Эуген Йохум: Неміс дирижерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Неміс дирижері (1902–1987)

Эйген Йохум (1 қараша 1902 – 26 наурыз 1987) – неміс дирижері, ең белгілісі Антон Брукнер, Карл Орф және Йоханнес Брамс сияқты композиторлардың музыкасын орындауымен танылды.

Өмірбаян

Жохум Аугсбургке жақын орналасқан Бабенхаузенде католик отбасында дүниеге келген. Оның әкесі органшы және дирижер болған. Жохум Аугсбургте фортепиано мен органды оқыды, 1914-1922 жылдары Музыка академиясына оқуға түсті. Содан кейін Мюнхен консерваториясында композиция мұғалімі Герман фон Вальтерхаузенмен оқыды; ол өзінің дирижерлік бағытын өзгерткен жерде, оның мұғалімі Зигмунд фон Хаузеггер болды, ол Антон Брукнердің Тоғызыншы симфониясының түпнұсқа нұсқасының алғашқы орындауын жүргізді және оны алғаш рет жаздырды. Жохумның алғашқы қызметі – Мёнхен-Гладбахта, содан кейін Кильде репетиция пианині болды. 1926 жылы Мюнхен филармониясының оркестрінде Брукнердің Жетінші симфониясын қамтитын бағдарламада дирижерлік дебют жасады. Сол жылы ол Киль опера театрының дирижері болып тағайындалды, онда ол өзінің алғашқы маусымында он жеті операны, соның ішінде «Der fliegende Holländer», «Der Rosenkavalier» және «Turandot» операларын жүргізді. Кейін ол Мангеймге барды, онда Вильгельм Фуртвенглер оның дирижерлығын мақтады. Ол Нью-Йорк филармониясының симфониялық оркестрімен он екі концерт өткізу ұсынысынан бас тартты, өйткені оның репертуары мен тәжірибесі оған тең келмеді. (Ол 1958 жылға дейін Америкада пайда болған жоқ.) 1930 жылдан 1932 жылға дейін Дуйсбургте музыка директоры болып тағайындалды. 1932 жылы ол Берлин радио оркестрінің жетекшісі болды, сонымен қатар Берлин филармониясымен және Deutsche Operде маусымда 16 концерт өткізді. 1948 жылы ғана американдық билік оның нацистік ұйымдарға қатысқанына ешқандай дәлел таба алмағанын анықтады. Жохум 1961 жылға дейін оркестрдің музыкалық директоры болды; ол көптеген жазбалар жасады, көбінесе Deutsche Grammophon үшін. Ол Лондон филармониясы мен Лондон симфониялық оркестрімен бірге жиі Лондонға дирижерлік еткен. 1975 жылы ЛСО оны лауреат дирижер етіп тағайындады, ол 1978 жылға дейін осы лауазымда болды. Жохум 1969 жылдан 1973 жылға дейін Бамберг симфониясының бас дирижері болды. Кейін ол Дрезден штаткапеллесімен тұрақты жұмыс істеді, ол Брукнердің толық симфонияларын және Джозеф Хайднның «Лондон» симфонияларын жазды (соңғысын Лондон филармониясымен де жазды). Ол Салцбург фестивалінде үнемі қатысып жүрді. 1953-1954 және 1971 жылдары Байройттегі Фесспильхауста дирижерлік қызмет атқарды. Ол әр түрлі шығармалардың әлемдік премьерасын басқарды, соның ішінде Борис Блахердің Струналық аспаптарға арналған концерті, Альберто Бруно Тедескидің Принц Евгенийге арналған концерттері, Вернер Эгктің Француз сюитасы, Готфрид фон Айнемнің Би Рондосы және Карл Амадей Хартманның №6 симфониясы. Ол 1932 жылы алғашқы жазбаларынан бастап тұрақты әнші болды. Стерео LP дәуірінде ол негізінен Deutsche Grammophon үшін жазды. Оның Антон Брукнердің симфонияларының DG циклі Берлин филармониясы мен Бавария радиосының симфониялық оркестрі арасында бөлініп, 1960 жылдары алғашқы шығарылымынан бері рекорд каталогтарында сақталған. Ол сондай-ақ Эмиль Жильспен бірге Брамстың фортепиано концерттерін жазды. Бұл жазба көбінесе осы шығармалардың ең жақсы орындарының қатарына жатады. Оның Моцарт, Хайдн, Шуман, Вагнер және Карл Орфтың жазбалары да жоғары бағаланды. Оның 1967 жылы жазылған «Кармина Бурана» әнін Билл Альфорд аутентикалық интерпретация деп санайды, өйткені Орфтың өзі жаздыру кезінде болған және дайын өнімді қолдаған. Кеннет Вудс өзінің подиум техникасы туралы: «Оның қолдары өте кішкентай және назарлы қимылдар, бірақ өте күшті». Вудс сонымен қатар «оның рубато сезімі, әлі де өте батыл болса да, тіпті Вильгельм Фуртвенглерден де қателіксіз» дейді. Жохумның ағасы Отто Жохум (1898-1969) композитор және хор дирижері болды; оның кіші інісі Георг Людвиг Жохум (1909-1970) Жохум сияқты оркестр дирижері болды. Оның қызы Вероника Джохум – Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Нью-Ингланд музыка консерваториясының факультетінде пианист. Жохум 1987 жылы 84 жасында Мюнхенде қайтыс болды. 1985 жылы әйелі Мария қайтыс болды.

