Кіріспе
Гарольд Бригхаус жазған «Хобсонның таңдауы» пьесасы – танымал тіркестен алынған атау, «Хобсонның таңдауы» – мүлдем таңдаудың болмауы дегенді білдіреді (1545-1631 жылдары Кембриджде табысты ат қорасын басқарған Томас Хобсоннан). Алғашқы қойылым 1915 жылғы 2 қарашада Нью-Йорктегі «Принцесс» театрында өтті. Кейін 1916 жылғы 24 маусымда Лондонға «Аполлон» театрына, ал 1916 жылғы 20 қарашада «Уэльс принці» театрына көшірілді (Генри Хобсон рөлінде Норман МакКиннел, Мэгги Хобсон рөлінде Эдит Гудолл және Вилли Моссоп рөлінде Джо Найтингейл). 1964 жылы Лондонның «Олд Вик» театрында Ұлттық театр қойды (Майкл Редгрейв, Джоан Плоурайт және Фрэнк Финлей ойнады). Мартин Шоу Хобсон рөлін ойнады. Оқиға 1880 жылы Солфорд қаласында өрбуде. Бұл оқиға «Аңшыл қыз» және «Лир патша» әңгімелерімен көптеген ұқсастықтарға ие, соның ішінде қайтыс болған ана; үш қызы, олардың екеуі әдемі әрі жеңілтек, үшіншісі ақылды және еңбекқор; және бір жақсылық жасаушы әйел (Хепворт ханым).
the stage play
Hobson's Choice is a play by Harold Brighouse, the title taken from the popular expression, Hobson's choice—meaning no choice at all (from Thomas Hobson 1545–1631, who ran a thriving livery stable in Cambridge). The first production was at the Princess Theatre in New York on November 2, 1915. It then transferred to London on 24 June 1916 at the Apollo Theatre, before moving to the Prince of Wales Theatre on 20 November 1916 (starring Norman McKinnel, as Henry Hobson, Edyth Goodall as Maggie Hobson and Joe Nightingale as Willie Mossop). It was performed by the National Theatre at the Old Vic, London in 1964 (starring Michael Redgrave, Joan Plowright and Frank Finlay.) Martin Shaw played Hobson. The story is set in Salford in 1880. It bears many resemblances to the stories of Cinderella and King Lear including a deceased mother; three daughters, two of whom are pretty and frivolous, the third of whom is clever and hardworking; and a fairy godmother (Mrs. Hepworth).
Сюжет
Аяқ киім жасаушы Генри Хобсонның үш қызы бар: Мэгги, Элис және Вики. Қыздары ешқандай төлемсіз дүкенде жұмыс істейді. Хобсон уақытын "Мунрейкерс" пабында масондардың мүшелерімен бірге ішімдік ішуге жұмсайды. Бір күні Хобсонның бай клиенті, миссис Хепворт, оған бут киімдерін кім жасағанын білгісі келеді: ол Хобсонның аз жалақы алатын бут киімшісі, Уилл Моссоп. Ол енді өзінің және қыздарының барлық бут киімдерін Уилл жасауын талап етеді және ол Хобсоннан кеткен жағдайда оған хабарлауын сұрайды. Мэгги, талантты бизнесмен және үйленуге тым үлкен және тартымсыз деп есептелетін, Уиллге үйленуді ұсынады. Уилл неге болса да келіседі. Хобсон келгенде, ол оған Уиллге үйлену ниетін айтады, бірақ ол оған күліп, онымен қарым-қатынас жасағаны үшін Уиллді ұрумен қорқытады. Содан кейін Уилл дүкеннен кетеді, ал Мэгги оның ізінен келеді. Олар миссис Хепворттан 100 фунт стерлинг қарыз алып, өздеріне дүкен ашып, неке туралы хабарлама жарияланғаннан кейін үйленеді. Бір айдан кейін Хобсон, Викидің жары Фред Бэнстоктің әкесіне тиесілі қоймаға түсіп кетеді. Мэгги апаларына оларды өзі үйлендіретінін айту үшін қайта оралады. Хобсон оларға ешқандай ақша беруден бас тартады, онсыз олар лайықты күйеу таба алмайды. Адвокат Альберт Проссердің көмегімен, Элис жары, олар Хобсоннан зиянды өтеуді талап етеді – үйге заңсыз кіру, жүгері қаптарына келтірілген зиян және коммерциялық құпияны тыңдау үшін. Хобсон ақыры төлеуге келіседі, ақша қыздарға беріледі және олар енді үйлене алады. Уиллдің бут киім жасау шеберлігі мен Мэггидің іскерлік қабілетінің арқасында олардың дүкені өте табысты болады және бір жыл ішінде Хобсонның көп бөлігін иеленеді. Хобсон банкротқа жақын және өзін-өзі ішімдікке құрбан етеді. Делирий треморынан кейін ол әр қызынан оған қарауды сұрайды. Олардың барлығы бас тартады, бірақ ақырында Мэгги Уиллдің бизнесті басқаруы, ал Хобсонның тек серіктес ретінде қалуы шартымен келіседі.
