Кіріспе

Қытай генералы (175–210)
Сунь Куанның генералы

Чжоу Ю (周瑜, 175–210), әдепті аты Гонцзин (公瑾), Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңында Сунь Цэнің (孫策) қол астында қызмет еткен қытай әскери генералы және стратегі. 200 жылы Сунь Цэ қайтыс болғаннан кейін, ол Сунь Цзедің (孫策) кіші інісі және мұрагері Сунь Куанның (孫權) қол астында қызметін жалғастырды. Чжоу Ю ең алдымен 208 жылы Қызыл жартастар шайқасында (赤壁之戰) және 209 жылы Цзянлинг шайқасында (江陵之戰) солтүстік әскербасы Цао Цаоның (曹操) сандық артық күштерін жеңудегі жетекші рөлімен танымал. Чжоу Юдің жеңістері Сунь Куанның режиміне негіз болды, ол 222 жылы Үш патшалықтың (三國) бірі – Шығыс Вуға (東吳) айналды. Алайда, Чжоу Ю Сунь Куанның таққа отыруын көрмей кетті, өйткені ол 210 жылы 35 жасында И провинциясына (И州, қазіргі Сычуань және Чунцин) жорық дайындап жатқанда қайтыс болды. «Үш патшалық туралы жазбалар» (三國志) бойынша, Чжоу Ю ұзын бойлы және сұлу адам ретінде сипатталған. Ол «Зоу шебері» (周郎) деп те аталды. Дегенмен, оның «Сұлу жас Зоу» (美周郎) деген танымал лақап аты «Үш патшалық туралы жазбаларда» немесе 14 ғасырлық «Үш патшалықтың романсы» (三國演義) тарихи романында кездеспейді. Кейбір жапон жазушылары, мысалы Фумихико Койде, бұл кейінірек Эйджи Йошикава сияқты жапондық әңгімешілердің ойлап тапқан нәрсесі деп санайды.

Отбасылық негіздер

Чжоу Ю Шу округіне (舒縣), Луцзян әкімшілігіне (廬江郡) жататын, қазіргі Шученг округі, Анхуй провинциясы. Оның екі туысы – әжесі Чжоу Цзин (周景) және Чжоу Цзиннің ұлы Чжоу Чжун (周忠) – Хан империясының орталық үкіметінде Ұлы командир (太尉) лауазымын атқарды, бұл ең жоғары әскери лауазым еді. Чжоу Юдың әкесі Чжоу И (周異) императорлық астана Луоянның префекті болған.

Достық

191 жылы Сунь Цзянь Донг Чжуоға қарсы жорыққа қосылу үшін әскер жинады және отбасын Шоучуньнан (寿春; қазіргі Шоу округі, Анхуэй) Чжоу Юдің туған жері – Шу округіне көшірді. Чжоу Ю Сунь Цзяньнің үлкен ұлы Сун Цэмен танысып, дос болады. Екеуі тығыз байланыс орнатады. Чжоу Ю Сун Цэ мен оның отбасына Чжоу үйінде тұруға рұхсат берумен қатар, Сун Цэнің анасы У ханымға өз анасы сияқты құрмет көрсетті. «Цзян Бяо Цзюань» (江表傳) Жоу Ю мен Сун Цэнің қалай танысқаны туралы сәл өзгеше айтады. Онда Чжоу Ю Сун Цэнің даңқы туралы естіп, онымен кездесуге ниеттенгендіктен, Шу округінен Шоучуньға сапар шеккені жазылған. Олардың достығы соншалықты жақын болғандықтан, Сун Цэ Чжоу Юдің кеңесімен отбасын алып, Шоучуньнан Шу округіне көшіп келді.

