Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аяқтағы бес ұзын сүйек, құстардағы сүйек.
Five long bones in the foot
the bone in birds
Метатарсальдық сүйектер немесе метатарс – бұл аяқтың орталық бөлігінде орналасқан бес ұзын сүйектің тобы, олар табан сүйектері (тобық пен өкшені құрайтын) мен саусақ сүйектері (фалангалар) арасында жатыр. Жеке атаулары болмағандықтан, метатарсальдық сүйектер ішкі жағынан (бас бармақтың жағынан) бастап: бірінші, екінші, үшінші, төртінші және бесінші метатарсаль деп нөмірленеді (көбінесе рим цифрларымен көрсетіледі). Метатарсальдық сүйектер қолдың метакарпальдық сүйектерімен салыстырылады. Адамда метатарсальдық сүйектердің ұзындығы кему ретімен: екінші, үшінші, төртінші, бесінші және бірінші болып келеді. Сиырдың артқы аяғында екі метатарсальдық сүйек болады.
The metatarsal bones or metatarsus (: metatarsi) are a group of five long bones in the midfoot, located between the tarsal bones (which form the heel and the ankle) and the phalanges (toes). Lacking individual names, the metatarsal bones are numbered from the medial side (the side of the great toe): the first, second, third, fourth, and fifth metatarsal (often depicted with Roman numerals). The metatarsals are analogous to the metacarpal bones of the hand. The lengths of the metatarsal bones in humans are, in descending order, second, third, fourth, fifth, and first. A bovine hind leg has two metatarsals.
Құрылымы
Бес метатарсаль – дорсальды дөңгелек ұзын сүйектер, олар білік немесе денеден, негізден (проксимальді) және бас бөлігінен (дистальді) тұрады. Денесі призма тәрізді, тарсалдан фалангаға қарай біртіндеп жіңішкере түседі және бойлық бағытта иілісқан, сондықтан төменгі жағы ойыс, ал жоғарғы жағы сәл дөңгелек болады. Негізгі немесе артқы бөлігі конус тәрізді, тарсал сүйектерімен және оған жақын орналасқан метатарсаль сүйектерімен буын арқылы байланысады: оның дорсальды және плантальды беттері байламдарды бекіту үшін тегіс емес. Басы немесе дистальді бөлігінде жоғарыдан төменге қарай сопақша буындық беті бар, ол төменгі жағында жоғарғы жағына қарағанда артқа қарай көбірек созылады. Оның бүйірлері жалпақ, әрқайсысында байламдарды бекітуге арналған түйіншелі ойыс бар. Оның плантальды беті иілгіш шеміршектердің өтуі үшін алдыңғы жағынан артқа қарай ойылып, екі жағынан терминальді буындық бетімен жалғасқан буынды дөңгелекшелермен белгіленген. Өсу кезінде өсу аймақтары метатарсальдардың дистальді бөлігінде орналасқан, бірінші метатарсальда ол проксимальді орналасқан. Дегенмен, бірінші метатарсальдың дистальді бөлігінде қосымша өсу аймағы болуы жиі кездеседі.
The five metatarsals are dorsal convex long bones consisting of a shaft or body, a base (proximally), and a head (distally). The body is prismoid in form, tapers gradually from the tarsal to the phalangeal extremity, and is curved longitudinally, so as to be concave below, slightly convex above. The base or posterior extremity is wedge shaped, articulating proximally with the tarsal bones, and by its sides with the contiguous metatarsal bones: its dorsal and plantar surfaces are rough for the attachment of ligaments. The head or distal extremity presents a convex articular surface, oblong from above downward, and extending farther backward below than above. Its sides are flattened, and on each is a depression, surmounted by a tubercle, for ligamentous attachment. Its plantar surface is grooved antero posteriorly for the passage of the flexor tendons, and marked on either side by an articular eminence continuous with the terminal articular surface. During growth, the growth plates are located distally on the metatarsals, except on the first metatarsal where it is located proximally. Yet it is quite common to have an accessory growth plate on the distal first metatarsal.
Жарақаттар
Метатарсаль сүйектері көбінесе футболшыларда (футбол ойнаушыларда) сындырылады. Бұл және басқа да соңғы оқиғалар қазіргі футбол бутсаларының жеңіл дизайнына байланысты деп есептеледі, олар аяққа жеткілікті қорғаныс бермейді. 2010 жылы кейбір футболшылар аяқтың үстіңгі бөлігін қорғау үшін аяққа силиконды резеңке төсемдері енгізілген жаңа шұлықтарды сынақтан өткізе бастады. Спортпен байланысты жарақаттардың 16%-ы стресс-жарықтары құрайды, ал метатарсаль сүйектері ең көп зардап шегеді. Бұл жарықтар кейде әскери жаттығушылардың ұзақ марштардан кейін алатын жарақаттарымен байланысты болғандықтан "марш жарықтары" деп те аталады. Екінші және үшінші метатарсаль сүйектері жүру кезінде бекітілгендіктен, олар жиі зақымданады. Егер аяқ қозғалыс кезінде тым көп пронацияланса, бесінші метатарсаль сүйегі сынуы мүмкін. Жарақаттардан қорғану үшін қауіпсіздік аяқ киімдерін таңдауға болады, оларда орнатылған немесе алынып тасталатын метатарсаль қорғағыштары болуы мүмкін.
The metatarsal bones are often broken by association football (soccer) players. These and other recent cases have been attributed to the lightweight design of modern football boots, which provide less protection to the foot. In 2010 some football players began testing a new sock that incorporated a rubber silicone pad over the foot to provide protection to the top of the foot. Stress fractures are thought to account for 16% of injuries related to sports participation, and the metatarsals are the bones most often involved. These fractures are sometimes called march fractures, based on their traditional association with military recruits after long marches. The second and third metatarsals are fixed while walking, thus these metatarsals are common sites of injury. The fifth metatarsal may be fractured if the foot is oversupinated during locomotion. Protection from injuries can be given by the use of safety footwear which can use built in or removable metatarsal guards.