Монреальдық «Le Devoir» газеті: Тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Монреаль, Канадада шығатын француз тіліндегі күн сайынғы газет. Le Devoir (lə də. vwɑʁ, "Мәжбүрлік") – Монреальде жарық көріп, Квебек және бүкіл Канада бойынша таратылатын француз тіліндегі газет. Оны 1910 жылы журналист және саясаткер Анри Бурасса құрған. Le Devoir – Квебектегі (және Канададағы) сирек кездесетін тәуелсіз, көп таралымды газеттердің бірі. Бұл нарықта Quebecor медиа конгломераты басымдық құрайды (оның ішінде Le Journal de Montréal). Тарихи тұрғыдан Le Devoir Канаданың франкофондық баспасөзінің ресми газеті саналды, бірақ 20 ғасырдың соңына қарай бұл атау көбінесе оның бәсекелесі La Presse (Канадалық газет) үшін қолданылатын болды.

Тарих

Анри Бурасса, Монреальден шыққан жас либералдық партия депутаты, 1899 жылы либералдық үкіметтің 1899–1902 жылдардағы Оңтүстік Африка соғысында британдықтарды қолдау үшін әскер жіберу туралы шешіміне наразылық білдіріп, парламенттегі мандатын тастағанда ұлттық деңгейде танымал болды. Бурасса Канаданың британдық соғыстарға қатысуына қарсы болды және Канаданың тәуелсіз сыртқы саясаты үшін күресте маңызды тұлғаға айналды. Ол француз-канадтық ұлтшылдарының алға басушысы және жалпы канадалық ұлтшыл ретінде қарастырылады. Сондай-ақ, ол Канаданың екі мәдени – ағылшын-француз тұжырымын алға жылдырушылардың бірі және Конфедерация шеңберінде барлық француз канадалықтарының саяси және мәдени теңдігі үшін жақтас болды, олар қай жерде тұрса да. Бурасса 1932 жылдың 3 тамызына дейін газеттің бас редакторы және жариялаушысы болды, содан кейін оның орнына Жорж Пеллетье келді. 1947 жылдың басында Пеллетье қайтыс болғаннан кейін бас редактор лауазымына бұрынғы «La Terre de chez nous» газетінің редакторы Жерар Филион тағайындалды. Оның басшылығымен газет журналистер мен Андре Лаурендо сияқты тұлғалардың Квебек үкіметін Морис Дюплессиге қарсы өткір сынды жариялады. 1964 жылы федералист Клод Райан газеттің басшылығын өз қолына алды, одан кейін 1980 жылы Жан Луи Рой, ал 1986 жылы Бенуа Лаузиер басқарды. 1990 жылы газет тарихында алғаш рет әйел бас редактор – Лиз Биссоннетті тағайындалды, ол Лаузиердің орнын басып, Райан мен оның ізбасарларының федералистік жылдарынан кейін газеттің тәуелсіздік бағытын нығайтты. Бұл ерекше қызмет 1924 жылдан 1947 жылға дейін жалғасты, бірақ ол Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, халықаралық азаматтық сапарлар қиын болғандықтан тоқтатылды. «Le Devoir» газетінің тиражы салыстырмалы түрде төмен – апта ішінде 34 000, сенбі күндері 58 000 дана. Оның қаржылық жағдайы көбінесе тұрақсыз болды. Мысалы, 2002 жылы газеттің кірісі 14 376 530 долларға жетті, ал пайдасы 13 524 долларды құрады, ал алдыңғы жылы шағын шығынға ұшыраған еді.

Henri Bourassa, a young Liberal Party MP from Montreal, rose to national prominence in 1899 when he resigned his seat in Parliament in protest at the Liberal government's decision to send troops to support the British in the South African War of 1899–1902. Bourassa was opposed to all Canadian participation in British wars and would go on to become a key figure in fighting for an independent Canadian foreign policy. He is considered both a forebear of French Canadian nationalists as well as a Canadian nationalist more generally. He was also an early promoter of the bi cultural Anglo French concept of Canada, and an impassioned advocate for the political and cultural equality of all French Canadians within Confederation, wherever they may reside. Bourassa was both publisher and editor in chief of the newspaper until August 3, 1932, when he was replaced by Georges Pelletier. After the death of Pelletier in early 1947, the role of editor in chief would pass to Gérard Filion, former editor of La Terre de chez nous, under whose editorship the paper would publish highly controversial critiques of Maurice Duplessis's government in Quebec by journalists and figures such as André Laurendeau. Claude Ryan, a federalist, took the helm in 1964, followed by Jean Louis Roy in 1980, then Benoit Lauzière in 1986. In 1990, the paper appointed its first woman editor in chief when Lise Bissonnette succeeded Lauzière, and firmly establishing the paper's sovereignist orientation following the federalist years of Ryan and his successors. The unusual service officially lasted from 1924 to 1947, though it effectively ended at the start of World War II when international civilian travel became very difficult. Le Devoir has a relatively low circulation of about 34,000 on weekdays and 58,000 on Saturdays. Its financial situation has often been precarious. For example, in 2002 it had revenues of $14,376,530, with a meager profit of $13,524, while the previous year it had incurred a small loss.

Басқа ақпарат

Газеттің бастапқы ұраны "Fais ce que dois" ("Міндетіңді орында") еді. "Le Devoir" француз тілінде "міндет" деген мағынаны білдіреді. Оның қазіргі ұраны "Libre de penser" ("Еркін ойлауға құқылы") деп аталады. 1993 жылы Монреальдегі дизайн кеңесшісі Люси Лакава жасаған жаңа дизайннан кейін, Жаңалықтар дизайны қоғамы Le Devoir-ге "Жалпы дизайнның үздіклігі" үшін "Бас жүлде" ал, 1994 жылы сол ұйым оған "Арнайы дизайн" санатында алтын жүлде берді. 2011 жылдың қыркүйегінде Канаданың Ұлттық кино кеңесі мен Le Devoir өз веб-сайттарында – ONF.ca және ledevoir.com – үш интерактивті эссе жариялайтындарын хабарлады. Le Devoir кеңсесі 1910 жылдан 1914 жылға дейін Монреальдегі 71A rue Saint Jacques мекенжайында, 1914 жылдан 1924 жылға дейін 443 rue Saint Vincent мекенжайында, 1924 жылдан 1972 жылға дейін 430 rue Notre Dame East мекенжайында, 1972 жылдан 1992 жылға дейін 211 rue du Saint Sacrement мекенжайында, 1992 жылдан 2016 жылға дейін 2050 rue de Bleury мекенжайында орналасқан, ал 2016 жылдың 11 желтоқсанында 1265 rue Berri мекенжайына көшірілді.