Цзяндунды жаулап алу

Кейіннен Чжоу Ю Даньянға (丹楊郡; қазіргі Сюаньчжэн, Анхуй) барып, Даньянның әкімшісі (太守) болып қызмет ететін көкесі Чжоу Шанға (周尚) қосылды. Шамамен 194 жылы Сун Цэ (孙策), сол кезде әскербасы Юань Шудың бұйрығымен әрекет ете отырып, өзінің туыстары У Цзин мен Сун Бэнға соғыс әміршісі Лю Яоның шабуылына қарсы көмек көрсету үшін Ян провинциясына әскерін жетектеп келді. Сунь Цэ Лю Яоға шабуыл жасау үшін Лиянг (歷陽; қазіргі Хэ округі, Анхуй) арқылы Янцзы өзенін кешіп өтуге дайындалып жатқанда, ол Чжоу Юге жоспарлары туралы хабарлау үшін елші жіберді. Чжоу Ю Сунь Цэге көмек көрсету үшін әскер бастап келді, ал Сунь Цэ оған риза болып: "Сенің көмегіңмен мен ұлы жетістіктерге жете аламын!" деді. Содан кейін Чжоу Ю Сунь Цэге қосылып, Хенцзян (橫江; қазіргі Анхуй провинциясының оңтүстік-шығысында, Янцзының солтүстік жағалауында) және Данглиді (當利; қазіргі Анхуй провинциясының шығысында) бағындырды. Олар Янцзы өзенін кешіп, Молингті (秣陵; қазіргі Нанкин, Цзянсу) бағындырып, Лю Яоның Зе Ронг пен Сюэ Ли (薛禮) басқаратын әскерлерін жеңді. Олар сондай-ақ Хушу (湖孰; қазіргі Цзянниннің оңтүстік-шығысында, Цзянсу), Цзянчэн (江乘; қазіргі Джуронгтың солтүстігінде, Цзянсу) және Куэ (曲阿; қазіргі Даньян, Цзянсу) жерлерін бағындырды. Лю Яо жеңілістен кейін қашып кетті, ал Сунь Цэнің әскерінің саны он мыңнан асып кетті.

Sun Ce-нің кейінгі қызметі

Сунь Цэ Жоу Юге: "Менің қазір Вуны басып алуға және Шанюеді бағындыруға жеткілікті әскери күшім бар. Сен Даньянға қайтып, сол жерде орналас" деді. Сосын Жоу Ю Даньянға оралды. 196 жылы Юань Шу өзінің туысы Юань Иньді Чжоу Шанның орнына Даньян әкімшісі етіп жіберді, сондықтан Чжоу Шан мен Жоу Ю Юань Шумен кездесу үшін Шоучуньға (壽春; қазіргі Шоу округі, Аньхой) барды. Юань Шу Жоу Юны өзіне қызмет етуге шақыруымен болды, бірақ Жоу Ю Юань Шудың құлдырауын болжады, сондықтан Ючаоның (居巢; қазіргі Джучао ауданы, Чаоху, Аньхой) басшысы (長) болып тағайындалуын сұрады, ал іштей Юань Шудан қашып, Сунь Цэге қосылуды жоспарлады. Юань Шу оның өтінішін қабылдаған соң Жоу Ю Ючао арқылы Ву әмірлігіне (қазіргі Сучжоу, Цзянсу маңы) сапарлады. 198 жылы Жоу Ю Ву әмірлігіне келді, онда Сунь Цэ оны жеке қарсы алып, құрмет көрсетті. Сунь Цэ Жоу Юны "Құдірет орнатушы орталық әскербасы" (建威中郎將) деп тағайындап, 2000 әскерге басшылық етуге және 50 жылқы берді. Сунь Цэ: "Жоу Гонгжин – ерекше батыр және талант иесі. Ол маған жақын, біз ағайын секілдіміз. Ол маған Дәнияңнан әскер мен жабдық әкеліп, науқанда көмектескен кезді есімде сақтаймын. Оның көмегі мен еңбегіне ешқашан лайықты жауап бере алмаймын" деді. Жоу Ю сол кезде 23 жаста болған, ал Вудағы халық оны "Жоу Ланг" (周郎; сөзбе-сөз "Жас Жоу") деп атады. Ол Луцзян әмірлігінде (廬江郡) гарнизонға орналасты, кейін Ниучжуға (牛渚) көшіп, содан кейін Чунгу округінің (春穀縣; қазіргі Фанчан округінің солтүстік-батысы, Аньхой) басшысы болып тағайындалды. Сунь Цэ Цзин провинциясына (қазіргі Хубэй мен Хунаньды қамтиды) шабуыл жоспарлағанда, Жоу Юны армияның орталық қорғаушысы (中護軍) және Цзянся әмірлігінің (江夏郡) әкімшісі (太守) етіп тағайындады. Жоу Ю Сунь Цэге Ванды (皖; қазіргі Кяншань округі, Аньхой) бағындыруда бірге болды. Содан кейін Жоу Ю Сунь Цэге қосылып, Суньян округіне (尋陽縣; қазіргі Хуанмей округінің оңтүстік-батысы, Хубэй) шабуыл жасады, онда олар кішігірім соғыс әміршісі Лю Сюнды жеңді. Олар содан кейін Цзянся әмірлігіне (江夏郡; қазіргі Синьчжоу ауданы, Ухань, Хубэй) басып кірді, содан кейін Южан әмірлігін (豫章郡; қазіргі Наньчан, Цзянси) және Лулинг әмірлігін (廬陵郡; қазіргі Цзянси, Цзянси) бағындырды. Кейін Жоу Ю Бакиуге (巴丘; қазіргі Сяцзян округі, Цзянси) оралып, онда гарнизон құрды.

