Шахтманшылдық: Бюрократиялық коллективизм және «Үшінші лагерь» тұжырымы
Shachtmanism
Шахтманшылдық – Макс Шахтманмен байланысты марксизм түрі. Кеңес Одағының бюрократиялық талдауы, «үшінші лагерь» саясаты. Троцкийшілдерден өзгеше көзқарас.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саяси идеология
Political ideology
Шахтманизм – Макс Шахтманмен (1904–1972) байланысты марксизмнің бір түрі. Оның екі маңызды құралы бар: Кеңес Одағының бюрократиялық коллективистік талдауы және әлемдік саясаттағы «үшінші лагерь» көзқарасы. Шахтманистер социалистік деп жариялаған елдердің сталиндік билеушілері жұмысшылардан өзге жаңа үстем тап екеніне сендіреді және Троцкийдің Сталиндік Ресейді «бұзылған жұмысшы мемлекеті» деп сипаттауын қабылдамайды.
Shachtmanism is the form of Marxism associated with Max Shachtman (1904–1972). It has two major components: a bureaucratic collectivist analysis of the Soviet Union and a third camp approach to world politics. Shachtmanites believe that the Stalinist rulers of proclaimed socialist countries are a new ruling class distinct from the workers and reject Trotsky's description of Stalinist Russia as a "degenerated workers' state".
Шығу тегі
Шахтманизм 1939 жылы АҚШ Социалистік жұмысшылар партиясы ішіндегі бағыт ретінде туындады, Шахтманның жақтастары сол топтан шығып, 1940 жылы Жұмысшылар партиясын құрды. Бұл бөлініске әкелген шиеленістер 1931 жылға дейін жетеді. Дегенмен, "бюрократиялық коллективизм" теориясы, яғни КСРО жаңа бюрократиялық таппен басқарылады және капиталистік емес деген идея Шахтманмен туындаған жоқ, ал Троцкишіл қозғалыста Төртінші Интернационалдың француз бөлімінің мүшесі Иван Крайпо және Бруно Рицциден бастау алған сияқты. Шахтман тобының Социалистік жұмысшылар партиясынан кетуі тек Кеңес Одағын қорғау мәселесіне ғана емес, мемлекеттің сыныптық мәніне де байланысты болды, бірақ бұл сол кездегі ішкі пікірсайыстардың маңызды мәселесі болды.
Shachtmanism originated as a tendency within the US Socialist Workers Party in 1939, as Shachtman's supporters left that group to form the Workers Party in 1940. The tensions that led to the split extended as far back as 1931. However, the theory of "bureaucratic collectivism," the idea that the USSR was ruled by a new bureaucratic class and was not capitalist, did not originate with Shachtman, but seems to have originated within the Trotskyist movement with Yvan Craipeau, a member of the French Section of the Fourth International, and Bruno Rizzi. Although the Shachtman group's resignation from the SWP was not only over the defence of the Soviet Union, rather than the class nature of the state itself, that was a major point in the internal polemics of the time.
Шахтманның әсерімен қалыптасқан ағымдар
Америкалық ШПП-да туындағанына қарамастан, шахтманизмнің негізгі ұстанымы – американдық ШПП-ның Кеңес Одағын қорғауына қарсы шығу. Бұл идеяның бастауы Шахтман емес, Джозеф Картер (1910–1970) мен Джеймс Бернхам (1905–1987) есімдерімен байланысты, олар 1938 жылы ШПП құрылғанда осыны ұсынған. К. Л. Р. Джеймс (1901–1989) өзі келіспейтін бұл теорияны Картердің «кішкентай бауыр дәрісі» деп атады. Бұл теорияны Жұмысшылар партиясының ешкім толыққанды дамыта алмады, ал Шахтманның 1961 жылы, көп жылдар өткен соң жарық көрген кітабында «Жаңа Интернационал» басылымдарынан алынған бұрынғы мақалалар мен кейбір саяси тұжырымдардың өзгертілген нұсқалары жинақталған. Тед Грант (1913–2006) кейбір троцкишіл ойшылдардың, соның ішінде Тони Клиффтың (1917–2000) мұндай қоғамды «мемлекеттік капитализм» деп сипаттауының шахтманизмнің кейбір элементтерімен жасырын теориялық келісімде екенін айтқан. Бірақ Клифф, 1940 жылдардың соңында шахтманизмді сынаған болатын, бұл айыптаманы қабылдамайды.