Jochum was born to a Roman Catholic family in Babenhausen, near Augsburg, Germany; his father was an organist and conductor. Jochum studied the piano and organ in Augsburg, enrolling in its Academy of Music from 1914 to 1922. He then studied at the Munich Conservatory, with his composition teacher being Hermann von Waltershausen; it was there that he changed his focus to conducting, his teacher being Siegmund von Hausegger, who conducted the first performance of the original version of the Ninth Symphony of Anton Bruckner and made the first recording of it. Jochum's first post was as a rehearsal pianist at Mönchen Gladbach, and then in Kiel. He made his conducting debut with the Munich Philharmonic Orchestra in 1926 in a program which included Bruckner's Seventh Symphony. In the same year he was appointed conductor at the Kiel Opera House, where he conducted seventeen operas in his first season, including Der fliegende Holländer, Der Rosenkavalier and Turandot. After Kiel he went to Mannheim, where Wilhelm Furtwängler praised his conducting. He turned down an offer to conduct twelve concerts with the New York Philharmonic Symphony Orchestra, believing that his repertory and experience were not yet equal to it. (He did not appear in America until 1958.) His next appointment was as music director in Duisburg, from 1930 to 1932. In 1932 he became chief of the Berlin Radio Orchestra, also conducting 16 concerts a season with the Berlin Philharmonic, and at the Deutsche Oper. It took until 1948 before the American authorities determined that they could find no evidence of his joining any Nazi organizations. Jochum remained music director of the orchestra until 1961; with it, he made numerous recordings, mostly for Deutsche Grammophon. He conducted frequently in London, with the London Philharmonic Orchestra and the London Symphony Orchestra. In 1975, the LSO appointed him conductor laureate, a position he held until 1978. Jochum served as principal conductor of the Bamberg Symphony from 1969 to 1973. He later worked regularly with the Staatskapelle Dresden, with which he recorded the complete symphonies of Bruckner and "London" symphonies of Joseph Haydn (which latter he also recorded with the London Philharmonic). He appeared regularly at the Salzburg Festival. He also, in 1953–54 and 1971, conducted at the Bayreuth Festspielhaus; he made his debut conducting Tristan und Isolde. He led the world premieres of various works, including the Concerto for Strings by Boris Blacher, the Concerte per il principe Eugenio by Alberto Bruno Tedeschi, the Suite Française by Werner Egk, the Tanz Rondo by Gottfried von Einem, and the Symphony No. 6 by Karl Amadeus Hartmann. He was a regular recording artist, from his first records in 1932. In the stereo LP era, he recorded mainly for Deutsche Grammophon. His DG cycle of the symphonies of Anton Bruckner, split between the Berlin Philharmonic and Bavarian Radio Symphony Orchestra, has remained in the record catalogs ever since its first issue in the 1960s. He also recorded the Brahms piano concertos with Emil Gilels, a recording that is often listed among the finest made of these works. His recordings of Mozart, Haydn, Schumann, Wagner and Carl Orff have also been highly praised. His 1967 recording of Carmina Burana is considered by Bill Alford to be an authoritative interpretation, as Orff himself was present during the recording and endorsed the finished product. Regarding his podium technique, Kenneth Woods blogs, "Look at his hands very small and focused motions but so powerful." Woods also states that "his sense of rubato, while still incredibly daring, is perhaps more un erring than even that of Wilhelm Furtwängler." Jochum's older brother Otto Jochum (1898–1969) was a composer and choral conductor; his younger brother Georg Ludwig Jochum (1909–1970) was, like Jochum, an orchestral conductor. His daughter Veronica Jochum is a pianist on the faculty of the New England Conservatory of Music in Boston, Massachusetts. Jochum died in Munich in 1987, at the age of 84. His wife Maria predeceased him, in 1985.