Сун Кванға барымтаға адам жібермеуді кеңес беру

Сунь Цэ 200 жылы Сюй Гунның ізбасарларымен өлтірілді, ол бұрын өлтірген округ әкімі еді. Оның інісі Сунь Куан оның орнына өтті және оның жерлерін басқаруға кірісті. Чжоу Ю Сунь Цэнің жаназасына қатысу үшін У округіне (қазіргі Сучжоу, Цзянсу) қайтып келді және жаназадан кейін У округінде қалды. Содан кейін Чжоу Ю Армияның орталық қорғаушысы (中護軍) қызметіне тағайындалды. Сунь Куан сол кезде әлі жас және тәжірибесіз болғандықтан, Чжоу Ю мен Чжан Чжао оған Цзяндун аймақтарындағы күнделікті істерді басқаруға көмектесті. Сол шақта Хан сарайын бақылаған және император Сяньнің бейнелі билеушісі болған Цао Цао, өзінің қарсыласы Юань Шаоны Гуанду шайқасында жеңіп, солтүстік Қытайды біріктіру жорықтарында сәттілікке жеткен еді. 202 жылы Цао Цао Сунь Куанға хат жазып, оның ұлдарының біреуін императорлық астана Сюйге (許; қазіргі Сючан, Хэнань) кепіл ретінде жіберуін талап етті, осылайша Сунь Куанның оған адалдығын қамтамасыз етуді көздеді. Сунь Куан Чжан Чжао мен Цинь Сун сияқты барлық қолдаушыларын жинап, мәселені талқылады, бірақ олар бір келісімге келе алмады. Сунь Куан өзінің ұлын елордаға кепіл ретінде жіберуге құлшынбады, сондықтан ол анасы Леди Ву және Чжоу Юмен ғана қайтадан сөйлесті. Чжоу Ю былай деді: «Бұрын Чу мемлекеті құрылғанда, оның аумағы тек Цзиньшань тауларының бір бөлігін және 100 шаршы лиден аспайтын жерді қамтыды. Бірақ кейіннен билеушілерінің қабілетіне байланысты, ол шекарасын кеңейтіп, Инг қаласында негізін қалады, содан кейін Цзинь және Ян провинцияларынан Нанхайға дейінгі жерлерді жаулап алды. Оның мұрасы 900 жылдан астам сақталды. Енді сіз әкеңіз бен ағаңыздың қалдырған мүлкін мұраға алдыңыз. Сіз алты округты басқарасыз, көптеген әскерлеріңіз бен жеткілікті жабдықтамаңыз бар, ал сіздің халқыңыз сіз үшін өмірін беруге дайын. Сіз таудан мыс өндіріп, монеталар шығарасыз және теңізден тұз аласыз. Сіздің мемлекетіңіз гүлденіп, халқыңыз тыныш өмір сүруде. Халқыңыз қайықтарына желкен көтергенде, таңертең шығып, кешке қайта оралады. Сіздің әскеріңіз күшті және рухы жоғары, сондықтан ол жеңіске ұшырамайды. Сіз неге тек қана қорқыту себепті кепіл жіберуіңіз керек? Егер сіз кепіл жіберсеңіз, Цаолармен байланыс орнатыңыз, ал олар императордың билігін пайдаланып сізге бұйрық бергенде, сіз олардың бұйрықтарын орындаудан басқа амал қалмайды. Бұл сіздің олардың бақылауына түсуіңізге әкеледі. Егер осылай болса, ондаған қызметшілері, күймелері мен жылқылары бар қарапайым вассалға айналасыз. Оңтүстік Қытайдағы қуатты мемлекет болудан жақсы ма? Мен сізге кепіл жібермеуді және жағдайдың қалай өзгеретінін күтіп қарауды ұсынамын. Егер Цаолар шынымен де империяны әділдікпен біріктіруге қол жеткізсе, оларға мойынсұнуға кеш емес. Егер олар зорлық-зомбылыққа жүгінсе, олар өздерін-өздері жояды, өйткені соғыс бастау от жағумен тең. Сіз жасырын күшті болып қалып, олардың шабуылдарына қарсы тұрып, тағдырыңызды күтуіңіз керек. Неге кепіл жіберуіңіз керек?» Леди Ву Чжоу Юмен келісіп, былай деді: «Гонгжиннің айтқаны рас. Гонгжин Бофудан бір ай ғана кіші болған, сондықтан олар шамамен бір жаста болды. Мен Гонгжинді ұлымдай көремін, сондықтан сіз оны үлкен ағаңдай қабылдауыңыз керек». Сунь Куан олардың кеңесін тыңдап, Цао Цаоға кепіл жібермеді.

