Кіріспе

Жапон самурайы Цукахара Бокуден (塚原 卜伝) – Сеңгоку дәуірінің басындағы белгілі қылыш шебері. Ол кенсей (қылыш қасиеті) деп сипатталған. Ол кендзюцудың жаңа Касима стилінің негізін қалады және сёгун Ашикага Йошитеру мен Исе провинциясының әкімі даймё Китабатаке Томонориге оқытушылық жасады.

Ерте өмір

Бокуден Хонсю аралының Хитачи провинциясындағы Йошикава әулетінде дүниеге келді. Бұл әулет Касима кланына қызмет ететін төрт Каро әулетінің бірі болды; Жапония Императорлық үйінің тармақтарының бірі (Император Канмудың (Императорлық князь Казурахара) ұрпақтары). Бокуденді Касима кланының тармағы – Цукахара әулеті асырап алды, ол Цукахара Бокуден Такамото деп аталды. Алдында оның аты Цукахара Шинэмон Такамото болған.

Мансап

Бокуден Теншин Шōден Катори Синто рю-ны асырап алған әкесінен үйреніп, кейіннен муша шүгё (жауынгердің аскетикалық жаттығуы) арқылы өнерін жетілдірді. Ол Жапонияны аралап, сол кездегі ең шебер және білімді семсершілердің көптегенімен жаттықты. Цукахара Бокуден – классикалық рыцарь-саяхатшы, бай дворян болған ол, көбінесе үлкен сүйемелдемемен Жапонияның ауылдық жерлерін аралап сапар шекті. Кейіннен ол Касима аймағының жергілікті жекпе-жек өнерін жүйеледі, оның ішінде Касима но тачи және Ичи но тачи сияқты күрестік тәсілдерді де қамтыды. Касима ғибадатханасының құдайы Такемикадзучи но Камиден рухани шабыт алғаннан кейін, ол өзінің жауынгерлік жүйесін Касима Шинто рю деп атады. Сонымен қатар, ол қысқа мерзімге жүйесін Мутекацу рю ("қолсыз жеңіс") деп те атады. Койо Гунканда жазылған бір оқиғада Бокуденді әдепсіз қарақшы сынап бақты. Оның стилі туралы сұрағанда, Бокуден "Қылышсыз стиль" деп жауап берді. Қарақшы күліп, Бокуденді қылышсыз күресуге шақырды. Бокуден оның шақыруын қабылдап, оларға ешкімге кедергі келтірмеу үшін жақын маңдағы Бива көліндегі аралға қайықпен өтуді ұсынды. Қарақшы келісіп, қайықтан аралға секіргенде, Бокуден қайықты кері итеріп, қарақшыны аралда жалғыз қалдырды. Бокуден: "Осы – менің қылышсыз мектебім", – деп түсіндірді. Брюс Ли осы оқиғаға қатты әсерленді, сондықтан "Enter the Dragon" (1973) фильмінде "Күреспей күресу" туралы сабақ беріп, бір бұзақыға қайықтан түсіп, аралға жүзуді ұсынады. Аңыз бойынша, жас Миямото Мусаси тамақ ішкен кезде Бокуденге дуэльге шақырады. Мусаши алғашқы соққысын жасағанда, Бокуден тамақтан алған қазан қақпағын қалқан ретінде пайдаланып, шабуылды тойтарды (бұл көрініс Цукиока Йошитошидің нишики-э гравюрасында бейнеленген). Цукахара Бокуден 1571 жылы қайтыс болды, ал Мусаши 1584 жылы дүниеге келді, яғни Бокуденнің өлімінен 13 жыл кейін. Сондықтан бұл кездесу – шындықтан алыс миф. Қазіргі заманғы жапон авторы және жапон жекпе-жегінің шебері Токицу Кенджидің сөзіне сәйкес, Цукахара 17 жасында өлімге дейін алғашқы дуэлін өткізген. Өмірі бойы ол тағы 19 дуэльге қатысып, 37 шайқаста жеңіске жеткен. Ол 6 рет жараланды, бірақ тек қана жебеден. Оның құрбандарының саны 212 адамға жетеді деп есептеледі.

Өлім және мұра

Бокуден 1571 жылы табиғи себептерден қайтыс болды. Оның қабірі Суга Байко ғибадатханасында (須賀の梅香寺), Касима, Ибаракиде орналасқан. Жапон қылыш өнерінің шеберлері кендзюцудың рухани отаны саналатын Касима қасиетті орнына зыярат ететін.