Кіріспе

Алемандық неміс тілінің диалектік тобы

Сипаттама

Шваб тілі стандартты неміс тілін білетіндерге оның айтылуы және ішінара өзгеше грамматикасы мен сөздік қорынан туындап, түсіну қиын болуы мүмкін. 2009 жылы Штутгарттағы ең ірі газет – Stuttgarter Nachrichten оқырмандар жүргізген дауыс беруде «Muggeseggele» (шваб идиомасы) сөзі, яғни үй шыбығының мүшесі, кез келген басқа сөзден асып түсіп, ең әдемі шваб сөзі деп танылды. Бұл тіркес кішкентай өлшем бірлігін сипаттау үшін ирониялық түрде қолданылады және оны кішкентай балалардың алдында қолдануға болады (Bubenspitzle-мен салыстырыңыз). Неміс телерадиокомпаниясы SWR-дың балаларға арналған Kindernetz веб-сайты «Ein Fall für B. A. R. Z.» шваб тіліндегі телесериалындағы шваб сөздігінде Muggeseggele сөзінің мағынасын түсіндірді.

Жіктеу және өзгеруі

Шваб тілі – алемандық диалектілер тобына жатады, ал ол өз кезегінде жоғарғы неміс диалектілерінің екі түрінің бірі (екіншісі – бавариялық). Шваб диалектісі көптеген кіші диалектілерден тұрады, олардың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар. Бұл кіші диалектілерді «sein» (болу) етістігінің өткен шақ шақырғышының «gwäa» және «gsei» түрлері арқылы қалыптасу айырмашылығы бойынша жіктеуге болады. «Gsei» тобы швейцариялық неміс тілі сияқты басқа алемандық диалектілерге жақын. Оны Оңтүстік-Шығыс Швабия, Батыс Швабия және Орталық Швабия деп бөлуге болады.

Дунай шваб диалектілері

Венгрия, Румыния және бұрынғы Югославиядан келген Дунай швабтары жергілікті "Швовиш" деп аталатын бірнеше шваб диалектілерінде сөйлейді. Олардың кейбіреулері түпнұсқа шваб диалектісіне ұқсас, ал басқалары бавариялық диалектісіне, көбінесе Пфальц және Гессен аралас диалектілерімен жақын. Осы ретте, Банат швабтары Банат шваб диалектісінде сөйлейді.

Бұқаралық ақпарат құралдарында танылу

Баден-Вюртемберг сауда палатасы «Біз бәрін жасай аламыз. Бірақ стандартты неміс тілінде сөйлей алмаймыз» деген ұранымен жарнамалық кампания ұсынды, бұл швабтардың диалектісі мен өнеркәсіптік жетістіктеріне деген мақтанышын арттыруға бағытталған. Алайда, бұл Солтүстік немістерге және көршілес Баденге әсер етпеді. Доминик Кун (Додокай) Германияда шваб диалектінде жасалған фандуб видеолары арқылы танымал болды, оның ішінде Барак Обаманың үнін неміс диалектісімен және өңделген мәтінмен дубляждады. 2001 жылғы «Monsters Inc.» фильмінің неміс тіліндегі дубляжында, түпнұсқада Джон Ратценбергер, ал неміс нұсқасында Уолтер фон Хауф сомдаған Жексүйгіш қарлығаш шваб диалектісінде сөйлейді.