Хуан Цзымен шайқастар

206 жылы Чжоу Ю және Сунь Куанның туысы Сунь Ю Ма (麻) және Бао (保) округтеріндегі қарақшыларға шабуыл жасап, олардың басшыларын өлтіріп, мыңдаған жауларын тұтқынға алды. Сол жылы Цзянся командалығының (江夏郡; қазіргі Хубэй провинциясы, Ухан қаласының Синьчжоу ауданы маңы) әкімшісі (太守) Хуан Цзы өзінің қол астындағы Денг Лонгты (鄧龍) бірнеше мың әскерді Чайсанг командасындағы (柴桑郡; қазіргі Цзянси провинциясы, Цзюцзян қаласы маңы) Сунь Куанның күштеріне шабуыл жасауға жіберді. Чжоу Ю Денг Лонгке шабуыл жасап, оны тірідей тұтқынға алып, У командалығына (қазіргі Цзянсу провинциясы, Сучжоу қаласы маңы) әскери тұтқын ретінде жіберді. 208 жылдың көктемінде Сунь Куан Цзянсяға шабуыл жасауға бұйрық берді, оны Хуан Цзы қорғады. Чжоу Ю Алдыңғы армияның бас қолбасшысы (前部大督) болып тағайындалды және ол Лю Менг, Линг Тонг және басқалармен бірге жауға үлкен жеңіліс сыйлады. Хуан Цзы Сунь Куанның әскерімен қашып құтылуға тырысқанда қаза тапты.

Қызыл жарлар шайқасы

Сол кезде Лю Бэй Чанбан шайқасында Цао Цаодан жеңіліп, өзінің ізбасарларын Янцзы өзенінен оңтүстікке қарай алып өтуді жоспарлады. Лю Бэй Лу Сумен Даньян қаласында кездесті, онда олар Лю Бэй мен Сунь Куан арасындағы одақ құру туралы әңгімелесті. Лю Бэй кейін Сиакоуға (夏口; қазіргі Ханкоу, Хубэй) көшіп, сонда гарнизон орналастырды. Сонымен қатар, ол өзінің кеңесшісі Чжуге Лянды Лу Сумен бірге Сунь Куанды кездесуге және одақ туралы сөйлесуге жіберді. Сунь Куан Жоу Ю мен Ченг Пуға Цао Цаоға қарсы тұру үшін Лю Бэйге қосылуға бұйрық берді, және олар Қызыл Шағалаларда (赤壁) кездесті. Цао Цао әскерінде оба ауруы тарағандықтан, Цао Цао екі жақтың арасындағы алғашқы шайқаста одақтас күштерге жеңілді. Содан кейін Цао Цао өзінің лагерін Янцзы өзенінің солтүстік жағалауына көшірді, ал одақтастар оңтүстікте қалды. Сунь Куанның қолбасшыларының бірі Хуан Гай Жоу Юге: «Біздің күшіміз жаудан кем. Біз ұзаққа шыдамаймыз деп қорықпаймын. Бірақ, мен байқағаным, Цао Цаоның кемелері бір-біріне тіркелген. Біз оларды отпен жоя аламыз» деді. Хуан Гай онға жуық менчхонг пен дуцзяндарды (鬬艦; соғыс кемелерінің бір түрі) дайындап, оларды от жағуға қажетті заттармен толтырды. Ол сондай-ақ Цао Цаоға, өзінің жағына өтуге ниеттенгенін жасыра отырып, хат жазды. Хуан Гай менчхонгтар мен дуцзяндардың артынан жүретін бірнеше зугэлерді (走舸; кіші кемелер) дайындады, және оның шағын флоты Цао Цаоның базасына қарай бет алды. Оңтүстік-шығыстан күшті жел соғып тұрды. Хуан Гайдың флоты өзеннің ортасына жеткенде, кемелердің барлығы желкендерін көтерді, ал Хуан Гай шырақ ұстап, әскерлеріне «Біз берілеміз!» деп айқайлауға бұйрық берді. Цао Цаоның әскерлері лагерден шығып, Хуан Гайдың оларға қосылатынын көрді. Хуан Гай жау базасынан 20 лидей қашықтықта болғанда, кемелерді өртеп жіберуге бұйрық берді, және олар кішігірім қайықтарға отырып, қашып кетті. Желдің күшті болуына байланысты, өртенген кемелер Цао Цаоның әскери кемелеріне қарай жылдамдықпен жүзіп, оларды да өртеп жіберді. Цао Цаоның кемелерінің барлығы өртеніп кетті, ал от құрлықтағы лагерьлеріне де тез тарады. Жоу Ю содан кейін Цао Цаоның базасына шабуыл жасауға бұйрық берді және үлкен жеңіске жетті. Цао Цао жеңілгеннен кейін, қалған әскерлерімен бірге солтүстікке қарай шегінді. Жоу Ю мен Лю Бэй өз күштерімен Цао Цаоны қуа бірақ, ол қашқан болатын.