Regardless of its origins in the American SWP, Shachtmanism's core belief is opposition to the American SWP's defence of the Soviet Union. This originated not with Shachtman but Joseph Carter (1910–1970) and James Burnham (1905–1987), who proposed this at the founding of the SWP in 1938. C. L. R. James (1901–1989) referred to the implied theory, from which he dissented, as Carter's little liver pill. The theory was never fully developed by anybody in the Workers Party and Shachtman's book, published many years later in 1961, consists earlier articles from the pages of New International with some political conclusions reversed. Ted Grant (1913–2006) has alleged that some Trotskyist thinkers, including Tony Cliff (1917–2000), who have described such societies as "state capitalist" share an implicit theoretical agreement with some elements of Shachtmanism. Cliff, who published a critique of Shachtmanism in the late 1940s, would have rejected this allegation.
Солшыл шахтманизм
Солшыл Шахтманизм, Макс Шахтманның 1940 жылдардағы еңбектерінің ықпалымен қалыптасқан, сталиндік мемлекеттерді потенциалды империалистік деп қарастырады және олардың басшылығына ешқандай қолдау көрсетпейді. Бұл кейде сталиндік және капиталистік елдердің теңдей жаман екендігі ретінде дөңгелекке салынады, бірақ олардың екеуі де әлемдік тап күресінде прогрессивті кезеңді ұстамайды деуі дұрыс болар еді. Солшыл Шахтманизмнің қазіргі термині – Үшінші Лагерь Троцкизмі, ал Үшінші Лагерь капитализм мен сталинизмнен өзгешеленеді. Үшінші Лагерьтің белгілі топтарына Австралия мен Ұлыбританиядағы Workers' Liberty тобы, сондай-ақ "Солидарлықтың" Халықаралық Социалистік алдағысы жатады. Ең көрнекті солшыл Шахтманит – Хал Дрейпер (1914–1990), Берклидегі Калифорния университетінде кітапханашы болып жұмыс істеген тәуелсіз ғалым, ол Тәуелсіз Социалистік Клубты ұйымдастырды және еркін сөз қозғалысы кезінде солшыл студенттерге ықпал етті. Джулиус Джейкобсон (1922–2003) және "Жаңа Саясат" журналы осы саяси дәстүрді дамыту мен қолдануды жалғастырды.
Left Shachtmanism, influenced by Max Shachtman's work of the 1940s, sees Stalinist nations as being potentially imperialist and does not offer any support to their leadership. This has been crudely described as seeing the Stalinist and capitalist countries as being equally bad, although it would be more accurate to say that neither is seen as occupying a more progressive stage in the global class struggle. A more current term for Left Shachtmanism is Third Camp Trotskyism, the Third Camp being differentiated from capitalism and Stalinism. Prominent Third Camp groupings include the Workers' Liberty grouping in Australia and the United Kingdom and by the International Socialist predecessor of Solidarity. The foremost left Shachtmanite was Hal Draper (1914–1990), an independent scholar who worked as a librarian at the University of California, Berkeley, where he organized the Independent Socialist Club and became influential with left wing students during the Free Speech Movement. Julius Jacobson (1922–2003) and the New Politics journal continued to develop and apply this political tradition.
