейн өзені маңында, Брансвик-Вольфенбюттель герцогы Антон Ульрихтің сүйемелдемесінің құрамында әскери қызметке қатысқан. Одан кейін ол австриялық қызметке ауысып, содан Ресейге кетті, онда оның қамқоршысы, маршал Буркхард Кристоф фон Мюнних құлағанға дейін қызмет етті, бұл оның мансабындағы жолына тоқтам салды. 1742 жылы ол Берлинге барды, ал Ұлы Фридрих оны майор шенімен өзінің жеке хатшысы етіп тағайындады. Жеті жылдық соғыста көрсеткен жақсы қызметі оған жылдам жандануға мүмкіндік берді. Колин шайқасынан кейін (18 маусым 1757 ж.) полковник, ал 1757 жылдың соңында генерал-майор болды. 1759 жылдың басында Финк генерал-лейтенант болып, осы шенде Кунерсдорф шайқасында корпусқа қолбасшылық етті, онда ол ұрыс алаңында да, жеңілген пруссиялық әскерлерді қайта жинауда да өте жақсы көзге түсті; Фридрих соңынан оған қолбасшылықты тапсырды. 21 қыркүйекте Финк генерал Иоганн Якоб фон Вуншпен бірлесіп Корбиц шайқасына қатысты, онда австриялықтар мен империяның ұсақ мемлекеттерінің жасақтары жеңіліске ұшырады. Осы ісі үшін Фридрих Финкке "Қара бүркіт" орденін берді. Бірақ Максен шайқасының келесі апаты Финктың әскери мансабына күрт нүкте қойды. Пруссиялықтар 4 қыркүйекте Дрезденді австриялықтарға беріп қойды, ал Финк патшаның бұйрығымен Максенге (Саксонияның Пирна аймағындағы ауыл) барып, жаудың қимылын тоқтатуға тиіс болды. Қауіпті жағдайға түсіп, жеткілікті күші болмағандықтан, Финк патшаға мұндай операцияға қарсы кеңес берді, бірақ ол өз бұйрығын өзгерте қоймады. Қоршауға түсіп, жаудан әлдеқайда кем күшпен, ол 1759 жылдың 21 қарашасында 14 000 сарбазымен бірге капитуляциялауға мәжбүр болды. Хьюбертусбург бейбіт шартынан кейін Фридрих оны әскери сотқа жіберді, ол оны қызметтен шығаруға үкім шығарды. Ол сондай-ақ бір жылға Спандау бекінісінде түрмеге қамалды. Бұл мерзім аяқталғаннан кейін Финк Дания қызметіне, жаяу әскерінің генералы ретінде кірді. Ол 1766 жылы Копенгагенде қайтыс болды, әлі де Фридриктің қаталдығынан ренжіген күйде.
Finck was born in Mecklenburg Strelitz. He first saw active service in 1734 on the Rhine, as a member of the suite of Anton Ulrich, Duke of Brunswick Wolfenbüttel. Soon after this he transferred to the Austrian service, and thence went to Russia, where he served until the fall of his patron Marshal Burkhard Christoph von Münnich put an end to his prospects of advancement. In 1742 he went to Berlin, and Frederick the Great made him his aide de camp, with the rank of major. Good service brought him rapid promotion in the Seven Years' War. After the Battle of Kolin (June 18, 1757) he was made colonel, and at the end of 1757 major general. At the beginning of 1759 Finck became lieutenant general, and in this rank commanded a corps at the disastrous Battle of Kunersdorf, where he did good service both on the field of battle and in the rallying of the beaten Prussians; Frederick eventually having handed over command to him. On September 21 Finck fought, in concert with General Johann Jakob von Wunsch, the Battle of Korbitz, in which the Austrians and the contingents of the minor states of the Empire were defeated. For this action Frederick gave Finck the Order of the Black Eagle. However the subsequent catastrophe of the Battle of Maxen abruptly put an end to Finck's active career. The Prussians had capitulated Dresden to the Austrians on September 4, and Finck was ordered by the king to Maxen (a village in the Pirna region of Saxony) to cut off the enemy's movement. Being dangerously exposed, and having inadequate forces, Finck accordingly advised the king against such operation but followed his unchanged orders. Cut off and vastly outnumbered, he was forced to surrender with some 14,000 men on November 21, 1759. After the Peace of Hubertusburg, Frederick sent him before a court martial, which sentenced him to be cashiered. He also was imprisoned for a year in the fortress at Spandau. At the expiry of this term Finck entered Danish service as general of infantry. He died at Copenhagen in 1766, still feeling wronged by Frederick's inexorable rigor.
Жазу
Финк "Мәскелелер туралы әскери ойлар" (Берлин, 1788) атты еңбегін қалдырды.
Finck left a work called Gedanken über militärische Gegenstände (Berlin, 1788).