Цзянлинг шайқастары

Қызыл жартастардағы жеңілістен кейін Цао Цао Сюге (許; қазіргі Сючан, Хэнань) қайтып келді және Цао Ренді және басқаларын Нань округінің (南郡) астанасы Цзянлинг округін қорғауға қалдырды. Чжоу Ю және Ченг Пу әскерлерін Нань округіне жетеледі, бірақ өзен оларды Цао Реннің әскерінен бөліп тастады. Лю Бэй Чжоу Юге: "Цао Рен Цзянлингті қорғайды және қалада көптеген жабдықтары бар. Ол бізге үлкен қауіп төндіреді. Мен Чжан Идеге 1000 әскермен сеніңмен бірге жіберемін, ал сен маған 2000 әскер жібер. Содан кейін біз Ся өзенінен (夏水; Янцзы өзенінің саласы, Шаши округінің оңтүстік-шығысынан басталып, Хубэй провинциясының Цзяньли округінің солтүстігінде аяқталады) өтіп, Цао Реннің тылына шабуыл жасаймыз. Егер Цао Рен біздің тылына кіргенімізді білсе, ол әлбетте шегінеді" деді. Чжоу Ю Лю Бэйдің ұсынысына келісті. Кейін Чжоу Ю Гань Нинге Илингте (夷陵; қазіргі Ичан, Хубэй) бекініске орналасуға бұйрық берді. Цао Рен Илингті қоршау үшін жеке атты әскер жіберді, сондықтан Гань Нин Чжоу Юге шұғыл түрде күш сұрады. Чжоу Ю Лю Менгтің кеңесімен Линг Тонгты орнында қалдырып, Лю Менгті және басқаларын Гань Нинге көмектесуге жіберді. Илингтің қоршауы алысқан соң, Чжоу Ю және оның әскері Янцзы өзенінен өтіп, Цзянлингке шабуыл жасады, Чжоу жеке өзі шайқасқа қатысты. Оң жағына адасқан жебе тиді және жарақатының ауырлығына байланысты шегінуге мәжбүр болды. Цао Рен Чжоу Юдың жарақаттанғанын және төсекте жатқанын естігенде, әскерін Чжоу Юдың лагеріне жақын алып келіп, Ву әскерін қорлады. Чжоу Ю төсектен тұрып, әскерін тексерді және олардың рухын көтеруге шақырды. Цао Рен мұны көріп, шегінді. 209 жылға қарай Чжоу Ю мен Цао Рен бір жылдан астам уақыт бойы қарсы тұрды, екі тарап та ауыр шығынға ұшырады. Цао Цао адам және материалдық шығындарды көтере алмады, сондықтан Цао Ренге Цзянлингтен кетуге бұйрық берді.