Кино және теледидар
Пьеса бірнеше рет түсірілді, бастапқыда 1920 жылы үнсіз фильм ретінде, онда Джоан Риц Мэгги, Артур Питт оның әкесі, ал Джо Найтингейл Моссоп рөлін сахнадағыдай қайта ойнады. 1931 жылы дыбыстық фильм түсірілді, онда Джеймс Харкорт Хобсон, Фрэнк Петинтелл Моссоп, Джоан Мод Элис және Виола Лайл Мэгги рөлінде ойнады. Ең танымал фильм нұсқасы – Дэвид Линнің 1954 жылғы режиссерлік жұмысы. Онда Чарльз Лоттон Хобсон, ал Бренда Де Банзи Мэгги рөлінде ойнады. Джон Миллс Уилл Моссопты сомдады, ал Прунелла Скалс Викки Хобсон рөлінде екінші рет киноға түсті. 1983 жылғы телеверсияда оқиға 1914 жылғы Нью-Орлеан қаласына көшірілді, онда Джек Уорден Хобсон, Шерон Глэсс Мэгги және Ричард Томас Уилл рөлінде ойнады. Бұл эпизод CBS телеарнасында 1983 жылдың 21 желтоқсанында көрсетілді. "Нью-Йорк Таймс" газетінің шолуында оқиғаның мазмұны былай баяндалды: "Берт Прелуцкийдің сценарийі оқиғаны Нью-Орлеанға көшіреді, ал жыл, қандай да бір себеппен, 1914 жыл болып табылады. Сәтті аяқ киім дүкенінің иесі Генри Хорацио Хобсон әлі де мас күйде жүріп, тағдырдың өзіне үш қызды сыйлағанына шағымданады. Оның үлкен қызы Мэгги әкесінің артық қимылдарына деген жеккөрушілігін жасыра алмайды және оның ықпалынан шығуға бекінеді. Ол осы мақсатына жету үшін Хобсонның жертөлесінде жұмыс істейтін, әдемі және сауатсыз аяқ киім шебері Уиллді таңдайды". Шолуда әрі қарай былай делінген: "Проблеманың көп бөлігі актерлік таңдауға байланысты болуы мүмкін. Джек Уорден өте тәжірибелі актер, бірақ ол Нью-Йорк, Чикаго немесе Лос-Анджелес сияқты ірі қалалардағы рөлдерде ең жақсы өнер көрсетеді. Мас болса да, ол Нью-Орлеан жұмыскері ретінде көңілге сенім ұялатпайды. Шерон Глэсс Мэгги рөлін жақсы ойнайды, кейіпкерге тамаша тұрақтылық сыйлайды. Бірақ оның ойыны Ричард Томас ойнаған Уилл рөлімен толық сәйкес келмейді".
Бродвей
1966 жылғы Бродвей мюзиклі Walking Happy осы пьесаның негізінде жазылған.
Балет
Дэвид Бинтлидің хореографиясы және Пол Ридтің музыкасы қойылған, сол аттас ағылшын балетінің қойылымы 1989 жылғы 13 ақпанда Лондонның Ковент-Гарденіндегі Садлер Веллс Корольдік балетімен тұсаукесер өткізді. Балеттің видеожазбасы телеарналарда көрсетіліп, DVD форматында жарық көрді.