Кіріспе

Рим саясаткері, Тиберий Гракхты өлтірген Публий Корнелий Сципион Насика Серапион (б.з.б. 182 немесе 181 – б.з.б. 132) – римдік саясаткер. Ол ең көп танылғаны – б.з.б. 133 жылы плебей трибуны болып қайта сайлануға тырысқан Тиберий Гракхты өлтіруге халықты ұйымдастыруымен. Ол б.з.б. 138 жылы консул болды және б.з.б. 141 жылдан бастап, өліміне дейін, б.з.б. 132 жылға дейін, pontifex maximus қызметін атқарды.

Мансап

Насиканың алғашқы белгілі мемлекеттік қызметі әскери трибун болды, оны Т. Р. С. Броутон «Рим Республикасының магистраттары» еңбегінде б.з.д. 149 жылы деп шартты түрде көрсеткен. Егер ол осы лауазымды атқарса, Үшінші Пуникалық соғыс және Карфаген қамалы кезінде офицер болған болар еді. Александр Якобсон «Ежелгі тарих энциклопедиясында» жазғандай, бұл Сципионды адильдік лауазымына үміткерлік кезінде, шаруаның қолының кедір-бүдыр екенін көріп, оған қолдарымен жүру әдеті бар ма деп сұраған адаммен теңестіреді. Насика б.з.д. 141 жылы претор болды және сол жылы Скордискілерден жеңілген Корнелий болуы мүмкін. Осы жылы әкесі қайтыс болды және оның орнына понтифик болып сайланды. Ол сол жылы pontifex maximus болған болуы мүмкін, бірақ осы лауазымға қашан сайланғаны туралы нақты мәліметтер жоқ. Оның келесі лауазымы б.з.д. 138 жылғы консулат болды. Өзінің консулдық кезеңінде ол және оның әріптесі – Децим Юний Брут Каллик – кісі өлтірулерді тергеумен айналысты. Сондай-ақ, сол жылы кейбір адамдарды салықтан босатудан бас тартқандары үшін олардың әріптестерін плебей трибуны түрмеге қамады.

Тиберий Гракхтың өлтірілуі

133 ж.б.д., Тиберий Гракх – оның туысы – плебстің трибуны болды. Насика Тиберийдің аграрлық реформа туралы заң жобасымен келіспеді, ол мемлекеттік жерді (көп бөлігі бұрыннан иеленген) кедей римдік үйлерге қайта бөлуді көздеген. Тиберий реформаларды қасиетті трибуникалық әріптесінің бірін қызметтен шеттетудің бұрын-соңды болмаған тәсілімен қабылдағаннан кейін, Сенатта Насика комиссияны қаржыландыруды ұсынды және оны жүзеге асырды. Сол жылғы сайлауда Тиберий республикалық нормаларды өрескел бұза отырып, трибун қызметіне қайтадан сайлануға тырысты, бұл "билікті басып алуға жасалған республикалық емес әрекеттің" белгісі болды, әсіресе Тиберийдің сол жылы жасаған әрекеттері "қабылданған ережелерді айқын бұзды" екенін ескерсек. Сенат отырысы сайлау комиссиясының жанында шақырылды, онда Насика қатысты. Тиберийдің бір қимылы патшалық тәжді сұрағанын көрсетеді деп, Насика төрағалық етуші консул Публий Муций Скеволадан республиканы қорғауға және тиранды өлтіруге шақырды. Скевола бас тартқаннан кейін, Насика сенаторлардың тобын "қоғамның қауіпсіздігін қалайтын әркім менің артымнан ерсін" деген сөздермен (әскер шақыру үшін дәстүрлі сөз) қоздырып, комицияға бет алды, діни құрбандық кезіндегідей тогасының жеңін басына жапты. Бұл "көне діни ритуалды өлтіруді қайта жаңғыртуға жасалған әрекет болды, себебі [Тиберий] билікті басып алып, қазіргі республиканы құлатуға тырысып жатқан деп есептелді". Басқа бір трибун мен көптеген сенаторлар қосылып, комицияны таратып жіберді. Тиберий өзінің әріптестерінің бірінен қаза тапты. Оқиғадан кейін Насика өз әрекеттерін қорғау үшін сотқа шақырылды. Консул Скевола – белгілі заңгер – судья ретінде ұсынылса да, Насика сотқа келіспеді. Одан кейін, ол pontifex maximus болғанына қарамастан, қаладан алып тастау үшін, қорлыққа ұшырап, Пергамға елшілікпен жіберілді, онда қайтыс болды.

Отбасылық және жеке өмірі

Насика Корнелий руының патриций тармағынан шыққан. Ол Публий Корнелий Сципион Насика Коркулумның ұлы болды, ол екі рет консул қызметін атқарған (б.з.д. 162 және 155 жылдары), б.з.д. 159 жылы цензор, ал б.з.д. 150 жылдан бастап pontifex maximus болған. Оның әкесі Публий Корнелий Сципион Насика болды, ол б.з.д. 191 жылы консул болған. Бұл Насиканың да сол аттас ұлы болған, ол кейін б.з.д. 111 жылы консул атағына ие болды. Ол сондай-ақ б.з.д. 52 жылы консул болған Квинт Цецилий Метелл Пий Сципионның бабасы болды.