Сунь Куанға Лю Беймен қалай күресу керектігі туралы кеңес

Цзянлинг шайқасындағы жеңістен кейін Сунь Куан Чжоу Юны генерал-лейтенант (偏將軍) және Нан командирлігінің (南郡) әкімшісі (太守) етіп тағайындады. Чжоу Юның штабы Цзянлинг округінде орналасқан еді, ол Сяцзюнь (下雋), Ханчан (漢昌), Люян (瀏陽) және Чжоулин (州陵) округтерін басқарды. Лю Бей Цзинь провинциясының губернаторы (牧) болып тағайындалды, оның әкімшілік орталығы Гонъань округінде болды. Кейінірек Лю Бей Сунь Куанмен Цзинь (京; қазіргі Чжэньцзян, Цзянсу) қаласында кездескенде, Чжоу Ю Сунь Куанға хат жазды: "Лю Бей қатыгез және амбициялық батырдың қасиеттеріне ие. Оның үстіне, оның қол астында Гуан Ю және Чжан Фэй секілді аю мен жолбарыс күшіне ие генералдар бар. Ол әлдебір билеушіге бағынуға мүлдем дайын емес. Мен Лю Бейді У командирлігіне көшіріп, оның үшін сарай салып, оған әйелдер мен сыйлықтар сыйлауды ұсынамын. Содан кейін Гуан Ю мен Чжан Фэйді әрқайсысын бөлек жерге жібереміз. Егер мен Лю Бейді кепілге алып, бір уақытта оның әскеріне шабуыл жасасам, біздің мақсатымыз (Цзинь провинциясын басып алу) орындалады. Ал енді оларға жерді ресурстар ретінде бөліп, үш адамның бірге болуына рұқсат етеміз бе? Менің ойымша, егер арыстан бұлт пен жаңбырға кездессе, ол енді көлде қалуға көнбес."

Сунь Куан Цао Цаоның солтүстікте әлі де қауіпті екенін ескерді, сондықтан Лю Беймен араздасудың орнына оған одақтас табудың жақсырақ екенін ойлады. Сонымен қатар, Лю Бейдің әскері оған бағынбауы мүмкін деп уайымдағандықтан, Чжоу Юдің ұсынысын қабылдамады.

Өлім

210 жылы Лю Чжан И провинциясының (қазіргі Сычуань мен Чунцин) губернаторы қызметін атқарды және Ханчжун округінде өзінің қарсыласы Чжан Лудың қатеріне тап болды. Чжоу Ю Сунь Куанға барып, былай деді: "Као Као жеңілістерінен әлі толық айыққан жоқ және ішкі қиындықтарға тап болғандықтан, ол сізбен жақын арада соғысқа бармайды. Маған және Сунь Юға әскерді Шуға (И провинциясына) басып кіруге және содан кейін Чжан Луға шабуыл жасауға рұқсат етіңіз. Сунь Ю жаулап алынған жерлерді қорғау үшін сонда қалады және Ма Чаомен одақ құрады. Мен сіздермен бірге Цао Цаоға қарсы Шианянға шабуыл жасаймыз, сонда біз солтүстікті бағындыра аламыз". Сунь Куан келісті. Чжоу Ю дереу Цзянлинг округіне қайтып, науқанға дайындық жұмыстарын бастады. Бірақ, ол Юэянға (巴丘; қазіргі Хунань провинциясы) қайтып келе жатқанда аурудан қайтыс болды. Ол қайтыс болғанда 36 жаста болған (Шығыс Азия есебі бойынша). Чжоу Ю қайтыс болғаннан бұрын, Сунь Куанға Лу Суды өзінің ізбасары етіп тағайындауды ұсынды. Сунь Куан Чжоу Юдың өліміне терең қайғырды. Ол көз жасын төгіп: "Гонцзинь – билеушіге лайықты дарынды кеңесші еді. Ол осылай жас кезінде қайтыс болған соң, енді кімге сенемін?" деді. Ол тіпті қайғысын білдіру үшін қарапайым киім киді, бұл көптеген адамдардың жүрегіне тиді. Бакиуда Чжоу Ю үшін жерлеу рәсімі өткізілгеннен кейін, оның денесі Ву округіне (қазіргі Цзянсу провинциясының Сучжоу маңы) жеткізілді. Сунь Куан Ухуда процессияны қарсы алып, барлық шығындарды өзі төледі. Одан бөлек, Чжоу Юдың отбасына жеке қызметкерлер ұстауға рұқсат беретін жарлық шығарды. 229 жылы, Чжоу Ю қайтыс болғаннан кейін шамамен екі онжылдық өткен соң, Сунь Куан өзін Шығыс Ву мемлекетінің императоры деп жариялағанда, өзінің халықтарына былай деді: "Егер Жоу Гонгжин маған көмектеспеген болса, бүгін мен император бола алмас едім".