Социал-демократиялық Шахтманизм
Социал-демократиялық Шахтманизм, кейін Шахтманмен дамытылып, АҚШ-тағы Социал-демократтардың кейбір мүшелерімен байланыстырылған, Кеңес Коммунистік мемлекеттерін соншалықты репрессивті деп санайды, коммунизмді жұмысшы табының бірлескен күштерімен тоқтатып, мүмкіндігі болғанда жеңу қажет. Осыған байланысты, оның жақтастары әлемнің түкпір-түкпіріндегі еркін кәсіподақтар мен демократиялық қозғалыстарды қолдайды. Олар азаматтық құқықтар қозғалысы мен еңбек қозғалысында ұйымдастырылды. Шахтманның ықпалындағы социал-демократтар дереу атысты тоқтату және АҚШ әскерлерін Вьетнамнан дереу шығару туралы ұсыныстарды қабылдамады, керісінше Вьетнамдағы бомбалауға қарсы шығып, еңбек одақтары мен үкіметтік оппозицияның сақталуына мүмкіндік беретін келіссөздер арқылы бейбітшілікке қол жеткізуді қолдады. Мұндай социал-демократтар поляк жұмысшыларының өтініші бойынша "Солидарность" поляк кәсіподағына қаржылық және материалдық көмек көрсетуге жардамдасты.
Social democratic Shachtmanism, later developed by Shachtman and associated with some members of the Social Democrats, USA, holds Soviet Communist states to be so repressive that communism must be contained and, when possible, defeated by the collective action of the working class. Consequently, adherents support free labor unions and democracy movements around the world. Domestically, they organized in the civil rights movement and in the labor movement. Social democrats influenced by Shachtman rejected calls for an immediate cease fire and the immediate withdrawal of U. S. forces from Vietnam, but rather opposed bombings in Vietnam and supported a negotiated peace that would allow labor unions and government opposition to survive. Such social democrats helped provide funding and supplies to the Solidarity, the Polish labor union, as requested by the Polish workers.
Либертариандық Шахтманизм
Ертедегі Шахтманизмде либертариандық социалистік тенденциялар дамыды, осының нәтижесінде белгілі бір адамдар мен топтар анархизм мен либертариандық марксизмге қарай бет бұрды. Дуайт Макдональд Жұмысшы партиясын құрылғаннан кейін көп ұзамай тастап, «Политика» журналын құрды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде анархо-пацифист болды. Жұмысшы партиясының құрамында болған кезде Джонсон-Форест тобы либертариандық марксизмнің бір түрін жасады, ол Кеңес Одағын мемлекеттік капитализм деп сипаттады, сонымен қатар қаралардың азаттығын қорғау бағдарламасын дамытты. Кәсіподақ белсендісі Стэн Вейр Джонсоншылардың ықпалымен авангардизмнен және дәстүрлі кәсіподақтардан бас тартып, төменнен құрылатын синдикалистік үлгіні қолдады. Мюррей Букчин өзі Канониттік Социалистік Жұмысшылар партиясында болса да, Шахтманиттік Жұмысшылар партиясымен бірге жұмыс істейтін топқа қысқа ғана уақытқа қосылды, кейіннен ол «әлеуметтік экология» деп атаған жасыл анархистік философияны қалыптастырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Тәуелсіз Социалистік Лига басқа «үшінші лагерь» топтарымен одақ құрып, Әлемдік Жұмысшылар Конгресі, Либертариандық Лига және Соғысқа қарсылық лигасы сияқты ұйымдармен бірлескен конференциялар өткізе бастады. Анархистік газет ISL-дің саяси ой-пікірі 1939 жылы ортодоксалды троцкизмнен бөлінгеннен бері үлкен өзгерістерге ұшырағанын атап көрсетіп, «кейбір жағынан осы жолдастар жалпы либертариандық бағытта дамуда» деді. Бірақ Шахтманның өзі әлеуметтік-демократиялық тенденцияларға қарай жылғанда, Хал Дрейпер басқаратын сол жақ сегменттер Халықаралық социалистерді құру үшін бөлінді, Дрейпердің «Социализмнің екі жаны» атты памфлеті арқылы көптеген либертариандық социалистерді тартты. Алайда, Халықаралық социалистердің сайлауға баса назар аударуынан революциялық социалистер ұйымнан бөлініп, Революциялық Социалистік Лигасын құрды, оған көптеген либертариандық социалистер кірді. РСЛ-дің либертариандары, Кристофер