Кіріспе

Персия фольклорындағы мифтік арыстан тәрізді аң. [[File:Jonston1650 төрт аяқты TabLIII manticore. Маникор немесе "Мартигора". Эфиопияның мантихорасы да адам сөйлеуін еліктеген, Джуба II-нің айтуынша, 11283 қосымшасында мантикор (fol. 8r) және оның төңірегіндегі басқа гибридтерде "Solinus Cap. 65, 244-б." деген түсіндірмелер бар. Немесе грек нұсқасы (жоғарыда парафраздалған). Бұл табиғи, өйткені Солиноның көп бөлігі Плинийден көшірілген, ал мантикор "қанды түсті" деп сипатталған. Плиний "көкшіл көздері, арыстан сияқты қанды денесі бар" (ешқандай кеңістік немесе кедергі оны тоқтата алмайды) деп жазған. Шындығында, бұл өткелге екі дереккөз көрсетілген: "Solinus 52.37" және "H iii.8"; бұл "H" – Минье басылымдағы Сен-Викторлық Псевдо-Хьюдің "De bestiis et aliis rebus" еңбегі, бестиарийдің (шамамен) екі бірге орналасқан тарауларында кездеседі. Бұл Францияда жасалған бестиарийлердегі жазушылардың қателіктерінен туындаған, жануарлардың шатасуына немесе бірігуіне негіз салды, бұл төменде сипатталған.

Француз қатесі

Мантикор Пьер де Боведің француздық жануарлар жинағында көбінесе кездеспейді, ол 38 немесе 39 тараудан тұратын қысқа нұсқаларында және 71 тараудан тұратын ұзақ нұсқасында сақталған. Оның орнына 44-тарауда "centicore" (немесе santicora, var. ceucrocata) туралы айтылады, ол атымен мантикорға ұқсас, бірақ стандартты мантикордан мүлдем өзгеше. Ол мантигерді "адамның беті мен құлақтары, жолбарыстың денесі және қаз немесе аждаһа сияқты толық аяқтары бар; ал кейбіреулер оны жолбарыс сияқты аяқтарымен жасайды" деп сипаттайды, сондай-ақ олардың мүйізді немесе мүйізсіз болуы мүмкін екенін көрсетеді. Мантикор алғаш рет шамамен 1470 жылы ағылшын геральдикасында Уильям Гастингстің, 1-ші Гастингс баронының белгісі ретінде пайда болды, ал 16-ғасырда кеңінен таралды. Мантигерлік құрылғыны кейіннен Суссекстің 1-ші графы Роберт Рэдклифф және сэр Энтони Бэбингтон төсбелгі ретінде пайдаланды. Бір дереккөзде, шамамен 1600 жылы, Рэдфорд[e] құрылғысы "3 мантигерс аргент" деп сипатталған. Индуистік құдай Нарасимха көбінесе Мантикор деп аталады. Адам-арыстан Нарасимха – Вишнудың төртінші аватары, оның денесі адамның, ал басы мен тырнақтары арыстанның болып сипатталған.

Көркем шығармаларда

Данте Алигиери өзінің "Тозақ" поэмасында, Плинийдің сипаттамасына сәйкес мифтік Герионды мантикор ретінде бейнелеген.

Танымал мәдениет

Кейбір заманауи бейнелеулерде, мысалы, үстел үстіндегі рөлдік ойын Dungeons & Dragons (D&D) және карта ойыны Magic: The Gathering, мантикорлар қанаттары бар деп көрсетіледі. D&D-нің 5-ші басылымында, Monster Manual (2014) бойынша, оларға нақтырақ "аждаһа қанаттары" беріледі. Осы D&D нұсқасының тағы бір әшекейлік ерекшелігі – "денесінен өсетін қалың жүнді шошақ арқасымен созылады".