Отбасы

198 және 199 жылдар аралығында Чжоу Ю Сун Цэге қосылып, Ванды (皖; қазіргі Цяньшань округі, Аньхой) жаулап алды. Ванда олар әдемі сырт келбетімен танымал екі қызы бар Қария Цяомен (橋公) кездесті. Сун Цэ үлкен қарындасына үйленсе, Чжоу Ю кіші қарындасына үйленді. Сунь Цэ Чжоу Юға әзілдеп: «Қария Цяоның қыздары өте әдемі болғанымен, біз олардың күйеулері болғандықтан, осы одақ бақытты болар» деді (өйткені Сунь Цэ мен Чжоу Ю екеуі де жас және әдемі жігіттер ретінде танымал еді). Чжоу Юдың екі ұлы мен бір қызы болды. Оның үш баласының әйелі Сяо Цяодан туылған-тумағаны белгісіз. Чжоу Юдың қызы Чжоу Ин 225 жылы Сунь Куанның үлкен ұлы Сунь Денгке үйленді. Сунь Денг әкесі император болғаннан кейін, тәж мұрагері болып тағайындалды және 32 жасында қайтыс болды. Чжоу Юдың үлкен ұлы Чжоу Сюнь (周循) мінезімен әкесіне ұқсаған, бірақ ерте қайтыс болды. Ол Сунь Куанның қызы Сунь Лубаньға үйленді және Шығыс Удың кавалерия командирі (騎都尉) болып қызмет етті. Чжоу Юдың кіші ұлы Чжоу Инь (周胤) Сунь Куан әулетінен әйелге үйленді. Ол Синъе (興業都尉) командирі болып қызмет етті және Гонъань округінде 1000 сарбазға басшылық етті. 229 жылы Сунь Куан император болғаннан кейін Чжоу Иньге бас округ маркизі (都鄉侯) атағы берілді. Кейіннен Чжоу Инь қылмыс жасағаны үшін Лулинге (廬陵郡; қазіргі Цзянь, Цзянси) жер аударылды. 239 жылы Чжугэ Цзи және Бу Чжи Сунь Куанға меморандум жазып, Чжоу Иньге кешірім беруді және оның әкесінің еңбегін ескере отырып, маркиздік атағы мен лауазымын қайтаруды сұрады. Сунь Куан кешірім беруге ықылымсыз болды, өйткені Чжоу Иньнің жасаған қылмысының ауырлығын атап өтті және Чжоу Инь өкініш білдірмегенін айтты. Алайда, Чжугэ Цзи, Бу Чжи, Чжу Ран және Куан Цунның көптеген өтініштерінен кейін Сунь Куан ақыры келісті, бірақ Чжоу Инь кешірім берілген кезде жер аудауда қайтыс болды. Чжоу Юдың ағасының ұлы Чжоу Цзюнь (周峻) Сунь Куан оны генерал-лейтенант (偏將軍) етіп тағайындады және оның ағасының еңбегі үшін 1000 сарбазға басшылық етуге берді. Чжоу Цзюнь қайтыс болғаннан кейін, Куан Цун Сунь Куаннан Чжоу Цзюньнің ұлы Чжоу Худы (周護) әскери шенеунік ретінде тағайындауын сұрады, бірақ Сунь бас тартты. Сунь Куан: «Бұрын біз Цао Цаоны жеңіп, Цзин провинциясын Гонгжиннің күшімен иелендік. Мен оның еңбегін ешқашан ұмытқан емеспін. Чжоу Цзюньдің қазасы туралы естігенде, Чжоу Худы мемлекеттік қызметке алуды жоспарладым, бірақ Чжоу Хуның қатыгез және опасыз екенін естідім. Оған лауазым берсем, ол қиындықтар тудырады деп қорқамын, сондықтан оны жұмысқа алмауға шештім. Гонгжин туралы естеліктерім мәңгілік. Оны қалай тоқтатуға болады?» деді.

