Кіріспе

Англиялық өнеркәсіпші және өнертапқыш (1830–1881)

Джеймс Старли (21 сәуір 1830 – 17 маусым 1881) – ағылшын өнертапқышы және велосипед өнеркәсібінің негізін қалаушысы. Ол велосипедтер мен үш дөңгелекті велосипедтерді жасаудағы ең жаңашыл және табысты өндірушілердің бірі болды. Оның өнертабыстарының қатарында дифференциалдық беріліс, велосипедті тізбекпен жүргізуді жетілдіру және пенни-фартинг велосипеді бар.

Балалық шақ

Старли 1830 жылы Батыс Сассекс штатының Альборн қаласында фермер Дэниел Старлидің ұлы болып дүниеге келді. Тоғыз жасында фермада жұмыс істей бастады, шатырдың жыртығы мен тал бұтағынан тышқан тұзағы жасап, өнертапқыш ретінде ерте дарынын көрсетті. Бос уақытында сағаттарды жөндейтін, бағбанның көмекшісі болып жұмыс істеді.

Жеке өмір

Старли 20 жасқа толғанда Джейн Тодтқа үйленді. Олардың ұлы Уильям Старли және оның жүрегіндегі туысы Джон Кемп Старли де осы салаға қадам басты, нәтижесінде Rover автокөлік компаниясы құрылды. Старлидің ұлдары оның 1881 жылы қайтыс болғаннан кейін велосипед өндірісін жалғастырды, бірақ оның жүрегіндегі туысы Джон Кемп Старли тарихта қалды. 1884 жылы Джон Кемп Старли мен Саттон 26 дюймдік дөңгелектері (әлі де стандартты өлшем), тізбекті жетегі және алмаз тәрізді рамасы (әлі орындық түтігі болмаған) бар танымал қазіргі заманғы Rover қауіпсіз велосипедін жасады, оны 1885 жылы көрсетті. «Пенни-фартинг» немесе қарапайым велосипед қауіпсіз болған жоқ, «басқа түсу» жазасы әрқашан қауіпті болды. Басқалар тізбекті жетегі бар «қауіпсіз велосипедтермен» тәжірибе жасаған, бірақ Rover өзінің із қалдырды, сондықтан Польша сияқты елдерде «Rover» (V емес, W әрпімен жазылады) сөзі «велосипед» дегенді білдіреді. Кейіннен мотоциклеттерге айналған мотовелосипедтер, одан кейін автомобильдер пайда болды. Джон Кемп Старли 1888 жылы электрлік үш дөңгелекті көлікпен тәжірибе жасады, бірақ бензинмен жұмыс істейтін Rover 8 атты күшті автомобиль оның қайтыс болғаннан екі жыл өткен соң, 1904 жылы сатылды. Ковентри университеті 1950 жылдардағы ғимаратқа Старлидің есімін берді; 2019 жылдың желтоқсанына қарай, ол қайта құру бағдарламасының бөлігі ретінде бұзылып жатыр. Бастапқыда Ковентри политехникалық институтының D блогы Ковентри университетімен Старлидің есімімен аталып, бұзылғаннан кейін Старли бағымен ауыстырылды.