З. Хобсон мен Рон Табор басқаруымен, ақырында троцкизмнен, ленинизмнен және марксизмнен толықтай бас тартып, анархистерге айналды және Love & Rage Анархистік Федерациясын құруға негіз салды. Табор кейіннен солшыл Шахтманизмді «үшінші лагерь», «төменнен социализм» және «бірлік фронт» тұжырымдары арқылы троцкизм мен анархизм арасындағы көпір ретінде қарастырды. Ол сондай-ақ Халықаралық социалистерді әлеуметтік-демократиялық, центристтік және реформаторлық бейімділіктері үшін сынады. Дрейпер өз кезегінде анархизмді «идеологиясы тұрғысынан демократияға қарсы» деп сынап, оны элиталық және авторитарлық идеология деп атады. Халықаралық Социалистік Ұйым да Дрейпердің «төменнен социализм» тұжырымдамасының негізінде құрылды және бұрынғы Революциялық Социалистік Лига сияқты, көптеген анархистер либертариандық философияларға қарай дамығаннан кейін ұйымды тастап кетті.
Libertarian socialist tendencies developed within early Shachtmanism, leading to certain individuals and groups moving towards anarchism and libertarian Marxism. Dwight Macdonald left the Workers Party shortly after it was first established, founding the Politics magazine and becoming an anarcho pacifist during World War II. While still within the Workers Party, the Johnson–Forest Tendency developed a form of libertarian Marxism that characterized the Soviet Union as state capitalist, while also developing a black liberationist program. The trade union activist Stan Weir was in turn inspired by the Johnsonites to reject vanguardism and traditional trade unionism, in favor of a bottom up syndicalist model. While Murray Bookchin himself had stayed with the Cannonite Socialist Workers Party, he briefly joined a group that worked together with the Shachtmanite Workers Party, later developing towards a green anarchist philosophy which he labelled "social ecology". In the wake of World War II, the Independent Socialist League began to forge alliances with other "third camp" groups, holding joint conferences with such organizations as the Industrial Workers of the World, the Libertarian League and the War Resisters League. An anarchist newspaper noted that the ISL's political thought had developed greatly since its break with orthodox Trotskyism in 1939, stating that "in some respects these comrades are evolving in a generally libertarian direction." However, as Shachtman himself moved towards social democratic tendencies, the further left segments led by Hal Draper split to form the International Socialists, attracting many libertarian socialists through Draper's pamphlet Two Souls of Socialism which advocated for a popular and democratic "socialism from below". However, due to the International Socialists' preoccupation with electoralism, revolutionary socialists split from the organization to form the Revolutionary Socialist League, which included a sizeable number of libertarian socialists. Libertarians of the RSL, led by Christopher Z. Hobson and Ron Tabor, eventually broke entirely from Trotskyism, Leninism and Marxism, becoming anarchists and forming the founding nucleus of the Love & Rage Anarchist Federation. Tabor later identified Left Shachtmanism as having provided a bridge between Trotskyism and anarchism, through the concepts of the "Third Camp", "socialism from below" and the "united front". He also criticized the International Socialists for its social democratic, centrist and reformist tendencies. Draper, in turn, has criticized anarchism as "fundamentally antidemocratic in ideology", labeling it as an elitist and authoritarian ideology. The International Socialist Organization also established itself around Draper's conception of "socialism from below", and like the Revolutionary Socialist League before it, a number of anarchists have since left the organization after developing towards more libertarian philosophies.