Жеке өмір

Жоу Ю мықты дене бітімімен және әдемі келбетімен ерекшеленгені айтылады. Чжоу Ю Сун Цэмен жақын дос болғанда, Сун Цэнің анасы Леди Ву Сун Цэнің кіші інісі Сун Куанға Чжоу Юды үлкен ағасы сияқты құрметтеуді бұйырды. Сунь Цзе билікке келген соң, оның қол астындағылары оған құрмет көрсету кезінде толық хаттаманы сақтамады. Чжоу Ю Сунь Куанға құрмет көрсеткенде барлық рәсімдер мен әдептілік ережелерін орындаған жалғыз адам болды. Жоу Ю өзінің мінезімен көптеген адамдардың жүрегін жаулаған, кеңпейіл және жомарт адам ретінде танымал болды. Дегенмен, ол Чэн Пумен жақсы қарым-қатынас құра алмады. Чэн Пу Жоу Юдан әлдеқайда үлкен болғандықтан, оны жиі қорлап, кемсітіп, бірақ Чжоу Ю оған төзімділік танытты. Чэн Пу Чжоу Юдің мінезіне қатты таңғалып, ақырында оған деген көзқарасын өзгертіп, құрметпен қарады. Ол тіпті: "Чжоу Гонгжинмен бірге болу – ең жақсы шарап ішуге ұқсайды. Тіпті сезімтал болмай, ішіп қоясың" деді. Чжоу Ю мансабының басында Цао Цао оның талантын естіп, өзіне қызмет етуге шақырғысы келді, сондықтан Цзян Ганды Чжоу Юды өз жағына көндіруге жіберді. Бірақ Чжоу Ю Цзян Ганның алдында Сунь Куанға деген адалдығын аңғартты және оның жағын өзгертуге көндіруге болмайтынын түсіндірді. Кейін Цзян Ган Цао Цаоға оралып, "Чжоу Юдің жомарттығын сөзбен жеткізу мүмкін емес" деді. 209 жылы Цзин (京; қазіргі Чжэньцзян, Цзянсу) қаласында Сунь Куанды көріп келгеннен кейін Лю Бэй провинцияға қайтып бара жатқанда, Сунь Куан, Чжан Чжао, Цинь Сун, Лу Су және басқалары Лю Бэйді күтіп алып, оны шығарып салуға асықты. Сунь Куан Лю Бэйге қоштасу тойын ұйымдастырды. Тойдан кейін барлығы келіп кетті, ал Лю Бэй мен Сунь Куан ғана қалды. Чжоу Ю туралы сөз болғанда Лю Бэй: "Гонгжиннің таланты мен қабілеті мыңдаған адамдардан асып түседі. Ол зор амбицияға ие және ұзақ уақыт бағынышты болуға дайын болмас" деді. Тағы бір оқиғада, Қызыл жартастар шайқасында Чжоу Юдан жеңілгеннен кейін Цао Цао: "Мен жеңілгенім үшін ұялмаймын" деді. Кейін ол Сунь Куанға хат жазып: "Қызыл жартастар шайқасында менің әскерімде індет тарады, сондықтан мен кемелерімді өртеп, өз еркіммен шегіндім. Осының нәтижесінде Чжоу Ю жеңіске жетті" деді. Чжоу Юдің кең танылуы оған деген қызғанышты тудырды, сондықтан Цао Цао мен Лю Бэй оны жамандауға және Сунь Куанмен арасын бұзуға тырысты. Чжоу Ю жас кезінен музыкаға бейім болды. Тіпті тойда үш рет ішіп алғаннан кейін де, музыкадағы қате немесе дұрыс емес нотаны байқап алатын. Ол кезде ол музыкантқа қарап тұратын. Сол кездегі мақал: "Күйде қиындық болса, Чжоу Ю жоғары қарайды".

Қытай операсы

Қытай операсында Чжоу Юй, Чжугэ Ляннан бірге ойнағанда да, тіпті ол одан жас болса да, "сяошэн" (小生; жас кейіпкер) немесе "ушэн" (武生; әскери киімдегі кейіпкер) рөлінде сомдалады. Кун операсында Чжоу Юй "Сыртқы қамыс" көрінісіндегідей, "чживэйшэн" рөлінде көрінеді, онда Чжан Фэй оны тұтқындап, бірақ кейін босатып жібереді.

Кино және теледидар

Жоу Ю рөлін кино мен телеарналарда сомдаған белгілі актерлер қатарында Хонг Южоу («Үш патшалықтың романсы»), Тони Ленг («Қызыл жартас») және Виктор Хуан («Үш патшалық») бар. «Ikki Tousen» және «Koutetsu Sangokushi» анимелері Жоу Юге сілтеме жасайды, онда ол жапон тілінде «Шуюйу Коукин» деп танылады.

Ойындар

Чжоу Ю – Koei компаниясының Dynasty Warriors және Warriors Orochi видео ойындары сериясындағы ойналатын кейіпкер. Ол сонымен қатар Koei-дың Romance of the Three Kingdoms стратегиялық ойындары сериясында және Capcom-ның Destiny of an Emperor ойынында жау генералы ретінде көрінеді. Magic: The Gathering коллекциялық карта ойынында "Чжоу Ю, Бас қолбасшы" атымен Portal Three Kingdoms жиынтығында карта бар. Чжоу Ю Fate/Samurai Remnant-та Арчер класының қызметшісі ретінде пайда болады, оны жапондық актер Кеншо Оно дауыстаған.