Кіріспе
Психологиялық тұжырымдама
психологиялық тұжырымдама
Ассоциационизм – психикалық процестердің бір психикалық күйдің одан кейінгі күйлермен байланысуы арқылы жүзеге асырылады деген идея. Ол барлық психикалық процестер дискретті психологиялық элементтер мен олардың комбинацияларынан тұрады дейді, және бұл элементтер сезімдер немесе қарапайым сезінулерден құралған деп есептеледі. Философияда бұл идея эмпиризм мен сенсационизмнің нәтижесі ретінде қарастырылады. Бұл тұжырым психологиялық теорияны, сондай-ақ толыққанды философиялық негізді және ғылыми әдістемені қамтиды. Бұл көзқарас Томас Гоббспен басталган британдық ассоциационизмнің пайда болуына дейін кеңінен қабылданып келді.
the psychological concept
Associationism is the idea that mental processes operate by the association of one mental state with its successor states. It holds that all mental processes are made up of discrete psychological elements and their combinations, which are believed to be made up of sensations or simple feelings. In philosophy, this idea is viewed as the outcome of empiricism and sensationism. The concept encompasses a psychological theory as well as comprehensive philosophical foundation and scientific methodology. This view was widely embraced until the emergence of British associationism, which began with Thomas Hobbes.
Джон Локк
Идеяларды қауымдастыру терминін алғаш рет Джон Локк 1689 жылы "Адамның түсінігі туралы эссесінің" 33-тарауында "Идеялардың қауымдастығы" деп атады, онда ол идеялардың бір-бірімен қалай байланысатынын сипаттайды. Ол: "Біздің кейбір идеяларымыз бір-бірімен табиғи түрде сәйкес келеді және байланысты болады" деп жазады. Ол кейбір қауымдастырулар табиғи және негізделген деп есептегенімен, басқаларын логикасыз деп санайды, бұл да қате пікірге әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, ол білім мен мәдениетіне байланысты кейбір идеяларды бірге байланыстыруға болатынын түсіндіреді, "кейбір идеялардың байланысы толығымен кездейсоқтыққа немесе әдет-ғұрыпқа байланысты" дейді.
Дэвид Юм
1740 жылы жарық көрген «Адам табиғаты туралы зерттеме» кітабында Дэвид Юм идеялардың бір-бірімен байланысуына үш принципті қарастырады: ұқсастық, уақыт және кеңістіктегі үзділіктілік, сондай-ақ себеп және салдар. Ол, ойдың идеядан идеяға көшу үшін ақыл емес, осы принциптерді қолданатынын айтады. Ассоциационизмнің және «Ассоциационистік мектептің» зияткерлік тарихы туралы толық мәлімет алу үшін «Идеялар қатынасы» бетіне жүгініңіз.
Қолданбалар
Ассоциационизм көбінесе оқыту сияқты орта және жоғары деңгейдегі ой-процестерімен айналысады. Мысалы, тезис, антитезис және синтез қайталау арқылы санада байланыстырылады, осылайша олар бір-бірімен тығыз байланыста болады. Ассоциационизмнің қолданысын тексерген ең алғашқы тәжірибелердің бірі Герман Эббингауздың жұмысы болып табылады. Ол ассоциациялық принциптерді жүйелі түрде қолданған алғашқы тәжірибеші деп есептеледі және репетиция мен материалды еске түсіру арасындағы қатынасты зерттеу және сандық өлшемдермен бағалау үшін өзін тәжірибе нысаны ретінде пайдаланды. Ассоциация мектебінің кейбір идеялары сондай-ақ шарттау принциптерін және оның мінез-құлық психологиясында қолданылуын көре білді. Классикалық және оперативтік шарттаудың екеуі де шарттау құралы ретінде оң және теріс ассоциацияларды пайдаланады.